قاره
قارّه (به انگلیسی: continent) توده بزرگ، پیوسته و جزیرهمانندی است که بیشتر آن از آب پوشیده نشده و حومه آن زیر سطح اقیانوس است. البته دو قاره آسیا و اروپا به هم چسبیدهاند و تنها با رشتهکوه اورال از هم جدا میشوند. گاهی این دو قاره به عنوان یک قاره در نظر گرفته میشوند که به آن اوراسیا میگویند.
در دوران باستان جایگاه و آرایش خشکیهای زمین با امروزه متفاوت بودهاست؛ به طوری که بسیاری از خشکی های امروزی به هم چسبیده بوده و چند ابرقاره را تشکیل میدادند.
روشهای مختلفی برای تقسیمبندی قارهها وجود دارد که تقسیمبندی هفت قاره یکی از آنهاست. در این تقسیمبندی، خشکیهای زمین به هفت قسمت تقسیم میشوند که از بزرگ به کوچک بر حسب مساحت عبارتند از: آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، جنوبگان، اروپا و اقیانوسیه
تعریفها و کاربردها[ویرایش]
بهطور معمول، قارهها تکه زمینهای بزرگ و یکپارچهای هستند که در حالت مطلوب توسط دریاها از یکدیگر جدا شدهاند. البته تقریباً همهٔ قارههای جهان براساس قرارداد و عرف و نه بر اساس تعریف بالا شناخته شدهاند. همچنین معیار بزرگ بودن قراردادی است؛ مثلاً گرینلند بزرگترین جزیره شناخته میشود؛ در حالی که استرالیا را قاره میدانند.
گسترهٔ قارهها[ویرایش]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Island_nations.svg/351px-Island_nations.svg.png)
نزدیکترین معنای قاره تکههای یکپارچه زمین است و بر این اساس آبهای کم عمق و جزایر را در بر نمیگیرد. بر این اساس اروپای قارهای برای اشاره به سرزمین اصلی اروپا که شامل جزایری مانند بریتانیا، ایرلند و ایسلند نمیشود، به کار میرود. به شکل مشابه ایالات متحده قارهای برای اشاره به ۴۸ ایالت یکپارچه ایالات متحده است که شامل آلاسکا و هاوایی نمیشود.
البته به عنوان فرهنگ گسترده قارهها ممکن است فراتر از این برود و جزایر اقیانوسها را هم دربربگیرد. بر این اساس همواره ایسلند بخشی از اروپا و ماداگاسکار بخشی از آفریقا محسوب شدهاند.
قارهها، خشکیهای جدا از هم[ویرایش]
این تصور که قارهها تکه زمینهای جدا از هم هستند در گذشتههای تاریخی نیز چندان کاربرد نداشته است. در مدل هفت قارهای جهان، تنها جنوبگان و اقیانوسیه از بقیهٔ قارهها کاملاً جدا هستند. در مدل شش قارهای جهان، قاره آمریکا را نیز میتوان یک خشکی مجزا دانست. اگر بخواهیم قارهها را به صورت خشکیهای کاملاً جدا از هم تعریف کنیم، در آن صورت آفرو-اوراسیا متشکل از آفریقا، آسیا و اروپا نیز یک قاره خواهد بود و آمریکای شمالی و جنوبی نیز مجموعا قاره آمریکا را تشکیل خواهند داد. در نتیجه یک مدل چهار قارهای از جهان خواهیم داشت که متشکل از قارههای آفرو-اوراسیا، آمریکا، اقیانوسیه و جنوبگان خواهد بود.
در عصر یخبندان که سطح آب دریاها پایینتر از سطح امروزی بوده است، بعضی خشکیها که امروزه توسط آب احاطه شدهاند، به هم مرتبط بودهاند. در آن عصر تنها سه خشکی مجزا از هم وجود داشتهاست: آفرو-اوراسیا-آمریکا، جنوبگان و اقیانوسه-گینه نو.
تعداد قارهها[ویرایش]
چندین روش برای تقسیمبندی قارهها وجود دارد:
مدلها | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||
هشت قارهای | آمریکای شمالی | آمریکای جنوبی | جنوبگان | آفریقا | اروپا | آسیا | اقیانوسیه | استرالیا |
هفت قارهای | آمریکای شمالی | آمریکای جنوبی | جنوبگان | آفریقا | اروپا | آسیا | اقیانوسیه | |
شش قارهای | آمریکای شمالی | آمریکای جنوبی | جنوبگان | آفریقا | اوراسیا | اقیانوسیه | ||
شش قارهای | امریکا | جنوبگان | آفریقا | اروپا | آسیا | اقیانوسیه | ||
پنج قارهای | آمریکا | جنوبگان | آفریقا | اوراسیا | اقیانوسیه | |||
چهار قارهای | آمریکا | جنوبگان | آفرو–اوراسیا | اقیانوسیه | ||||
سه قاره ای | آفرو-اوراسیا | جنوبگان | آمریکا | _ | _ | _ | _ |
- مدل هشت قارهای در اغلب کشورها مثل ایران
و آسیاییها استفاده میشود.
