مالداری در افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
[ مارکیت مال بازار در افغانستان.
[ کوچیها اولین مالداران افغانستان میباشند.

حدود ۸۰ % مردم افغانستان به زراعت ومالداری اشتغال دارند. زیاده تربیه مالداری در روستاها توسط زنان بپیش برده می‌شود. صاف کاری پشم تار ساختن و بافتن قالین گلیم نگهداری گاو و تولید لبنیات حفاظت حیوانات کار زنان است . تولید محصولات دامداری نه تنها زندگی روستایان را بپیش میبرد بلکه نیاز مندی شهرها را تکمیل می نماید. بناعاً دامداری یک شغل و بخش بزرگ از اقتصادافغانستان را تشکیل می‌دهد. بدین منظور در طی بیشتر از ۴۰ سال دولت وسازمانهای مرتبط کشاورزی در اصلاح نسل ، تربیه حیوانات و تهیه لبنیات صحی برنامه‌های داشته‌اند. در وزارت زراعت معنیت بنام مالداری وجود دارد. در تحت اداره ومنجمنت این اداره بیمارستانهای حیوانی و مدیریتهای واکسین سازی فعالیت دارند. این بیمارستانها در اکثر ولایات افغانستان فعال اند. در ماه دسمبر سال ۲۰۰۳ سازمان غذا و کشاورزی جهان فائو اولین سر شماری دامداری رادر افغانستان اجرا نمود. این پژوهش در ۳۷۶۰۰قریه که دارای ۳میلون نفوس بود صورت گرفت. هزینه این پژوهش که مبلغ ۳۸۰۰۰۰ دالر می گردید توسط دولت ایتالیا پرداخته شد. در نتیجه اثبات گردید که اصلاح سازی حیوانات افغانستان طور طبیعی مدت ۱۰یا بیشتر سال را ضرورت دارد. علت کم شدن حیوانات در افغانستان خشکسالی ها وجنگهای چندین ساله بوده‌است. در سال ۲۰۰۳ افغانستان دارای ۳٫۷ ملیون گاو ، ۸٫۸ میلون گوسفند،۷٫۳ میلون بز ، ۱٫۶ میلون مرکب ، ۱۸۰۰۰۰ شتر ، ۱۴۰۰۰۰ اسپ ، ۱۲٫۲ میلون مرغ مرغابی فیل مرغ وکوک زری داشت.[۱]. کثرت گاو گوسفند اسپ درشمال افغانستان، پرندگان در صفحات مرکزی، گاومیش در جلال آباد، غژگاو در ولایت بدخشان نسبت به سایر نقاط افغانستان زیاده می‌باشد.کوچی ها مالیکین ۷۴٫۶ %گوسفند ۵۱٫۹% بز و ۱% گاو افغانستان می باشند.[۲]

[۳]

اهمیت مالداری در رشداقتصادجامعه افغانی[ویرایش]

پرورش مالداری در اقتصاد افغانستان از اهمیت خاص برخودارمی باشد. صادرات پوست ، روده ، پشم یکی از اقلام مهم صادراتی این کشور را تشکیل می‌دهد. قبل از جنگ ۶۶ فیصد صادرات افغانستان را محصولات زراعتی تشکیل می‌داد. از جمله محصولات نباتی ۵۰ فیصد و محصولات حیوانی ۱۶% و محصولات پشم۱۰ %این صادرات را تشکیل می‌داد. عواید محصولات زراعتی قبل از جنگ ۱۱۵ ملیارد افغانی و پس از جنگ ۱۱۸ ملیون دالر گردیده‌است بر خلاف واردات ۶۱۶ ملیون دالر گردیده‌است. درین صورت افغانستان ۲٫۳ بیلون دالر دبت یا مقروض می‌گردد. در طول تاریخ بشری باشندگان این کشور از حیوانات نه تنها بمنظور گوشت بلکه بمقاصد پوست، پشم، لبنیات ، انتقالات ، کشاورزی ، خریدوفروش، سپورت وغیره مورداستفاده قرار داده‌اند. گوشت حیوانات دارای طعم ومزه خاص می‌باشد. گوشت دارای امینو اسیدهای ضروری بوده که در رشد ونمو بدن ومغز انسان حایز اهمیت می‌باشد. افغانستان در سالهای ۱۹۹۰-۱۹۹۵ حدود ۲۲ میلون گوسفند ۳٫۶ ملیون گاو ۸٫۹ ملیون بز داشت. در طی سال‌های خشونت و خشک سالی تولید گوسفند، گاو وسایر حیوانات گراف سعودی را پیموده‌است. در صورتیکه علفچرهای خشک شده دامنه‌های هندوکش دوباره احیا گردد ساحه علفچر دوباره به ۳۱ملیون هکتار یعنی ۴۹% خواهد رسید.[۴] که تقریباً نصف خاک را تشکیل می‌دهد. طبق ارزیابی متخصصین کشاورزی افغانستان گنجایش ۳۱۰میلون حیوان را دارد. یعنی ۱۱۰ میلون گاو صد میلون گوسفند ۱۰۰میلون سایر حیوانات وپرندگان را دارد. پس از سال ۲۰۰۲ سازمانهای USAID ; UNDP, WORD BANK.NGOS و سازمانهای کشورهای اسلامی تلاش ورزیدن تا بهبود در وضع کشاورزی و مالداری بیاورند. دو انجیو (NGO)یا سازمان مردم‌نهاد در بخش حیوانات و ۴۰ انجیو در بخش مرغداری فعالیتهای را انجام دادند که ثمر بخش بوده‌است. ترتیب احمدولی ولی زاده محصل زراعت دردانشگاه تخار

