الیزابت روسیه

الیزابت
تزارونا امپراتریس
پرترۀ «امپراتریس الیزابت پترونا» اثر شارل-آندره وان لو در سال ۱۷۶۰ میلادی
امپراتریس تمام روسیه
سلطنت	۶ دسامبر [سبک قدیمی: ۲۵ نوامبر] ۱۷۴۱ – ۵ ژانویه [سبک قدیمی: ۲۵ دسامبر] ۱۷۶۲
تاج‌گذاری	۶ مه [سبک قدیمی: ۲۵ آوریل] ۱۷۴۲
پیشین	ایوان ششم
جانشین	پتر سوم
زاده	۲۹ دسامبر [سبک قدیمی: ۱۸ دسامبر] ۱۷۰۶ کولومنسکویه، مسکو، روسیه تزاری
درگذشته	۵ ژانویه [سبک قدیمی: ۲۵ دسامبر] ۱۷۶۲ (۵۲ سال) کاخ زمستانی، سن پترزبورگ، امپراتوری روسیه
آرامگاه	کلیسای جامع سن پیتر و پاول، سن پترزبورگ
همسر(ان)	الکسی رازوموفسکی (ا. ۱۷۴۲)
نام کامل (به روسی: Елизаве́та Петро́вна Романова) (به فارسی: یِلیزاوِتا پِترووْنا رومانووا)
دودمان	رومانوف
پدر	پتر کبیر
مادر	کاترین یکم
امضاء

یِلیزاوِتا پِترووْنا (به روسی: Елизаве́та Петро́вна) (۲۹ دسامبر ۱۷۰۹ – ۵ ژانویه ۱۷۶۲) که بیشتر با خوانش انگلیسی نامش الیزابت شناخته می‌شود، ششمین امپراتور تمام روسیه از سال ۱۷۴۱ تا زمان مرگش در سال ۱۷۶۲ میلادی بود. او دومین دختر پتر کبیر نخستین امپراتور روسیه از همسر دومش کاترین بود. الیزابت دنباله‌رو اصلاحات پدرش پتر و از حامیان جنبش روشنگری، علم، هنر و معماری در کشورش بود.

پسر بزرگ و ولیعهد پتر کبیر تزارویچ آلکسی به دست پدرش به قتل رسید؛ این واقعه موجب شد تا تزارونا الیزابت جوان شاهد مرگ بدون جانشین پدرش و به دنبال آن، یک آشفتگی ۱۵ ساله در جانشینی تاج‌وتخت روسیه باشد. نخست سلطنت به مادرش کاترین یکم (سلطنت: ۱۷۲۵–۱۷۲۷) و سپس به برادرزاده‌اش پتر دوم (سلطنت: ۱۷۲۷–۱۷۳۰) رسید. پس از آن، با به تخت نشستن امپراتریس آنا (سلطنت: ۱۷۳۰–۱۷۴۰) تاج‌وتخت به کل از خانواده پتر کبیر خارج و به نوادگان برادر بزرگ‌تر او منتقل شد. تا اینکه سرانجام تزارونا الیزابت با یک کودتا در سال ۱۷۴۱، امپراتور خردسال ایوان ششم را برکنار و خود امپراتریس جدید کشور شد.

امپراتریس الیزابت در دوره سلطنت خود، سیاست‌های پدرش را ادامه داد و جنبش روشنگری اروپایی را در روسیه به ارمغان آورد. اگرچه در داخل، برخلاف پدرش، او قدرت اشراف را بسیار افزایش داد و آنان را بر ایالات‌شان چیره کرد. در خارج، امپراتریس الیزابت روسیه را در طول دو جنگ بزرگ اروپایی زمان خود یعنی جنگ جانشینی اتریش (۱۷۴۰–۱۷۴۸) و جنگ هفت‌ساله (۱۷۵۶–۱۷۶۳) با موفقیت رهبری نمود. او میخائیل لومونوسوف را به تأسیس دانشگاه مسکو تشویق کرد و از ایوان شووالو نیز خواست که آکادمی امپریال هنر را در سنت پترزبورگ بنیان نهد. دربار روسیه از زمان او به یکی از باشکوه‌ترین دربارهای اروپایی تبدیل شد. از نظر معماری، الیزابت به ویژه به نوسازی جاده‌های روسیه اهتمام داشت و نیز هزینه‌های گزافی را صرف پروژه‌های معمار مورد علاقه‌اش فرانچسکو بارتولومئو راسترلی کرد تا او به ایجاد و گسترش بناهایی نظیر کاخ پترهوف بپردازد. کاخ زمستانی و کلیسای جامع اسمولنی از مهم‌ترین آثار به‌جا مانده دوره زمامداری وی می‌باشند. الیزابت آخرین فرد از شاخه پدرتباری رومانوف‌ها بود. او که از خود فرزندی نداشت تاج‌وتخت را به پتر، خواهرزاده جوان روسی-آلمانی خود سپرد که با نام پتر سوم به تخت نشست و در نتیجه شاخه هولشتاین-گوتورف-رومانوف شکل گرفت.

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Elizabeth of Russia». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱ مهٔ ۲۰۲۴.

پیوند به بیرون

الیزابت روسیه دودمان رومانوف زادهٔ: ۲۹ دسامبر ۱۷۰۹ درگذشتهٔ: ۵ ژانویه ۱۷۶۲
عنوان سلطنتی
پیشین: ایوان ششم	امپراتور تمام روسیه ۶ دسامبر ۱۷۴۱ – ۵ ژانویه ۱۷۶۲	پسین: پتر سوم