دبیرستان فیروزبهرام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۵°۴۱′۴۳″شمالی ۵۱°۲۴′۵۰″شرقی / ۳۵٫۶۹۵۳۹°شمالی ۵۱٫۴۱۳۸۵°شرقی / 35.69539; 51.41385

دبیرستان فیروزبهرام
High school tehran2.jpg
نام دبیرستان فیروزبهرام
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
نوع بنا آموزشی (مدرسه دولتی)
سال‌های مرمت ۱۳۷۵
کاربری کنونی دبیرستان
دیرینگی پهلوی
دورهٔ ساخت اثر ۱۳۱۱ هجری خورشیدی
بانی اثر بهرامجی بیکاجی
مالک اثر انجمن زرتشتیان تهران
مالک فعلی اثر انجمن زرتشتیان تهران
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۴۹۴
تاریخ ثبت ملی

۱۳۷۸/۸/۲۶

هجری خورشیدی
اطلاعات بازدید
آدرس خیابان جمهوری،
خیابان میرزا کوچک خان
شماره تلفن ‎۶۶۷۱۳۶۸۴-۶۶۷۰۲۱۰۱-۶۶۷۴۰۱۱۸
وبگاه firoozbahram.ir

دبیرستان فیروز بهرام یکی از دبیرستان‌های تاریخی و زرتشتی شهر تهران است.[۱] این دبیرستان ۸۶ سال پیش تأسیس شد.[۲] این دبیرستان از لحاظ علمی با دبیرستان البرز رقابت می‌کرد و طی این سال‌ها افراد مشهور علمی و سیاسی در آن تحصیل کرده‌اند.[۳][۴] هزینه ساخت این دبیرستان توسط شخصی بنام بهرامجی بیکاجی که یکی از زرتشتیان سرشناس هند بود پرداخت و به یادگار فرزند مرحومش، فیروز بهرام بیکاجی، فیروز بهرام نامگذاری شد.[۵] این دبیرستان در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۷۸ با شمارهٔ ۲۴۹۴، در فهرست آثار ملی قرار گرفت.[۶] فیروزبهرام در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۶ به عنوان دبیرستان ماندگار شناخته شد.[۷]

پیشینه[ویرایش]

فیروز بهرام بیکاجی فرزند یکی از زرتشتیان سرشناس و ثروتمند هند، به نام بهرامجی بیکاجی بود. فیروز در شهریور ۱۲۷۴ خورشیدی در هندوستان به دنیا آمد و تحصیلات خود را در انگلستان ادامه داد. او در ۸ دی ۱۲۹۴ و در جریان جنگ جهانی اول هنگام سفر در دریای مدیترانه، به دلیل اصابت اژدر به کشتی‌اش غرق شد.

در سال ۱۳۱۱،بهرامجی بیکاجی با صرف هزینه حدوداً ۷۰ هزار روپیه بنایی را به یاد فرزند مرحوش بر روی قطعه زمینی متعلق به انجمن زرتشتیان تهران ساخت و نام آن را دبیرستان فیروز بهرام گذاشت.[۸]

مراسم کلنگ زنی این دبیرستان در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۱۱ خورشیدی با برپایی جشنی بر روی زمین انجمن زرتشتیان برگزار شد و سنگ بنای آن به دست نیرالملک هدایت که در آن زمان وزیر معارف بود،[۸] گذاشته شد. در این مراسم دینشاه ایرانی (رئیس وقت انجمن زرتشتیان ایران بمبئی) و رابیندرانات تاگور (شاعر و فیلسوف هندی) و چند تن از وزرا و بزرگان زرتشتی حضور داشتند.[۹]

ساختمان دبیرستان فیروزبهرام با سرپرستی اردشیر کیامنش و با راهنمایی ارباب کیخسرو شاهرخ در کمتر از ۹ ماه ساخته شد و در ۲ دی ۱۳۱۱ گشایش یافت. این دبیرستان در آغاز دخترانه بود، و پس از ساخته شدن دبیرستان انوشیروان دادگر و انتقال دانش‌آموزان دختر به آن، به یک دبیرستان پسرانه تبدیل شد.[۸]