تغذیه حیوانات در افغانستان[ویرایش]

غذای حیوانات عبارتند از برگ ساقه و تخم غلات چون گندم جو جواری جودر علوفه جات اعم از برگ وساقه وتخم مانند ارزن باجره شاحل لبلبو رشقه شبدر ذرت جوار حبوبات [فامیل لیگوم] لوبیا نخود ماش شفتل شاخل ،کلول پتک ،عدس ممپلی وتعداد از سبزه ها برگ ساقه وریشه گیاهای طبیعی می باشد. دهقانان قسمت مورد نیاز نبات را برای خود نگه داشته باقی را به حیوانات خود می دهد. مثلاً جوار دانه آنرا دهقان برای خودنگهداشته ساقه وبرگ آنرا به حیوانات می دهند. علاوه براین حیوانات ضرورت به کلسیم نمک ویتامین ها وانزایم ها دارند. حیوانات اهلی در افغانستان مدت ده ماه از چراگاه ها طبیعی تغذیه میدارند .در دو ماه که سرما شدید میباشد لازم است دهقانان خود غذا حیوانات خویشرا تهیه دارند. بهترین غذا برای حیوانات نشخوار کننده و شیر ده رشقه می باشد.بدین منظور دهقانان غذای زمستانی حیوانات را از مخلوط رشقه و سایر علوفه جات میسازند که بنام بیده و سایلج گفته میشود.در کشورهای پیشرفته غذا، سایلج ،نمکیات و ویتامینهای حیوانات را کمپنی های متجرب بطور صحی با تضمین و نورم تولید می نمایند. بدین ترتیب مالداران عواید خوب بدست می آورند.مثلاًیک گاو افغانی با تغذیه وجای خراب دریک سال ۱۷۰۰لیتر شیر می دهد در حالیکه یک گاو دنمارکی ۹۰۰۰لیتر شیر می دهد.دنمارک مبلغ ۵۵ملیارد کرون یا یک ملیارد دالر در سال از درک صادرات شیرو محصولات آن بدست می آورد. [۵]

علفچر ونوعیت آن[ویرایش]

[ تربیه گاو در شرق و صفحات مرکزی دامنه های هنوکش از اهمیت بر خوددار است

افغانستان دارای ۳۰ ملیون هکتار زمین علفچر می‌باشد که ۴۷ فیصد حصه خاکرا تشکیل داده‌است. دامنه‌های کوه هندوکش چراگاه طبیعی ودایمی را تشکیل داده‌است. صورت استفاده از چراگاهای افغانستان بدو نوع است. چراگاه مالداران و کوچی‌ها. کوچی درموسم گرما با حیوانات خویش به چراگاه دامنه‌های هندوکش مسکن گزین گردیده و در زمستان به پاکستان یا هند می‌روند. علفچرهای افغانستان در تحت مواظبت دولت قرار نداشته همه ساله توسط مالداران محلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تناوب زراعتی درین علفچرها وجود نداشته فاقد کنترول می‌باشد. چرا مفرط و للمی کاری باعث ازدیاد فرسایش خاک درین کشور گردیده‌است.[۶]. در افغانستان چرا از اول بهار شروع شده در ماه عقرب ختم می‌گردد که بعضاً در ماه‌های سنبله میزان وعقرب مشکلات چرا وجود دارد. در کشورهای پیشرفته چرا گاها در کنترول قرار گرفته دولت یا مالداران ساحه چرا را به چند قسمت تقسیم می‌نمایند یعنی چرا بهاری تابستانی وخزانی. یعنی همه چرا را به یک زمان مورد استفاده قرارنمی دهند. هکذا تخم نباتات مورد نظر و کودرا با آن علاوه می‌کنند. نوعیت نبات ومقدار چرا مستقیماً بالای وزن حیوانات تاثیر دارد. چرا بز کوه‌ها، چرا گوسفند گاو در دامنه‌های کوها و اشتر در دشتها مناسب می‌باشد. استفاده از بیابان زارها بمنظور چراگاه غیر علمی اند.[۷]

