قارص

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
قارص
قارس
Kars
شهر
KarsKumbetCamii.jpg
قارص در ترکیه قرار گرفته‌است
قارص
قارص
مختصات: ۴۰°۳۷′ شمالی ۴۳°۶′ شرقی / ۴۰٫۶۱۷°شمالی ۴۳٫۱۰۰°شرقی / 40.617; 43.100مختصات: ۴۰°۳۷′ شمالی ۴۳°۶′ شرقی / ۴۰٫۶۱۷°شمالی ۴۳٫۱۰۰°شرقی / 40.617; 43.100
کشور ترکیه
ناحیهآناتولی شرقی
استانقارص
حکومت
 • شهردارآیهان بیلگن (حزب دموکراتیک خلق‌ها)
مساحت
 • شهر۲٬۳۴۷ کیلومتر مربع (۹۱۰ مایل مربع)
ارتفاع۵۸۰۱ متر (۱۹٬۰۳۲ پا)
جمعیت (۲۰۰۷)
 • شهر۷۶٬۹۹۲
 • تراکم۳۳/کیلومتر مربع (۸۵/مایل مربع)
 • منطقهٔ کلان‌شهری۱۱۰٬۴۴۳
منطقهٔ زمانیEET (یوتی‌سی ۲+)
 • تابستان (DST)EEST (یوتی‌سی ۳+)
پیش‌شماره(های) تلفن۰۴۷۴
کد پلاک۳۶
وبگاه

قارص (به ترکی استانبولی: Kars ، به ارمنی: Կարս ، به ترکی آذری: Qars) شهری است در شمال شرقی ترکیه که مرکز استان قارص می‌باشد. شهر قارص پیش از این مرکز شهرستان سنجق از استان ارزروم بود.

بیشتر جمعیت شهر قارص را ترک‌های آذری[۱] تشکیل می‌دهند ولی اقلیتی از ترک‌های آناتولی، کردها، ترکمن‌ها و ارمنی‌ها نیز در این شهر زندگی می‌کنند.[۲][۳] بیشتر آذری‌های استان قارص از تراکمه و قره‌پاپاق‌ها هستند.[۴]

شهر باستانی آنی واقع در استان قارص ترکیه در فهرست میراث جهانی سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی سازمان ملل متحد «یونسکو» به ثبت رسیده است.[۵]

تاریخچه[ویرایش]

در سده‌های میانه[ویرایش]

در سده ۱۰ میلادی ناحیه قارص تشکیل یکی از پادشاهی‌های ارمنی به نام پادشاهی باگراتونی را می‌داد.

بعدها قارص توسط سلجوقیان، در سده سیزدهم توسط مغول‌ها و در ۱۳۸۷ توسط تیمور لنگ اشغال شد. همچنین نبرد قارص جنگی بود از سری جنگ‌های صفویان و عثمانی بین سال‌های ۱۵۳۲ و ۱۵۵۵ میلادی که در ۲۷ اوت ۱۵۴۸ میلادی روی داد. پس از آن این شهر تا سال ۱۸۷۷ در دست عثمانیان بود. ارگی که توسط سلطان مراد سوم عثمانی ساخته شده بود توانست در برابر محاصره لشکر ایران در سال ۱۷۳۱ به فرماندهی نادر شاه و بعدها در برابر حملات روسیه دوام بیاورد.

حکومت روسیه[ویرایش]

این شهر در «نبرد کارس» در جنگ روسیه و ترکیه در ۱۸۷۷–۷۸ به شدت شکست خورد و با عقد قرارداد سن استفانو به روسیه پیوسته شد.

تاریخ اخیر[ویرایش]

تا این‌که پس از سقوط شاهنشاهی تزار و قرارداد برست-لیتوسک در ۱۹۱۸ طی ماجراهایی خونین که باعث کوچ تعداد زیادی از اهالی این منطقه با شهرهای مجاور از جمله باکو و تبریز گردید به امپراتوری عثمانی واگذار شد. امروزه نوادگان این افراد در این شهرها به نام زادگاهشان معروف هستند! البته در اثر اشتباهی که در موقع صدور شناسنامه در ایران رخ داده به جای کلمه صحیح قارص کلمه اشتباه قارس درج گردیده‌است.

قارص در فرهنگ عامیانه[ویرایش]

ارگ قارص
  • قارص محلی است که داستان برف ('Kar')، رمان معروف اورهان پاموک، نویسنده ترکیه‌ای، در آن قرار دارد.
  • شاعر ارمنی، یغیشه چارنتس در قارص به دنیا آمده‌است.
  • فیلسوف و عارف یونانی-ارمنی، جورج ایوانویچ گورجیف دروان کودکی و بلوغ خود را در قارص گذراند.

منابع[ویرایش]

  1. Ahmet Caferoğlu (۱۹۴۲). «'Doğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar'» (به Türkçe). TDK Yayınları. از پارامتر ناشناخته |bölüm= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |مکان ناشر= صرف‌نظر شد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  2. «Arşivlenmiş kopya». بایگانی‌شده از اصلی در 7 Şubat 2015. از پارامتر ناشناخته |erişimtarihi= صرف‌نظر شد (کمک); تاریخ وارد شده در |تاریخ بایگانی= را بررسی کنید (کمک)
  3. "Armenia border opening out of question, says Davutoğlu". Today's Zaman. 19 July 2010. Archived from the original on 23 September 2012. Note: archive not available until mid-2013.
  4. (in Russian) Azeris. Great Soviet Encyclopedia
  5. [۱]