نخستین مدیر این دبیرستان، سهراب سفرنگ نام داشت که به مدت یازده سال مدیریت دبیرستان را به عهده داشت، در ابتدا ۵۷۵ نفر در آن تحصیل می‌کردند که ۱۵۴ تن از آنان زرتشتی بودند.[۱۰]

معماری[ویرایش]

سنگ بنای فیروزبهرام.jpg
تصویری از مراسم کلنگ زنی فیروز بهرام با حضور کیخسرو شاهرخ

معماری این دبیرستان به دوره پهلوی اول بر می‌گردد. ویژگی‌های معماری این دبیرستان همچون ساختمان کتابخانهٔ مجلس و ساختمان مرکزی بانک ملی نشان از سرپرستی کیخسرو شاهرخ بر ساخت آن دارد. معمار دبیرستان فیروز بهرام جعفرخان معمارباشی بود که در طراحی آن از اسلوب‌های هخامنشی استفاده کرده‌است. این بنای تاریخی همچون کاخ شهربانی و سردر باغ ملی تلفیقی از معماری اروپایی و معماری کهن ایرانی است که به سبک معماری نئوکلاسیک مشهور است. قرینه‌سازی در سه نمای شمالی، جنوبی و شرقی بنا به چشم می‌خورد. فرم گچ‌بری‌های بکار رفته در سقف این دبیرستان از جمله موارد ارزشمند معماری آن شمرده می‌شود.[۱۱]

نمای آجری ساختمان به پیروی از تقارنی که در بدنه ساختمان مشاهده می‌شود، کاملاً متقارن است. پنجره‌های قاب شده در تمام نما تکرار شده‌اند و قوس‌های به کار رفته در آنها، نشان از معماری قاجاری دارد. علاوه بر آجر، از مصالحی چون کاشی، سنگ و گچ نیز در طراحی نمای ساختمان استفاده شده‌است.[۱۲] در ورودی راهروی دبیرستان، سنگ بنایی به طول تقریبی ۱/۵ متر و عرض ۱ متر از جنس مرمر نصب شده‌ و در آن متن زیر از قول کیخسرو شاهرخ با خط نستعلیق حک گردیده‌است:

اهورا

این دبیرستان که از دهش رادمنش بهرام‌جی بیکاجی بیادگارِ فرزند روانشادش فیروز که در آغاز شهریور ۱۲۷۴ خورشیدی برابر ۲۲ اوت ۱۸۹۵ میلادی در بمبئی زاییده شده و در هشتم دیماه ۱۲۹۴ برابر با ۲۹ دسامبر ۱۹۱۵ جهان را بدرود گفته‌است، بنام دبیرستان فیروز بهرام در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۱۱ خورشیدی بر روی زمین انجمن زرتشتیان پایه‌گذارده شده و به سرپرستی نیک‌اندیش اردشیر کیامنش ساخته و به رهنمونی و دستیاری این بنده آغاز و انجام و در دوم دیماه ۱۳۱۱ خورشیدی گشایش یافته برای برخورداری نونهالان و پاس و پایندگی جاویدانی به انجمن زرتشتیان تهران برگزار شد.

کیخسرو شاهرخ

در ضلع غربی دبیرستان، ساختمانی ۲ طبقه با ۴ اتاق وجود دارد که در سال ۱۳۲۵ توسط شخصی بنام اردشیر آذرگشسب به یاد فرزندش اسفندیار که در ۱۴ سالگی بر اثر حادثه فوت کرده، ساخته شد تا برای آموزش دانش آموزان بکار گرفته شود. این بنا، ساختمان اسفندیار نام دارد که در حال حاضر جزئی از دبیرستان فیروز بهرام بوده و به آن متصل است.[۱۳]

انجمن ادبی[ویرایش]