گاو[ویرایش]

[ هلستون اولین گاو اصلاح شده شیری است.

این حیوان درتمام ساحات افغانستان وجود دارد. زیادترین نفوس این حیوان در ولایات فراه جوزجان ولایت نورستان بدخشان وتخار می‌باشد. انواع گاوهای افغانستان عبارتند از گاو کابلی، قندهاری، غژگاو بدخشانی، کنری، شان خن سری، سیتانی واز گاوهای خارجی نیو جرسی هلستون، فریسین و بران سویس می‌باشد. گاوهای قندهای و سیستانی دارای جسامت قوی وکنری دارای جسامت لاغر می‌باشد. در افغانستان گاورا به مقاصد گوشت، شیر، کار، و انتقالات استفاده می‌نمایند. علاوه برآن گاو دارای محصولات فرعی می‌باشد که دارای ارزش اقتصادی می‌باشد. محصولات فرعی گاو عبارتند از پوست، کودحیوانی، استخوان آن می‌باشد. کیفیت پوست نیز جز قیمت گاو است. پوست گاو ۸-۱۰ در صد قیمت گاو را و پوست گوساله ۱۵-۲۰ % قیمت گوساله را در بر می‌گیرد. گوشت گاو دارای طعم لذیز و دارای امینواسیدهای ضروری می‌باشد. معمولاً گاوها بمقاصد گوشت و شیر تربیه می‌شوند. از جنس نر آن بمقاصد مختلف استفاده می‌نمایند. درافغانستان تا اکنون گاوداری بشکل فنی بنسبت عدم امنیت وکمبود برق طور کل مروج نگردیده‌است. دارای سه نوع گاو یعنی وطنی، گاو میش، و غژگاو می‌باشد. در طی ۳۵ سال وزارت زراعت افغانستان با همکاری سازمانهای زراعتی جهان تحقیقات در مورد نسل گیری گاوهای خارجی با گاوهای افغانی اجرا نموده‌است ولی در مورد گاو گوشتی طور لازم کدام پروژه روی دست نداشته‌است.[۸] در شرایط صفحات مرکزی افغانستان گاوهای جرسی و هولستون نتیجه مثبت داه‌است. در طی این سالها به هزاران گاو افغانی با سپرم گاو هلستون لقاح مصنوعی گردیده‌است. در متباقی ساحات افغانستان که هوای گرم دارد تربیه گاو حاصلات نچندان خوب داده‌است. در شزایط ۴۰-۴۵ درجه حرارت حیوانات مقدار زیاد وزن خودرا می‌بازد. در چنین شرایط در صورت که آب فراوان باشد تربیه گاو میش مناسب است. واگرکمبود آب باشد لازم است در مورد بدست آوردن نسل اصلاح شده وطنی پژوهش صورت گیرد. در کشورهای سکننداوی یک مالدار با دونفر کارگر ۴۵۰-۵۰۰ گاو را تربیه نموده درسال ۲-۵ملیون لیتر شیر بدست می‌آورند. هر گاو در سال ۹۰۰۰لیتر شیر می‌دهد. علت آن هوای سرد نسل خوب، دادن غذای مکفی از قبیل علوفه جات تخمر شده انواع نمکیات ضروری وکلسیم دار می‌باشد.[۹]

ساختمان داخلی گاو[ویرایش]

