تقویم جنوب ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تقویم جنوب ایران بصورت سنتی باقی‌مانده سنت باستانی تقویم باستانی ایران است که متاثر از اقلیم دشت و دریای جنوب بوده است. در جنوب تقویم محلی در کنار تقویم باستانی ایرانی و با حفظ سنتهای آن مانند نوروز باستانی با کاربردهای محلی وجود دارد. از مهمترین سالنماهای جنوب تقویم عمومی زراعی، دریانوردی و صیادی است.

تقویم زراعی جنوب[ویرایش]

تقویم زراعی جنوب عمده ترین و عامترین تقویم محلی جنوب است. این تقویم سنتی زراعی در کنار تقویم ایرانی قرار دارد که معمولاً مبدا آن در میانه یا پایان تابستان با توجه به اولین طلوع سحرگاهی ستاره سهیل در نیمه شهریورماه نگه داشته می شود. ماههای آن معمولاً با همان اسامی برجهای فلکی است و این تقویم نسبتاً نجومی بوده است چرا که طلوع ستاره سهیل موجب نگهداری ثابت سال بوده است. و دارای نقاط زمانی دیگر نجومی نیز می باشد. از سویی مبدا آن همزمان با برداشت خرما و آغاز آمادگی برای کشت گندم بوده است. همچنین این تقویم نمایشگر تغییرات آب و هوا بوده است. همچنین این تقویم با تطبیق و ترکیب تقویم قمری و شمسی کاربرد صیادی نیز داشته است. در این تقویم چله کوچک و بزرگ گرما و سرما و جریانهای هوایی و بادهای محلی مشخص شده است. این تقویم با تطبیق تقویم باستانی و این تقویمها همه در ادامه تقویم باستانی ایران است که ذبیح بهروز مبدا بزرگ تقویم ایران باستان را ۱۷۲۵ سال پیش از میلادی می داند. که ستاره شناسی در ایران رواج داشته است.

تقویم دریانوردی جنوب ایران[ویرایش]

تقویم دریانوردی ایران، سال دریایی یا دریانوردی سواحل خلیج فارس است. این سالنامه از سه فصل صد روزه و یک فصل ۶۰ روزه دریانوردی که پنج یا شش روز اضافه در پایان دارد تشکیل شده است. این تقویم با آغاز فصل دریانوردی شروع می شود و در صد روز دوم آن، با توجه به جریانهای ملتهب دریایی، دریانوردی با احتیاط صورت می گیرد. و در صد روز سوم بدلیل طوفانهای دریایی از رفتن به دریا پرهیز می شود. و در شصت روز آخر که توام با جریانهای شدید جوی دریایی است ناخدایان به تعمیر کشتی ها می پردازند و به دریا نمی‌روند و خود را برای آغاز سال دریایی بعد آماده می کنند. سال دریایی معمولاً نهم مرداد (۳۱ ژوئیه) آغاز می شود و فصل اول (یکصد روزه) بهار دریا بحساب می آید. یکصد روز دوم از هجدهم آبان شروع می شود. و یکصد روز سوم از بیست و هشتم بهمن شروع می شود. و شصت روز آخر از پنجم خرداد (در صورت کبیسه بودن سال از چهارم خرداد) آغاز می شود. هر چند سال این تقویم با تقویم خورشیدی هماهنگ است، اما روزهای آن بصورت دهدهی شمارش می شود. برای نمونه: یک در ده تا ده در ده، یک در بیست تا ده در بیست ... یک در نود تا ده در نود (برای فصل اول). و برای فصل آخر: یک در ده شصتی ... .

تقویم صیادی جنوب[ویرایش]

علاوه بر آن در جنوب ایران تقویم صیادی نیز وجود دارد که تا حدودی هماهنگ با تقویم دریایی از اواخر تیر یا اول مرداد شروع می شود و بعنوان نوروز صیادی در بعضی نواحی تا هنوز هم جشن گرفته می شود. برای نمونه در جزیره قشم همچنان روز ۲۹ تیر بعنوان نوروز صیادی جشن گرفته می شود.

منابع[ویرایش]