اجرای موسیقی توسط دانش آموزان فیروزبهرام، سال ۱۳۴۴

انجمن ادبی دبیرستان فیروز بهرام برای اولین بار در سال تحصیلی ۱۳۲۰–۱۳۱۹ به اصرار چند تن از دانش‌آموزان و با موافقت کمال‌الدین جناب که آن زمان ریاست دبیرستان را برعهده داشت تشکیل شد. اولین رئیس این انجمن اسماعیل پور والی بود که بعدها سردبیر روزنامه روزگار نو شد.[۱۴]

این انجمن دارای کمیسیون‌های مختلفی بود و هر کمیسیون رئیسی داشت که بر اساس انتخابات دانش‌آموزی رای‌گیری و انتخاب می‌شد.[۱۵]

  1. کمیسیون نمایش، که هر ساله نمایش‌هایی را با مشارکت و بازیگری دانش‌آموزان دبیرستان بر روی صحنه اجرا می‌کرد. در سال ۱۳۲۳ این کمیسیون با کمک غلامحسین صالحیار و منوچهر انور تشکیل شد.[۱۶]
  2. کمیسیون موسیقی که خود به دو گروه موسیقی شرقی و موسیقی غربی تقسیم‌بندی می‌شد و به اجرای موسیقی در برنامه‌های دبیرستان می‌پرداخت.
  3. کمیسیون نشریه که هرساله مجله و نشریاتی را در خصوص اخبار و اتفاقات دبیرستان منتشر می‌کرد، نشریات آذرخش، شعله بهرام و سالنامه‌های فیروز بهرام نام تعدادی از آنهاست. هم‌اکنون نیز دبیرستان دارای دو هفته‌نامه است که توسط مدیران، دبیران و دانش‌آموزان آن منتشر می‌شود.
  4. کمیسیون هنرهای زیبا که به پرورش استعداد دانش‌آموزان در زمینه نقاشی می‌پرداخت.
  5. کمیسیون کتابخانه که به مدیریت کتابخانه دبیرستان می‌پرداخت که در دوره‌ای ریاست این کمیسیون را ایرج افشار در زمان تحصیلش در فیروز بهرام برعهده داشت.[۱۷]

انجمن ادبی فیروز بهرام در هر سال تحصیلی دو یا سه شخصیت سیاسی یا فرهنگی را به دبیرستان دعوت می‌کرد تا برای دانش آموزان سخنرانی کنند. برای نمونه می‌توان به حضور احمد افشار شیرازی و حاج‌علی رزم‌آرا در این سخنرانی‌ها اشاره کرد.[۱۸] فرزندان رزم‌آرا در فیروز بهرام تحصیل می‌کردند و او معمولاً با لباس شخصی برای سخنرانی‌ها در این دبیرستان حاضر می‌شد.[۱۹]

امکانات[ویرایش]

این دبیرستان مجهز به کتابخانه، تالار گردهمایی مجهز به سیستم‌های صوتی و تصویری ، آزمایشگاه‌های فیزیک و شیمی، و کارگاه کامپیوتر است. کتابخانه فیروز بهرام حدود ۲۵۰۰ جلد کتاب دارد و موضوعات گوناگونی چون علوم ریاضی و فیزیک، ادبیات، فلسفه، هنر و رمان را شامل می‌شود. قسمتی در این کتابخانه به نگهداری نشریات داخلی منتشر شده در دبیرستان، پایان‌نامه و تحقیقات دانشجویان رشته‌های معماری و مرمت آثار تاریخی با موضوع دبیرستان فیروز بهرام اختصاص داده شده‌است. این کتابخانه در سال ۱۳۷۷ با دهش مهربان و گلی فرهنگی و بنامگه مهربان رستم فرهنگی بازگشایی شد.[۲۰]

مرمت و نوسازی[ویرایش]