معده گاو دارای ۴ قسمت می‌باشد. در داخل معده گاو مکروبهای مفیده‌وجود دارد که از علف شحم و آمینو اسید می‌سازد. در جهان بیشتر از ۲۵۰نوع گاو وجود دارد. دانشمندان علم حیوانات تا فعلا توانسته‌اند الی صد نسل اصلاح شده را تولید کنند. گاو در سال یک چوچه تولید می‌کند واز ۱۵-۲۵ سال عمر دارد. هر دوره شیردهی گاو ۹ ماه‌است. گاو دارای وزنهای مختلف اند [۱۰۰۰-۱۵۲۰ کلیو گرام]. زیاده گاوهای افغانی بنسبت کمبود تغذیه لاغر می‌باشد. یک گاو افغانی در روز ۲-۵ لیتر شیر در سال ۱۰۰۰-۱۷۰۰ لیتر شیر تولید می‌کند. مناسبترین وقت کشتن گاوزمانی است که به وزن ۷۵۰ کیلوگرام برسد.

گوسفند[ویرایش]

[ گوسفند چاری از جمله نسل خوب افغانی است که دارای وزن زیادمیباشد.

در افغانستان دو نوع گوسفند است دمبه دار و بی دمبه. نوع دمبه دار آن عبارتند از قره قل، غلجای، گدیک، هزارگی، بلوچی و قندهاری می‌باشد. نوع غیر دمبه آن عربی ترکی می‌باشد. وزن گوسفندهای شمال افغانستان ۵۰-۵۵ کیلو می‌رسد. ووزن گوسفند گدیک پنجشیر و بدخشان بین ۲۸-۳۵ کیلو می‌رسد. این حیوان داری چهار معده بوده از گیاه‌ها پروتین را در بدن خود می‌سازد. گوشت گوسفند در افغانستان قیمت تر از گوشت گاو می‌باشد. گوسفندهای افغانستان مدت ۹-۱۰ ماه در چرا گاه‌ها توسط چوپان‌ها به چرش برده می‌شود.۲-۳ ماه باقی سالرا مالداران برای گوسفندها جیره تهیه می‌دارند. گوسفند وبز ۹۰۰۰[۱۰]سال قبل در افغانستان وایران اهلی گردیده وسپس به ترکیه واز آن پس به افریقا برده شده‌است. در بدخشان افغانستان تاکنون گوسفند وحشی بنام گوسفند مارکوپولو[۱۱]ودر نورستان بزکوهی وحشی وجود دارد. در افغانستان انواع گوسفند وجود دارد که یکی ازدیگر تا حدودی تفاوت دارند. نوع مشهور گوسفندهای افغانی عبارتند از قرغ هزاره گی، ترکی، قره قل، عربی، شینواری، بوری و چاری می‌باشد. محصولات گوسفند در افغانستان عبارتند از پشم قالین نمد گلیم کمپل البسه جیر، دریه، روده می‌باشد که همه ساله به خارج صادر می‌گردد. صادرات پوست قره قل یکی از اقلام عمده این کشور را تشکیل می‌دهد که سالانه از ۵۰-۱۰۰ میلون دالر عواید بدست می‌آید.

بز[ویرایش]

[ بز یک حیوان شوخ میتواند بالای کوها بالا شود
[ بز کشمیره

طبق گزارش سازمان غذائی جهان افغانستان درسال ۲۰۰۳ دارای ۷٫۳ملیون بز بود. نگهداری بز در افغانستان سابقه طولانی دارد ریرا نورستان مادر بز کوهی نورستانی اند. در افغانستان معمولاً بز با گوسفند یکجا بچرا برده میشود. محصولات فرعی بز های افغانستان گوشت شیر پوست کشمیره میباشد. تولیدات کشمیره افغانستان الی ۱۰۰۰ تن در سال می باشد.در جهان تا فعلاً ۳۰۰نوع بز وجود دارد که به مقاصد گوشت شیر پوست پشم وغیره تربیه میشوند. در افغانستان بز را برای چندین مقصد تربیه می نمایند. مرگ ومیر بز نسبت به دیگر حیوانات زیاده تر میباشد.

