فیوز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نماد الکترونیکی فیوز. آی‌ئی‌سی (بالایی) و آی‌تریپل‌ئی/انسی برای امریکا و کانادا (دو نماد پایینی)

فیوز وسیله‌ای است که مدارهای الکتریکی را در برابر جریان غیر مجاز محافظت می‌کند. اگر جریانی بیش از جریان نامی از فیوز بگذرد فیوز می‌سوزد و بدین ترتیب جریان برق، قطع خواهد می‌شود. به عبارت ساده، فیوز یک وسیله حفاظتی است که در تجهیزات و مدارات الکتریکی به کار برده می‌شود تا در مواقعی که جریانی بیشتر از حد انتظار از وسیله عبور می‌کند، با سوختن فیوز مدار قطع شود تا تجهیزات دیگر آسیبی نبینند. این وسیله اولین بار توسط توماس ادیسون در سال ۱۸۹۰ میلادی ثبت اختراع شده‌است [۱]

نحوه عملکرد[ویرایش]

عنصر اصلی ساخت فیوز، یک نوار فلزی است که در یک محفظه غیر رسانا قرار دارد. با عبور جریان بیش از حد مجاز، نوار فلزی ذوب می‌شود و مدار الکتریکی قطع می‌شود.

انواع فیوز[ویرایش]

فیوز صنعتی ۲۰۰ آمپر با ظرفیت قطع ۸۰ کیلوآمپر.

انواع فیوزها از نظر سرعت عملکرد[ویرایش]

نمونه‌ای از نشانه‌های انطباق که ممکن است روی فیوز دیده شود.

فیوزها از نظر سرعت عملکرد به دو دسته کندکار و تندکار تقسیم می‌شوند.

  1. فیوزهای کندکار: این نوع فیوزها در برابر عبور جریان بیش از حد واکنش ملایم تری از خود نشان می‌دهند و برق را دیرتر قطع می‌کنند. با این‌همه واکنش این فیوزها در برابر جریان اتصال کوتاه تقریباً لحظه‌ای است.
  2. فیوزهای تندکار: این فیوزها زمان قطع کمتری نسبت به فیوزهای کندکار داشته و به همین دلیل در مصارف روشنایی استفاده می‌شوند.

انواع فیوزها از نظر ساختار[ویرایش]

  1. فیوزهای فشنگی
  2. اتوماتیک(آلفا)
  3. مینیاتوری
  4. بوکسی
  5. کاردی (تیغه‌ای)
  6. شیشه‌ای یاکارتریج
  7. فیوزهای فشار

فیوزهای مینیاتوری[ویرایش]

فیوزهای مینیاتوری نوعی از فیوزها هستند که میتوانند مدارات را در برابر جریان اتصال کوتاه و جریان اضافه بار محافظت نمایند. یک فیوز از این نوع ازدو مکانیزم برای عملکرد خود استفاده میکند , تشخیص جریان اتصال کوتاه بوسیله یک سیم پیچ (شماره 7 ) دارای تعداد دور کم و قطر زیاد ومیباشد . تشخیص جریان اضافه به عهده یک فلز ( بیمتال) میباشد که بوسیله عبور جریان مدت دار بیش از جریان نامی گرم شده و بر اثر خم شدنباعث عمل کنتاکت فیوز شده و مدار را قطع میکند .

فیوزهای مینیاتوری بر حسب نوع کاربرد به دو گروه تند کار و کند کار تبدیل میشوند . از فیوز تند کار جهت مدارهای روشنایی ( غیر موتوی ) و از فیوز کند کار جهت مدارات موتوری استفاده میشود .

فیوزهای بوکسی[ویرایش]

این فیوزها دارای فشنگی هستند که می‌توااند از نوع تندکار یا کندکار باشد. نوع تندکار معمولاً برای مدارهای روشنایی و نوع کندکار معمولاً برای الکتروموتورها به کار می‌رود که در اصطلاح به آن فشنگ موتوری می‌گویند. داخل فشنگ‌ها یک سیم حرارتی ذوب‌شونده هست که اطراف آن با خاک نرم کوارتز و ماسه پر می‌شود تا حرارت و جرقهٔ حاصل از سوختن سیم حرارتی را به خود جذب کند. فشنگ‌ها دارای یک پولک رنگی در انتهای خود هستند که پشت شیشهٔ کلاهک فیوز قرار می‌گیرد. این پولک با یک سیم نازک به سر فشنگ وصل شده که آمپر نامی آن را مشخص می‌کند، و پس از سوختن فیوز این پولک نیز به داخل آن می‌افتد.[۲]

تعیین جریان نامی فیوز از روی رنگ پولک آن[۳]
رنگ پولک جریان نامی فیوز به آمپر
صورتی ۲
قهوه ای ۴
سبز ۶
قرمز روشن ۱۰
خاکستری ۱۶
آبی ۲۰
زرد روشن ۲۵
سیاه ۳۵
سفید ۵۰
مسی روشن ۶۳
نقره ای ۸۰
قرمز تیره ۱۰۰
زرد تیره ۱۲۵
مسی ۱۶۰
آبی ۲۰۰

نگارخانه[ویرایش]

پانویس‌ها و منابع[ویرایش]

  1. edison.rutgers.edu/patents/ — U.S. Patent Office number 438305 "Fuse Block" (.pdf)
  2. «مدارهای روشنایی». در کارگاه برق تاسیسات. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۸۵. شابک ‎۹۶۴۰۵۰۹۵۷۴. 
  3. «تعاریف اولیه تابلو». سایت مرجع متخصصین ایران. بازبینی‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۱۲.