نخستین بار در سال ۱۳۷۷ خورشیدی، ساختمان این دبیرستان با یاری دو برادر به نامهای فریدون و مهربان زرتشتی، و با همت رستم فرخنده و همیاری انجمن زرتشتیان تهران، زیر نظر سازمان میراث فرهنگی کشور به‌طور کامل مرمت و نوسازی شد. در این پروژه سقف‌ها، دیوارها، کاشی‌کاری و کتیبه‌های نما، گچ‌کاری‌ها و فرش کف‌ها و در و پنچره‌های چوبی مورد بازبینی و بازسازی اساسی قرار گرفتند[۵] در سال ۱۳۹۱ آزمایشگاه شیمی دبیرستان توسط خانواده آرش جاماسب‌نژاد بیاد فرزند مرحوشان، بازسازی شد.[۲۱] و در سال ۱۳۹۲ کارگاه رایانه، فیروز بهرام با تلاش و هزینه فرزندان بهرام بهرامی به نامگانه ایشان بازسازی و بازگشایی شد.[۲۲]

جشن هشتاد سالگی[ویرایش]

در ۷ دی‌ماه ۱۳۹۱، جشن هشتاد سالگی بنیان‌گذاری فیروزبهرام در تالار این دبیرستان برگزار شد. در این جشن تعداد زیادی از مدیران، استادها، کارمندان، دانش‌آموختگان پیشین و دانش‌آموزان این دبیرستان حضور داشتند. در این جشن چهار نسل از دانش آموختگان دبیرستان حضور داشتند و به تعریف یادها و خاطرها پرداختند. کیک هشتاد سالگی دبیرستان نیز در این مراسم توسط نمایندگان نسلهای مختلف بریده شد.[۲۳]

نشان فیروزبهرام[ویرایش]

در روز برگزاری جشن هشتاد سالگی دبیرستان فیروزبهرام، صادق سمیعی (رئیس هیئت مدیره جامعه فیروزبهرام) در مورد نشان فیروزبهرام و دلایل به وجود آمدن این نشان صحبت کرد و با دعوت از علی نقی فرمانفرمایان (از قدیمی‌ترین دانش آموختگان فیروزبهرام - ۱۳۱۹ خورشیدی) و خداداد شهریار زاده (مدیر دو سال آغازین انقلاب) و منوچهر جاوید (مدیر وقت دبیرستان) اقدام به رونمایی از نشان فیروزبهرام کردند. این نشان به صورت پلاک سینه (بج) و به رنگ طلایی توسط تاده کشیش (دانش‌آموخته پیشین فیروزبهرام) طراحی و ساخته شده‌است.[۲۳]

مشاهیر[ویرایش]

مشاهیر این دبیرستان شامل دانش آموختگان، دبیران، مربیان و مدیران این دبیرستان هستند که در میان آن‌ها می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