ساختمان وانواع بز[ویرایش]

در جهان ۳۰۰نوع بز وجود دارد در افغانستان بز وحشی(مارخور) واهلی وجود دارد. بز اهلی عبارتند از کابلی ،اسماری، قندهاری، مار خور کشمیری ونوع نسل جدید رهنما تاجکی و وطنی میباشد.از جمله بز اسماری بزرگتر میباشد. بزها پشم دار را یک کورکه دو کورکه و بدون کشمیره را لشه میگویند. مالداران بز ها را غرض اینکه گوشت بهتر تولید نمایند خسی (عقیم)می سازند. در مارکیتها بز ها را بنام قوچ قوچ نر گوزن عقیم گوزن غیر عقیم و بزغاله یاد می نمایند. در افغانستان عمر یک بز ۱۰-۱۴ سال میباشد. مالداران بز ها را در سه ماه زمستان بار دار نگاه میدارند ودر بهار چوچه بدنیا ما آورند. سن بار داری بز یک الی یکنیم سالگی است.معمولا تعداد چوچه دو میباشد. یک بز در روزی ۲-۲٫۵ لیتر شیر تولید می کند.بز ها هرنوع علف را می خورند. داری چهار معده اند که در معده خود تولید پروتین را می نمایند.یعنی از علف هرزه پروتین حیوانی تولید می نمایند. ۵۱٫۹% مالیکین بز کوچی ها اند.

اشتر[ویرایش]

[ شتر دو کوهانه باختری.
[ شتر یک کوهانه صحرا

شتر یک حیوان نشخوار کننده سه معدوی و پستاندار می‌باشد. شتر در مقابل تشنگی مقاومت زیاددارد بدین منظور بنام کشتی صحرا یاد می‌شود. در افغانستان شتر تا اکنون مورد استفاده قرار می‌گیرند. مالداران شمال افغانستان، غرب و کوچی‌ها شتر تربیه می‌نمایند.۸۰فیصد انتقالات کوچی‌ها توسط شتر صورت می‌گیرد. علاوه بر آن شتر بمقصد گوشت شیر پوست و پشم تربیه می‌گردد. هکذا شتر بماقصد سپورت، تفریح، قاچاق، نیز استفاده دارد. معمولا شترهای افغانستان دو کوهانه‌است ولی بتعداد زیادی یک کوهانه نیز وجود دارد.

ساختمان بدن[ویرایش]

از اینکه زمستان افغانستان سرد و پر برف می‌باشد مردم در انتقالات از دو کوهانه استفاده می‌نمایند. شترهای دو کوهانه برف می‌خورند. شتر قدرت اینرا دارد که فاصله ۴۰-۵۰ کیلومتررا در یک ساعت سپری نماید. در افغانسستان از شتر و قاطر بمنظور انتقالات اسلحه چوب در دره‌های پر خم پیچ نیزاستفاده می‌نماید. شتر دارای دندانهای تیز ولبان سخت است. یک حیوان انتقام جو ونر آن به صاحب ظالم اطاعت نمی‌کند. دارای ۳ معده بوده قدرت اینرا دارد که در ۱۵ دقیقه ۲۰۰ لیتر آبرا بنوشد. شتر در موقع گرسنگی و تشنگی از بدن خود استفاده می‌نماید. شترهای یک کوهانه قوی تر از دو کوهانه بوده می‌تواند وزن به اندازه ۱۷۰-۲۵۰ کیلو گرام را در ۴-۵ ساعت انتقال دهد. عمر طبیعی یک شتر نارمل ۴۰-۵۰ سال میباشد. شتر دارای گردن دراز بوده در موقع باربری توازن بدن را توسط گردن نگاه می‌دارد. وهم نسبت دراز بودن گردن از بته‌های سخت وخار های روی زمین استفاده می‌نماید.

تاریخچه[ویرایش]

مردم شمال افغانستان بیش از ۴۵۰۰ سال قبل شتر را اهلی نموده بودند. قبلاً دراین مناطق شترهای وحشی وجود داشت. بدین منظور شترهای دوکوهانه را بنام اشتر باختری یاد می‌نمایند. در کاروانهای راه ابریشم از شتر نیز استفاده می‌نمودند.

اسپ[ویرایش]

تربیه اسپ در افغانستان عمومیت داشته مردم از اسپ بمقصد ترانسپورت وسپورت استفاده می نمایند.بجز مردم قزاق دیگر ملیتها از گوشت اسپ استفاده نمی نمایند.مردم صرف از موی دم اسپ برای دام شاندن استفاده می نمایند. اسپ های افغانستان در جسامت فرق دارند. نوع اسپهای خوب افغانستان را بنام مزاری قطغنی ترکمنی هراتی و یابو(اسپ ماده) می نامند.غذای خوب برای اسپ جو است.

