ذبیح بهروز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ذبیح بهروز
زادروز ۲۶ تیر ۱۲۶۹
تهران
پدر و مادر میرزا ابوالفضل ساوجی
مرگ ۲۱ آذر ۱۳۵۰ (۸۱ سال)
ملیت ایرانی
پیشه نویسنده، شاعر و پژوهشگر فرهنگ

ذبیح‌الله بهروز (زاده ۲۶ تیر ماه ۱۲۶۹ خورشیدی – درگذشت ۲۱ آذر ۱۳۵۰ خورشیدی)، نویسنده، شاعر و پژوهشگر فرهنگ ایرانی بود.

ذبیح‌الله بهروز فرزند میرزا ابوالفضل ساوجی در سال ۱۲۶۹ در تهران متولد شد. وی تحصیلات خود را در مدارس قدیمه آغاز کرد. سپس به ادامهٔ تحصیل در مدرسهٔ آمریکایی پرداخت. پس از آن برای تکمیل علوم ادبی و عربی به قاهره رفت و مدت ده سال در آنجا ماند. سپس به انگلستان رفت و در آنجا دستیار ادوارد براون و رنالد نیکلسن شد و به تدریس پرداخت. پس از چندی به آلمان رفت و از آنجا به ایتالیا و سپس به ایران بازگشت. از سال ۱۳۰۲ تا زمان بازنشستگی در دارالفنون، دانشکده افسری و مدرسه عالی بازرگانی تدریس می‌کرد.

ذبیح بهروز از نخستین کسانی بود که در شیوهٔ تحقیق ایران‌شناسان غربی شک کرد و برخی اشتباهات و شاید غرض‌ورزی‌های آنها را متذکر شد. در ستاره‌شناسی و گاهشماری در ایران باستان مطالعات گسترده‌ای به عمل آورد، و نظرهای علمی جدیدی مطرح کرد.

بهروز با دیدگاهی بر مبنای تئوری توطئه، مانویان را به عنوان بزرگترین دشمنان فرهنگ و تمدن ایران در طول تاریخ می‌داند. به عقیده او مانویان در ابتدا در صحراهای مغولستان و عربستان می‌زیسته و با توطئه چینی‌های خود راه را برای یورش اعراب و مغولان به ایران هموار ساخته‌اند. بهروز همچنین فرهنگ یونانی مآبانه را آلوده به فرهنگ یهودی دانسته و فتح ایران به دست اسکندر را را افسانه‌ای ساخته و پرداخته غربی‌ها می‌پندارد.[۱]

بهروز در ايران مدتی كوتاه رئيس حسابداری شركت نفت، مدتی كارمند وزارت دارائی و مدت كوتاهی استاد دارالفنون بود و چند باری هم مترجم رضا شاه. از همه‌ی این کارها به دلائل سیاسی و طرز کار ویژه‌ی او کنار گرفت. اما سر انجام با وساطت چند تن از دوستانش استاد دانشکده‌ی هواپیمائی شد و خيلی زود با درجه‌ی سرتيپی همرديف بازنشسته و رئيس افتخاری كتابخانه‌ی باشگاه افسران شد. [۲]

انجمن ایران ویج[ویرایش]

بهروز، برای ترویج اندیشه هایش، با یاری دو تن از پیروان خود، محمد مقدم و صادق کیا (که بعد ها، اولی پروفسور زبان پارسی باستان و دومی استاد زبان پارسی میانه در دانشگاه تهران شدند)، انجمن « ایران ویج » را بنیان نهاد. این انجمن نشریه ای داشت با فرنام “ایران کوده”. [۳] [۴]

ذبیح بهروز در ۲۱ آذر ۱۳۵۰ در تهران درگذشت.

آثار[ویرایش]

  • زبان ایران، فارسی یا عربی
  • آیین بزرگی
  • فرهنگ کوچک تازی به فارسی
  • خواندن و نوشتن در دو هفته [۵]
  • منتخبات دیوان حافظ
  • خط و فرهنگ
  • جیجک علیشاه
  • شاه ایران و بانوی ارمن
  • شب فردوسی
  • در راه مهر
  • منظومه گنج بادآورد
  • تقویم و تاریخ در ایران
  • تقویم نوروزی شهریاری
  • تقویم سیصد و پنجاه سالهٔ مانویان (چاپ نشده)
  • در راه مهر ج. ۲ (چاپ نشده)
  • ابن دیلاق (معراج نامه)

منابع[ویرایش]

  • اثرآفرینان، زندگینامهٔ نام‌آوران فرهنگی ایران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، جلد دوم