- مدل هفت قارهای معمولاً در چین، هند و اغلب کشورهای انگلیسی زبان تدریس میشود.
- با استفاده از مدل چهارم، کمیته بینالمللی المپیک تنها قارههای دارای سکنه را در شمارش محسوب میکند و براین اساس جنوبگان حذف میشود و پنج حلقه در نماد المپیک دیده میشود.
- مدل آخر تازه درست شده و اهالی جنوبگان استفاده میکنند.
واژههای اقیانوسیه و استرالزیا و استرالیا گاهی به جای یکدیگر مورد استفاده قرار میگیرند که هدف از کاربرد دو واژه نخست اشاره به سرزمین اصلی استرالیا و جزایر فراوان اطراف آن میباشد.
مساحت و جمعیت قارهها[ویرایش]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/ContinentStatistics.svg/500px-ContinentStatistics.svg.png)
جداول زیر جمعیت و مساحت قارهها را بر اساس مدل هفت قارهای بیان کردهاند:[۱][۲]
قاره | مساحت(km²) | مساحت(mi²) | درصد از تمام خشکیها | جمعیت کل ۲۰۲۰ | درصد از جمعیت کل | تراکم نفر بر km² |
تراکم نفر بر mi² |
پرجمعیتترین شهر |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
آسیا | ۴۴٬۵۸۰٬۰۰۰ | ۱۶٬۹۲۰٬۰۰۰ | ۲۹٫۵۴٪ | ۴٬۶۴۱٬۰۵۴٬۷۷۵ | ۵۹٫۵۴٪ | ۱۰۴/۱ | ۲۴۶ | توکیو[۳]، ژاپن |
آفریقا | ۳۰٬۳۷۰٬۰۰۰ | ۱۱٬۷۳۰٬۰۰۰ | ۲۰٫۱۲٪ | ۱٬۳۴۰٬۵۹۸٬۱۴۷ | ۱۷٫۲٪ | ۴۴/۱ | ۸۷ | لاگوس، نیجریه |
آمریکای شمالی | ۲۴٬۷۱۰٬۰۰۰ | ۹٬۴۶۰٬۰۰۰ | ۱۶٫۳۷٪ | ۵۹۲٬۰۷۲٬۲۱۲ | ۷٫۶٪ | ۲۳/۹۶ | ۵۷ | مکزیکوسیتی، مکزیک |
آمریکای جنوبی | ۱۷٬۸۴۰٬۰۰۰ | ۶٬۸۹۰٬۰۰۰ | ۱۱٫۸۲٪ | ۴۳۰٬۷۵۹٬۷۶۶ | ۵٫۵۳٪ | ۲۴/۱۴ | ۵۷ | سائوپائولو، برزیل |
جنوبگان | ۱۴٬۲۰۰٬۰۰۰ | ۵٬۳۰۰٬۰۰۰ | ۹٫۴۱٪ | ۵٬۱۰۰ | ۰٫۲٪ | ۰ | ۰ | ویلا لاس، مورد ادعای شیلی |
اروپا | ۱۰٬۱۸۰٬۰۰۰ | ۳٬۹۳۰٬۰۰۰ | ۶٫۷۴٪ | ۷۴۷٬۶۳۶٬۰۲۶ | ۹٫۵۹٪ | ۷۳/۴۴ | ۱۸۸ | مسکو، روسیه |
اقیانوسیه | ۹٬۰۰۸٬۵۰۰ | ۳٬۴۷۸٬۲۰۰ | ۵٫۹۷٪ | ۴۲٬۶۷۷٬۸۱۳ | ۰٫۵۵٪ | ۴/۷۳ | ۸٫۳ | سیدنی، استرالیا |
جستارهای وابسته[ویرایش]
منابع[ویرایش]
- ↑ "Total Population – Both Sexes" بایگانیشده در ۴ آوریل ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine. World Population Prospects, the 2010 Revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs. 28 June 2011. Retrieved 24 October 2011. (Per linked individual article definitions, North America includes UN population estimates for North America, Central America and Caribbean; Australia includes Australia and Papua New Guinea.)
- ↑ "7 Continents of the World - Worldometer". www.worldometers.info (به انگلیسی). Retrieved 2020-08-13.
- ↑ "توکیو". ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. 2022-10-10.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)