بز کشی[ویرایش]

مسابقات بز کشی در شمال افغانستان

بزکشی یکی از بازیهای ملی افغانستان است. این بازی در ردیف بازیهای ملی وبین المللی افغانستان شمرده می‌شود. مردم ازبک ترکمن وتاجیک صفحات شمال افغانستان به اسپ علاقه داشته وچاپ اندازان ماهر دارند. بازی کنان بزکشی را بنام چاپ انداز می گویند. بازی بز کشی پس از سال ۱۳۴۵ در سطح جهان منحیث بازی افغانی شمرده شد. کشورهای ازبکستان تاجکستان ترکمنستان قزافستان و قرغزستان که روابط تاریخی فرهنکی ونژادی با مردم شمال افغانستان دارد پس از دریافت استقلالیت این بازی را نیز جز سپورت ملی خود اعلان نموده‌است. بزکشی به صفت بازی فرهنگی کشورهای آسیا میانه شناخته شده‌است. امکان آن میردو که در آینده میلونها تماشاچی برای این بازی مردانه اشتراک خواهند ورزید.

سگ[ویرایش]

سگ تازی افغانی در زیبائی خود خیلی مشهور اند.

سگ یک حیوان وفا دار به صاحب خود می‌باشد. سگهای اصیل افغانی سگهای مزاری پاپی بنجر تازی می‌باشد. سگها در افغانستان به مقصد پاسبانی رمه و منازل، تفریح وسپورت نگهداری می‌شود. تقریباً در تمامی دهات وقریه جات گرک بوده وهمیشه رمه‌های حیوانات را در زمستان مورد حمله قرار می‌دهند. سگهای رمه افغانستان خیلی قوی بوده در مقابل گله بزرگ از گرگها می‌جنگند. سگهای خانگی افغانستان آدم خور تربیه شده اشخاص مضنون را مورد حمله قرار می‌دهد. سگهای جنگی الی ۱۰۰۰۰۰ دالر قیمت میداشته باشد. سگ تازی افغانستان در تمام جهان مشهور بوده دارای قد بلند پشم زیاد گوشهای خیلی دراز می‌باشد بنام افغان هوند یاد می‌شود



ساختمتان داخلی[ویرایش]

دندانهای سگ خیلی قوی بوده قدرت شکستانده استخوانها را دارند. سگها ذکی هوشیار دارای بوی تیز بوده از فاصله‌های دور دشمن را از بو می‌شناسد. یک حیوان گوشت خوار بوده نوع وحشی و اهلی آن وجود دارد. در افغانستان سگ‌های رمه الی ۱۲ سال زندگی می‌نمایند. سگ ماده می‌تواند الی ۱۶ چوچه دهد. سگهای مزاری دارای وزن ۱۶۰کیلو گرام وطول قد آن یک متر می‌باشد.

سایر حیوانات[ویرایش]

علاوه بر حیوانات یاد شده مردم حیوانات چون مرکب قاطر و خرگوش را نگهدای می‌نمایند. تا اکنون پروژه‌های اقتصادی تولید پوست سمور سنجاب روباه وجود ندارد صرف از طریق شکار بدست می‌آورند. هکذا درین اواخر سازمان ملل و اداره همکاری کشور امریکا مردم را تشویق می‌نمایند تا پروژه‌های پرورش ماهی را رویدست گیرند. طور طبیعی در دریاهای افغانستان بمقدار کافی ماهی‌های خورد وبزرگ وجود دارد. یکتعداد پروژه‌های تربیه ماهی نیمه فعال از سابق باقی مانده‌است این پروژهها عبارتند ازپروژه پرورش ماهی بند سروبی، نغلو، آمودریا، کجکی، کوکچه، داله وغیره می‌باشد.

مرغداری[ویرایش]