برخی سرشناسان فیروزبهرام.jpg

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. شمسیان، الیشا. «دبیرستان فیروز بهرام». ۲۹ مهر ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 
  2. فریدونی، کامران. «فیروزبهرام یکی از صد اثر برتر معماری معاصر ایران». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام. ۲۷ اسفند ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  3. خداوردیان، سعیده و سامان شفیعی. «ماه مدرسه راهنمای سفر به مدارس تاریخی ایران در مهر ۹۵». ایران، ش. ۴۳ (۱۲ مهر ۱۳۹۵). 
  4. «دبیرستان فیروزبهرام چگونه ساخته شد». انجمن زرتشتیان تهران. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۸. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «پیشینه فیروزبهرام». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام. بازبینی‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۸. 
  6. «لیست آثار ثبتی استان تهران تا سال ۱۳۹۰». بازبینی‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۸. 
  7. جمشیدنژاد، نگار. ««فیروز بهرام» ماندگار شد». امرداد. ۳۰ خرداد ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ خاطرات ارباب کیخسرو شاهرخ. به کوشش غلامحسین میرزاصالح، شاهرخ شاهرخ، راشنا رایتر. تهران: انتشارات مازیار، ۱۳۸۲. ۴۰–۴۱. شابک ‎۹۶۴-۵۶۷۶-۳۵-۵. 
  9. برگرفته از تابلوی سازمان زیباسازی شهرداری تهران نصب شده در کنار فیروزبهرام
  10. ورمزیاری، هادی. «اولین مدرسه زرتشتیان تهران دبیرستان فیروز بهرام». روزنامه همشهری، ۸ بهمن ۱۳۸۲. بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۸. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ ۱۱٫۴ ۱۱٫۵ شیرافکن، آمنه. «گفتار،کردار و پندار نیک شرط ورود به مدرسه فیروز بهرام». خبرگزاری میراث فرهنگی، ۱۶ آبان ۱۳۸۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶. 
  12. «بناهای آموزشی». آفتاب‌نیوز. بازبینی‌شده در ۵ مه ۲۰۱۸. 
  13. کاویانی گوهری، اردشیر. «دمیدن روحِ زندگی به یک خاطرهٔ فراموش‌شده». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام، ۳ دی ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 
  14. سالنامه آموزشگاه‌های زرتشتیان تهران سال تحصیلی ۳۷–۱۳۳۶. تهران: انتشارات دبیرستان فیروز بهرام، ۱۳۳۷. ۱۲۴. 
  15. سالنامه آموزشگاه‌های زرتشتیان تهران سال تحصیلی ۳۷–۱۳۳۶. تهران: انتشارات دبیرستان فیروز بهرام، ۱۳۳۷. ۱۲۳ - ۱۳۰. 
  16. «بیوگرافی منوچهر انور». بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۸. 
  17. بیات، زکیه. «یادِ افشار در یزدشناس نامورمنتشر شد». تارنمای یزد فردا، ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  18. «احمد افشار شیرازی». راسخون. بازبینی‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۸. 
  19. نهاوندی، هوشنگ. سه رویداد و یه دولتمرد. شرکت کتاب. ۳۵۱. شابک ‎۹۷۸۱۵۹۵۸۴۲۱۴۵. 
  20. «کتابخانه فیروزبهرام». دوهفته‌نامه داخلی دبیرستان فیروزبهرام، ۱ مهر ۱۳۹۲، ۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۴. 
  21. پرخیده، بهزاد. «یادِ عزیز از دست‌رفته». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام. ۸ آبان ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  22. «بازگشایی کارگاه کامپیوتر فیروزبهرام». تارنمای دبیرستان فیروز بهرام. ۳۰ دی ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ۲۳٫۲ ۲۳٫۳ ۲۳٫۴ ۲۳٫۵ کاویانی گوهری، اردشیر. «فیروزبهرام هشتاد ساله شد». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام. ۱۰ دی ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  24. «طلایه داران دانشگاه». دانشگاه علوم پزشکی تهران، ٢٣ مهر ١٣٩٤. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۸. 
  25. قاسمی، سید فرید. «سال‌نگار زندگی ایرج افشار». بخارا، ش. ۸۱ (تیر ۱۳۹۰): ۶۸. 
  26. قاسمی، سید فرید. «سال نگار زندگی ایرج افشار». مجله بخارا سال چهاردم شماره ۸۱. بازبینی‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵. 
