گئورگ ویلهلم، انتخابگر براندنبورگ
| گئورگ ویلهلم | |
|---|---|
 پرتره گئورگ ویلهلم اثر ماتیاس کزیچک , سال ۱۶۳۵ میلادی | |
| انتخابگر براندنبورگ دوک پروس | |
| سلطنت | ۲۳ دسامبر ۱۶۱۹ – ۱ دسامبر ۱۶۴۰ |
| پیشین | ژان زیگیسموند |
| جانشین | فریدریش ویلهلم |
| زاده | ۱۳ نوامبر ۱۵۹۵ |
| درگذشته | ۱ دسامبر ۱۶۴۰ (۴۵ سال) کونیگسبرگ |
| آرامگاه | |
| همسر(ان) | Elizabeth Charlotte of the Palatinate |
| فرزند(ان) | Louise Charlotte, Duchess of Courland فریدریش ویلهلم، انتخابگر براندنبورگ Hedwig Sophia, Landgravine of Hesse-Kassel |
| خاندان | دودمان هوهنتسولرن |
| پدر | یوهان زیگیسموند، انتخابگر براندنبورگ |
| مادر | Anna of Prussia |
| امضاء | .PNG) |
گئورگ ویلهلم (آلمانی: Georg Wilhelm; ۱۳ نوامبر ۱۵۹۵ – ۱ دسامبر ۱۶۴۰) مارگراف و انتخابگر براندنبورگ و دوک پروس از دودمان هوهنتسولرن بود که دوران فرمانروایی او با یکی از ویرانگرترین ادوار تاریخ اروپا، یعنی جنگهای سیساله، همزمان گشت. او که در سال ۱۶۱۹ میلادی جانشین پدرش شد، میراثدار قلمرویی پراکنده بود که میان قدرتهای بزرگ کاتولیک و پروتستان محصور شده بود. گئورگ ویلهلم به دلیل ضعف بنیه نظامی و تردیدهای سیاسی، در طول حاکمیت خود همواره میان وفاداری به امپراتوری مقدس روم و اتحاد با قدرتهای پروتستان مانند سوئد در نوسان بود که این سیاست ناتوان، منجر به اشغال و ویرانی گسترده سرزمینهای تحت حاکمیت او توسط ارتشهای بیگانه گردید[۱].
فرمانروایی او بر دوکنشین پروس نیز با چالشهای دیپلماتیک فراوانی همراه بود، چرا که او باید به عنوان دستنشانده پادشاهی لهستان در این منطقه عمل میکرد. گئورگ ویلهلم تلاش کرد تا از درگیریهای مستقیم نظامی دوری جوید، اما موقعیت جغرافیایی براندنبورگ به عنوان گذرگاه ارتشهای متخاصم، این اجازه را به او نداد و پایتختش برلین بارها مورد تهدید و غارت قرار گرفت. وی در نهایت در سال ۱۶۴۰ در کونیگزبرگ درگذشت و قلمرویی در آستانه فروپاشی را برای پسرش، فریدریش ویلهلم معروف به انتخابگر بزرگ، بر جای گذاشت که بعدها با درس گرفتن از اشتباهات پدر، پروس را به یک قدرت نظامی تبدیل کرد[۲].
بحران جنگهای سیساله و فروپاشی اقتصادی
[ویرایش | اشتراکگذاری]دوران حاکمیت گئورگ ویلهلم با اوج درگیریهای مذهبی و سیاسی در آلمان همزمان بود که باعث شد براندنبورگ به یکی از اصلیترین میدانهای نبرد تبدیل شود. او تحت نفوذ مشاور کاتولیک خود، آدام فون شوارتسنبرگ، تلاش کرد تا سیاستی مصلحتآمیز در قبال امپراتور مقدس روم در پیش بگیرد، اما این اقدام باعث خشم ارتش سوئد به رهبری گوستاو آدولف شد که از بستگان او نیز بود. در نتیجه، سرزمینهای او توسط هر دو جناح درگیر مورد تاخت و تاز قرار گرفت و قحطی و بیماری طاعون جمعیت براندنبورگ را به شدت کاهش داد. عدم توانایی او در تشکیل یک ارتش دفاعی مقتدر باعث شد که منابع مالی و کشاورزی کشور به کلی نابود شود و شهرها به ویرانههایی خالی از سکنه تبدیل گردند که بازسازی آنها دههها به طول انجامید[۳].
دیپلماسی لرزان و انتقال قدرت به کونیگزبرگ
[ویرایش | اشتراکگذاری]فشار ناشی از اشغال نظامی براندنبورگ و بیاعتمادی شاهزادگان آلمانی به سیاستهای متناقض گئورگ ویلهلم، او را ناچار کرد تا در سالهای پایانی عمر خود پایتخت را ترک کرده و به کونیگزبرگ در دوکنشین پروس پناه ببرد. در این منطقه که از جبهههای اصلی جنگ فاصله بیشتری داشت، او تلاش کرد تا حاکمیت خاندان هوهنتسولرن را از نابودی مطلق نجات دهد. حضور او در پروس اگرچه از نظر شخصی امنیت بیشتری فراهم کرد، اما باعث گسست اداری میان بخشهای مختلف قلمرو او گشت. میراث او برای تاریخ پروس، درس عبرتی بزرگ از پیامدهای فقدان قدرت نظامی و دیپلماسی منسجم بود که باعث شد جانشینان او به دنبال ایجاد یک دولت متمرکز و ارتشی نیرومند باشند تا هرگز دوباره سرنوشت کشورشان به دست بیگانگان نیفتد[۴].
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Clark, Christopher (2006). Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947. Harvard University Press. p. 35. ISBN 978-0674023857.
- ↑ Wilson, Peter H. (2009). The Thirty Years War: Europe's Tragedy. Harvard University Press. p. 462. ISBN 978-0674036345.
- ↑ Whaley, Joachim (2012). Germany and the Holy Roman Empire: Volume I. Oxford University Press. p. 580. ISBN 978-0198731849.
- ↑ Brose, Eric Dorn (2013). German History, 1789-1871: From the Holy Roman Empire to the Bismarckian Reich. Berghahn Books. p. 18. ISBN 978-1782380443.
- Clark, C (2008). Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947. Harvard University Press. ISBN 978-0674023857.
- Johnson, Christopher H; Sabean, David Warren (2011). Sibling Relations and the Transformations of European Kinship, 1300-1900. Berghahn Books. ISBN 978-0857450463.
- O'Connell, Daniel Patrick (1968). Richelieu. Weidenfeld & Nicolson.
- Wedgwood, CV (1938). The Thirty Years War (2005 ed.). New York Review of Books. ISBN 978-1590171462.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک) - Wilson, Peter H. (2009). Europe's Tragedy: A History of the Thirty Years War. Allen Lane. ISBN 978-0-7139-9592-3.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
| دوکنشین پروس (۱۵۲۵–۱۷۰۱) |  | |
|---|---|---|
| پادشاهی پروس (۱۷۰۱–۱۹۱۸) | ||
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| واژهنامههای زندگینامهای | |
| سایر | |
