تقویم دریانوردی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تقویم دریانوردی ایران، سال دریایی یا دریانوردی سواحل خلیج‌فارس است. این سالنامه از سه فصل صد روزه و یک فصل ۶۰ روزه دریانوردی که پنج یا شش روز اضافه در پایان دارد تشکیل شده است.

این تقویم با آغاز فصل دریانوردی شروع می‌شود و در صد روز دوم آن، با توجه به جریانهای ملتهب دریایی، دریانوردی با احتیاط صورت می گیرد و در صد روز سوم به‌دلیل طوفان‌های دریایی از رفتن به دریا پرهیز می‌شود. و در شصت روز آخر که توام با جریان‌های شدید جوی دریایی است ناخدایان به تعمیر کشتی‌ها می‌پردازند و به دریا نمی‌روند و خود را برای آغاز سال دریایی بعد آماده می کنند.

سال دریایی معمولاً نهم مرداد (۳۱ ژوئیه) آغاز می‌شود و فصل اول (یکصد روزه) بهار دریا به‌حساب می‌آید. یکصد روز دوم از هجدهم آبان شروع می‌شود. و یکصد روز سوم از بیست و هشتم بهمن شروع می‌شود. و شصت روز آخر از پنجم خرداد (در صورت کبیسه بودن سال از چهارم خرداد) آغاز می‌شود.

هر چند سال این تقویم با تقویم خورشیدی هماهنگ است، اما روزهای آن به‌صورت ده‌دهی شمارش می‌شود. برای نمونه: یک در ده تا ده در ده، یک در بیست تا ده در بیست ... یک در نود تا ده در نود (برای فصل اول). و برای فصل آخر: یک در ده شصتی ... .

جشن نوروز صیاد[ویرایش]

روز ۹ مرداد را نوروز دریایی یا نوروز صیاد می‌نامند و متاثر از این تقویم در سواحل هند نیز ۱۰ مرداد (اول اوت) نوروز دریایی است. از هزار سال قبل نوروز دریایی ایران در آثار گذشته مکتوب است.

تقویم صیادی جنوب[ویرایش]

علاوه بر آن در جنوب ایران تقویم صیادی نیز وجود دارد که تا حدودی هماهنگ با تقویم دریایی از اواخر تیر یا اول مرداد شروع می‌شود و به‌عنوان نوروز صیادی در بعضی نواحی تا هنوز هم جشن گرفته می‌شود. برای نمونه در روستای صَلَخ جزیره قشم هرساله روز ۲۹ تیر به‌عنوان نوروز صیادی جشن گرفته می‌شود.

تقویم زراعی جنوب[ویرایش]

همچنین در جنوب ایران یک تقویم سنتی زراعی وجود دارد که معمولاً مبدا آن در میانه یا پایان تابستان با توجه به اولین طلوع سحرگاهی ستاره سهیل در نیمه شهریورماه نگه داشته می‌شود. ماههای آن معمولاً با همان اسامی برجهای فلکی است و این تقویم نسبتاً نجومی بوده است چرا که طلوع ستاره سهیل موجب نگهداری ثابت سال بوده است. و دارای نقاط زمانی دیگر نجومی نیز است. از سویی مبدا آن همزمان با برداشت خرما و آغاز آمادگی برای کشت گندم بوده است. همچنین این تقویم نمایشگر تغییرات آب و هوا بوده است. همچنین این تقویم با تطبیق و ترکیب تقویم قمری و شمسی کاربرد صیادی نیز داشته است. در این تقویم چله کوچک و بزرگ گرما و سرما و جریانهای هوایی و بادهای محلی مشخص شده است. این تقویمها همه در ادامه تقویم باستانی ایران است که ذبیح بهروز مبدا بزرگ تقویم ایران باستان را ۱۷۲۵ سال پیش از میلادی می داند. که ستاره شناسی در ایران رواج داشته است.

منابع[ویرایش]