پرش به محتوا

فریدریش ویلهلم سوم، پادشاه پروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فریدریش ویلهلم سوم)
فریدریش ویلهلم سوم
پادشاه پروس
دوران۶ نوامبر ۱۷۹۷ تا ۷ ژوئن ۱۸۴۰
پس ازفریدریش ویلهلم دوم
پیش ازفریدریش ویلهلم چهارم
زاده۳ اوت ۱۷۷۰
پوتسدام، پادشاهی پروس
درگذشته۷ ژوئن ۱۸۴۰ (۶۹ سال)
برلین، پادشاهی پروس
فرزند(ان)فریدریش ویلهلم چهارم
ویلهلم یکم، امپراتور آلمان
شارلوت پروس، ملکه روسیه
دودمانهوهن‌تسولرن
پدرفریدریش ویلهلم دوم

فریدریش ویلهلم سوم (به آلمانی: Friedrich Wilhelm III) (زایش ۳ اوت ۱۷۷۰ – مرگ ۷ ژوئن ۱۸۴۰) از سال ۱۷۹۷ تا ۱۸۴۰ پادشاه پروس و یکی از چهره‌های کلیدی در دوران پرتلاطم جنگ‌های ناپلئونی بود که طولانی‌ترین دوران سلطنت را در میان پادشاهان هوهن‌تسولرن در سده نوزدهم به خود اختصاص داد. او که در ابتدا تلاش داشت با در پیش گرفتن سیاست بی‌طرفی، پادشاهی پروس را از شعله‌های جنگ در اروپا مصون نگه دارد، در نهایت با گسترش نفوذ فرانسه ناچار به رویارویی نظامی گشت. دوران حاکمیت او شاهد یکی از تاریک‌ترین و در عین حال درخشان‌ترین ادوار تاریخ آلمان بود؛ چرا که پروس تحت هدایت او از آستانه فروپاشی کامل در برابر ارتش بزرگ ناپلئون به یکی از قدرت‌های پیروز در کنگره وین تبدیل شد و توانست نفوذ خود را بر سرزمین‌های وسیعی از رود راین تا مرزهای روسیه گسترش دهد[۱].

جنگهای ناپلئونی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

این پادشاه در نبرد با ناپلئون شکست سختی خورد و پس از فاجعه نبرد ینا-اورشتت و امضای پیمان تیلسیت، ناچار شد نیمی از قلمرو خود را واگذار کرده و بپذیرد که به عنوان یک متحد دست‌نشانده در خدمت امپراتوری فرانسه باشد. با این حال، شکست سنگین و خفت‌بار ارتش فرانسه در سرمای سوزان روسیه در سال ۱۸۱۲، فرصتی تاریخی را برای وی فراهم کرد تا علیه اشغالگران قیام کند. فریدریش ویلهلم سوم با انتشار بیانیه خطاب به مردمم[الف]، حس ملی‌گرایی آلمانی را برانگیخت و با اتحاد با بریتانیا، روسیه و اتریش در «جنگ‌های آزادی»، ضربه نهایی را در نبرد لایپزیگ به پیکره ارتش ناپلئون وارد آورد. او در نهایت در تصرف پاریس به دست نیروهای متحد نقش مهمی ایفا کرد و به عنوان یکی از فاتحان اصلی، جایگاه پروس را به عنوان یک قدرت درجه اول اروپایی بازپس گرفت[۲].

اصلاحات داخلی و نوسازی ارتش

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پس از شکست‌های اولیه از فرانسه، فریدریش ویلهلم سوم دریافت که بقای پروس در گروی دگرگونی بنیادین در ساختارهای اجتماعی و نظامی است. او با حمایت از اصلاح‌طلبانی چون کارل اوت فون هاردنبرگ و بارون فوم اشتاین[ب]، نظام ارباب‌رعیتی را لغو کرد و اصلاحات گسترده‌ای را در نظام آموزشی و قضایی آغاز نمود. در حوزه نظامی نیز، او با همکاری ژنرال‌هایی نظیر گرهارد فون شارن‌هورست، ارتش پروس را به یک نیروی ملی و مدرن تبدیل کرد که بر پایه نظام وظیفه عمومی استوار بود. این اصلاحات نه تنها توان رزمی پروس را برای پیروزی بر ناپلئون احیا کرد، بلکه زیربنای جهش اقتصادی و صنعتی این کشور را در دهه‌های بعد فراهم آورد و پروس را به پیشرفته‌ترین ایالت آلمانی تبدیل نمود[۳].

دوران محافظه‌کاری و میراث مذهبی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در سال‌های پس از جنگ و با برقراری صلح، فریدریش ویلهلم سوم به سمت سیاست‌های محافظه‌کارانه متمایل شد و به شدت با جنبش‌های لیبرال و دانشجویی مخالفت کرد. او تحت تأثیر صدر اعظم اتریش، کلمنس فون مترنیخ[پ]، فرمان‌های کارلسباد را برای سرکوب آزادی بیان و نظارت بر دانشگاه‌ها تایید کرد. در حوزه مذهبی نیز، او با اجرای طرح اتحاد کلیساهای پروس[ت]، تلاش کرد تا پیروان مذهب لوتری و اصلاح‌طلبان را در قالب یک کلیسای واحد ملی متحد کند که این اقدام با مقاومت‌هایی در میان مذهبیون سنت‌گرا روبرو شد. او در نهایت در ۷ ژوئن ۱۸۴۰ در برلین درگذشت و میراثی را بر جای گذاشت که ترکیبی از اقتدارگرایی سیاسی و پیشرفت‌های زیربنایی بود و پروس را به قدرت برتر در کنفدراسیون آلمان تبدیل کرده بود[۴].

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ Clark, Christopher (2006). Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947. Harvard University Press. p. 298. ISBN 978-0674023857.
  2. ↑ Nipperdey, Thomas (1996). Germany from Napoleon to Bismarck: 1800-1866. Princeton University Press. p. 85. ISBN 978-0691026367.
  3. ↑ Dwyer, Philip G. (2000). The Rise of Prussia 1700-1830. Routledge. p. 240. ISBN 978-0582292680.
  4. ↑ Brose, Eric Dorn (2013). German History, 1789-1871: From the Holy Roman Empire to the Bismarckian Reich. Berghahn Books. p. 132. ISBN 978-1782380443.

دربازی جنگ اروپاEURPEAN WAR4

برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=فریدریش_ویلهلم_سوم،_پادشاه_پروس&oldid=44011784»