  27. «زندگی‌نامه دکتر پرویز صانع». مؤسسه بین الملی حقوقی و مطالعاتی ایرانیان صاعد. بازبینی‌شده در ۴ فوریه ۲۰۱۵. 
  28. «چهره‌های ماندگار / دکتر پرویز مینا». تارنمای نکونیوز، ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  29. «تورج نگهبان نعیم». تارنمای راسخون، ۲۱ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ http://www.oshihan.org/Pages/firoozbahram.htm
  31. قیصری، علی. «دربارهٔ حمید عنایت». آفتاب‌نیوز، ۱ اسفند ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 
  32. سالنامه دبیرستان فیروزبهرام سال تحصیلی ۴۵–۱۳۴۴. تهران: انتشارات دبیرستان فیروز بهرام. ۹. 
  33. «زندگی‌نامه روانشاد مؤبد موبدان رستم شهزادی». تارنمای انجمن موبدان تهران. بازبینی‌شده در ۴ فوریه ۲۰۱۵. 
  34. ناصری، یوسف. «درباره داوود هرميداس باوند». ایران. ۱۴ آبان ۱۳۸۴. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۰. 
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ رسولی، مرتضی. «زرتشتیان معاصر ایران». فصلنلمه تاریخ معاصر ایران، زمستان۸۲- صفحهٔ ۱۲۸. 
  36. جهانبگلو، رامین. در جستجوی امر قدسی. تهران: نشر نی، ۱۳۸۵. ۲۲۹. شابک ‎۹۶۴-۳۱۲-۸۴۸-۲. 
  37. عبدالله شهبازی. «سِر شاپور ریپورتر و کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲». مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان. بازبینی‌شده در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۵. 
  38. «مفیدی، شمس الدین». پایگاه اطلاع‌رسانی انقلاب اسلامی. 
  39. کاویانی گوهری، اردشیر. «گفتگو با عزت‌الله فولادوند». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام، ۱۵ آذر ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 
  40. ایزدی، محمدعلی. «سرگذشت نخستین باشگاه ایران از تولد تا کنون». ایسنا، ۱۸ بهمن ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  41. معزی‌نیا، ویدا. «عبدالرضا انصاری». موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۲۴ اسفند ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۵ مه ۲۰۱۸. 
  42. عاروان، محمدرضا. «آشنایی با فرماندهان پدافند هوایی؛ اولین فرمانده پدافند هوایی». پایگاه اطلاع‌رسانی ارتش جمهوری اسلامی ایران. بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۵. 
  43. «دبیرستان فیروزبهرام تهران». تارنمای اشهین. 
  44. «به یاد فریدون رهنما، سینماگر و اندیشمند ایرانی». هنر سینما. 
  45. «گفت‌وگو با دیپلمات باسابقه‌ای که نویسنده شد». ایسنا، ۲۳ شهریور ۱۳۹۵. بازبینی‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  46. «دکتر کمال الدین جناب». آفتاب‌نیوز، ۹ شهریور ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  47. کاویانی گوهری، اردشیر. «ورود لوریس چکناواریان به فهرست ۱۰۰ نفرهٔ نام‌داران فیروزبهرام». تارنمای دبیرستان فیروز بهرام. ۲۳ دی ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۵. 
  48. «لوون هفتوان که بود؟ + تصاویر». باشگاه خبرنگاران جوان، ۱۹ اسقند ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 
  49. «حضور فیروزبهرامی‌ها در هفدهمین جشنواره موسیقی زرتشتیان». تارنمای دبیرستان فیروزبهرام، ۱۸ دی ۱۳۹۵. بازبینی‌شده در ۵ مه ۲۰۱۸. 
  50. «وفیات معاصر ایران، محمدعلی حکیم الهی فریدنی». پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۸. 
  51. «گفتگوئی با منوچهر انور». نگین، ش. ۹۵ (فروردین ۱۳۵۲): ۲۸. 
  52. «ویولن‌زنی که 12 سال وزیر فرهنگ ایران بود». مشرق نیوز، ۲۶ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  53. نیک‌نژاد آموزگار، محمدرضا. «جورچین خوش آب و رنگ فرهنگی!». شهروند، ش. ۳۷۲ (۱۵ شهریور ۱۳۹۳): ۲۰. 
  54. «شب « امیرهوشنگ کاوسی» برگزار شد - مجله فرهنگی و هنری بخارا». بخارا، ۵ فروردین ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  55. «کتابخانه دفتر پژوهش‌های فرهنگی-تاریخی یحیی ذکا بازگشایی شد». خبرگزاری میراث آریا. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۴ مارس ۲۰۱۸. 

منابع[ویرایش]