پس از سال ۲۰۰۴ مردم به فرهنگ مرغداری آشنا شدند

افغانستان دارای ۱۲ ملیون پرنده بوده از جمله ۶ میلون آن مرغ خانگی می‌باشد. انواع مرغهای افغانستان عبارتند از کلنگی، مرغ سفید، سابوری، پپوگک، کوسه وغیره می‌باشد. مرغ نر را بنام خراس و ماده را بنام ماکیان یاد می‌نمایند. تخم مرغ در تمام افغانستان حدود بیست نام دارد نامهای مشهور آن تخم، هگی، خاگینه و سفال می‌باشد. در طول سالهای قبل از ۲۰۰۲ مردم و دولت بنسبت ضعف اقتصاد، عدم امنیت، وعدم سهولت غرض دریافت وسایل مدرن مرغداری نتوانسته‌اند که فرهنگ مرغداری را گسترش دهند. با وجودیکه وزارت زراعت در مورد خدمات ارزنده انجام داده‌است. ولی عوامل نگذاشت این برنامه وسعت نماید. در زمان حکومت دوکتور نجیب اله گوشت مرغ از کشور چکوسلواکیا وهندوستان بقدر کافی وارد می‌گردید اما نه مرغ زنده. پس از سال ۲۰۰۲ که راه‌ها وشرایط اقتصادی مساعد گردیده‌است مردم تمام افغانستان آغاز بکار مرغداری نموده‌اند. فعلاً ۸۰% تجهزات مرغداری از ایران و۲۰% از اطریش وارد می‌گردد. ولی تا اکنون تولیدات نتوانسته‌است کفایت این جامعه را نماید. ۸۰%گوشت مرغ از کشورهای ایران پاکستان برازیل وترکیه وارد گردیده صرف ۲۰ فیصد تولیدات وطنی می‌باشد. دانه مرغ وچوچه‌ها از ایران و پاکستان وارد می‌گردد. که خلاف موازین بوده باعث انتقال مرض از یک کشور به کشور می‌گردد.[۱۲]

پروژه‌های بزرگ مرغداری[ویرایش]

پروژه مرغداری هلمند{HPP}:این پروژه به همکاری اداره کمکهای امریکا (USAID) بنا شده‌است. پروژه مرغداری هلمند دارای ظرفیت تولید ۹۰۰۰۰۰مرغ دریک ماه را دارد. تا اکنون بیشتر از یک ملیون مرغ را تولید نموده‌است. هکذا قدرت تولید ۷۵۰ تن خوراک مرغ را در یک ماه دارد.[۱۳]

پروژه کاریابی زنان منازل[ویرایش]

هدف از این پروژه مشغول ساختن زنان منازل وسهم گیری آنها را در ارتقاع سطح اقتصاد فامیلها می‌باشد. این پروژه توسط وزارت زراعت افغانستان، اداره همکاری‌های امریکا، سازمان غذائی جهان بپیش برده می‌شود. این پروژه در اکثر ولایات تطبیق گردیده برای هر زن ۱۵ مرغ رایگان توزیع می‌شود.

شرکت سپن غر[ویرایش]

این شرکت دارای ۱۲۰۰ اعضا بوده ساحه فعالیت وپرورش آن لغمان جلال آباد و کنر می‌باشد.۸۵ فارم در لغمان و۱۲۰ فارم در کنر هار دارد. ضرورت این شرکت درماه۱۰۰۰۰۰جوچه‌است که ۳۰ هزار در جلال آباد تولیده گردیده متباقی از پاکستان وارد می‌گردد.

مرغابی[ویرایش]

تربیه مرغابی ومرغ زنان خانه را مصروف می‌سازد

افغانستان دارای ۳۳ رود خانه و دریاچه‌ها می‌باشد. با ساختن حوضها در کنار دریاها می‌توان مرغابی و ماهی را تربیه نمود. از اینکه تربیه مرغابی در کشورهای همسایه رشد نه نموده‌است بناً در افغانستان هم رشد نموده‌است.

فیل مرغ[ویرایش]

تربیه فیل مرغ از قدیم در خانه ها مروج است . تا اکنون بشکل فارم بزرگ مروج نگردیده است.

سایر مرغان[ویرایش]

پرورش پرندگان چون قاز ،مرغابی ، قطان ،قره قش ،و کبک زری ، در افغانستان خیلی ندرت میباشد .این نوع پرندگان راعلاوه بر گوشت در پارکهای تفریحی بمنظور سرگرمی اطفال پرورش داده میشود. کبک و سایر مرغان بشکل وحشی وجود دارد.باشه، شاهین و عقاب بشکل وحشی وجود دارد .این سه پرنده قیمتی ترین پرندگان در افغانستان است.

پرندگان خوش خوان[ویرایش]

در افغانستان تا اکنون ۵۵۰ نوع پرنده دیده شده‌است. ۲ نوع آن نادر ۱۷ نوع آن جهانی متباقی در افغانستان وکشورهای همسایه وجود دارند. از جمله ۳۰۰ نوع پرنده خوش خوان ۱۲۰ آن شناخت گردیده‌است. که اکثریت این پرندگان را نمی توان در منازل نگاه داشت. پرندگان که در خانه نگه داری می‌شوند عبارتند از کنری قمری مینا سایره گل سر کبوتر کبک بودنه طوطی می‌باشد. به جز از کنری تمام این پرندگان را شکار نموده وبعداً تربیه می‌نمایند. در کشورهای پیشرفته فروش وتربیه حیوانات وپرندگان یکی از پر درآمدترین بخش اقتصادی می‌باشد. ازدیاد وپرورش این پرندگان در فارمها به تعداد پرندگان وحشی صدمه نزده بلکه پرندگان طبیعت را اضافه می‌سازد. (لست پرندگان افغانی ویکی پیدیا انگلیسی)

کبوتر[ویرایش]

بازار پرندگان کابل

حدود ۳۰۰۰ سال قبل علاوه بر کبوتران وحشی کبوتران خانگی ورنگه در افغانستان وجود داشته است. زیرا تا اکنون کبوترهای وحشی وجود دارد. هکذا در ظروف واشیا که از زیر خاک دریافت گردیده تصاویر، حک و ونقش از کبوتر دیده شده است. بعضی از کبوتران رنگه از شیراز وارد گردیده است. تعداد هم توسط مغلیان وارد گردیده است. تربیه کبوتر سفید ورنگه در شمال افغانستان یا باختر صورت گرفته سپس به جنوب وارد گردیده است. در افغانستان در هر شهر بازار بزرگ از فروش پرندگان بخصوص کبوتر وجود دارد. مردم افغانستان به منظور تفریح کبوتر را نگه داری می نمایند. در افغانستان کبوتر نظر به رنگ خود قیمت دارد. کبوتران برنگهای سرخ شیرازی ،زرد شیرازی ،سیاه شیرازی ،سوز شیرازی ،سرخ پتین ،سبز پتین ،سیاه پتین ، زرد پتین آتشی که صاف باشد جنس خوب گفته میشود .کبوتر که دارای رنگهای اضافی ، غار بینی آن کلان چشم سرخ ، پای خراب داشته باشد جنس خوب نبوده قیمت آن ارزان میباشد.قیمتی ترین وکمیاب ترین کبوتر دوچپ است که هر بال آن یک رنگ داشته باشد.مثلاً یک بال سیاه ودیگر آن سرخ یا رنگ دیگر باشد.کبوتران کم قیمت بور ،سیاه مینا ،یک خال و صحراحی میباشد.نوع دیگر کبوتران را بنام ملاقی می گویند که در هوا ملاق می زند . کبوتر نامه رسان خیلی ندرتاً یافت میشود.این کبوتر قدرت این را دارد تا فاصله ۱۸۰۰ کیلومتر را طی نماید.

پانویس[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

  1. کشاورزی در افغانستان
  2. اقتصاد افغانستان
  3. بز کبوتر گاو گوسفند مرغ سگ مرغابی شتر اسپ
  4. تولید کشمیره در افغانستان
  5. عشایر

منابع[ویرایش]

  • ۱. سرشماری تعداد حیوانات در افغانستان نوشته نوشته ایروین نورتاف از اداره سازمان غذائی جهان

[۱]

  • ۲. گزارش ونتایج [مارکیت دامداری در افغانستان] نوشته در وبگاه پروژه‌های صلح در افغانستان

[۲]

  • علفزارها و نباتات چراکاهای افغانستان نوشته دکتور اولیف تایمن در وبگاه سازمان غذائی جهان

[۳]

  • عوامل که باعث بزمرگی میشود نوشته عبدالقدیر قدسی دیپارتمنت پوهنزی وترنری کابل دانشگاه کابل
  • کار اعمار یک بخش مرغداری با حمایت مالی موسسه " یو. اس. آی. دی " یا دفتر خدمات انکشافی آمریکا درلیسه زراعت ولایت بغلان، اخیراً آغازشده است در وبگاه بین المللی دوچ ویله[۴]
  • اولین کوپراتیف مالداری و مرغداری زنانه در بامیان نوشته وبگاه شبکه اطلاع رسانی افغانستان

[۵]

  • سازماندهی زنان منازل وبیکارافغانستان غرض تربیه مرغبمنظور تفویه اقتصادی در وبکاه سازمان غذائی جهان نوشته دکتور تهماس آر فاتوری

[۶]

  • معلومات مکفی در مورد ساختمان داخلی هر حیوان ویکی پیدیا انگلیسی