یاپتوس (قمر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از یاپتوس (ماه))
پرش به: ناوبری، جستجو

یاپتوس یکی از قمرهای کیوان است. این قمر در سال ۱۶۷۱ بوسیلهٔ جی.دی. کاسینی کشف شد. قطر این قمر در حدود 1500 کیلومتر است. یک دور گردش آن به گرد سیاره کیوان(زحل) حدود ۷۹ روز طول می‌کشد. یاپتوس سومین قمر بزرگ کیوان است. بیشتر معروفیت این قمر به واسطه دو تکه بودن سطح آن است که نیمی از آن دارای موادی است که نور را منعکس کرده و نیمی دارای سطح جذب کننده نور است. از این رو در تصاویر نیمی از آن درخشان و نیمی تاریک با نظر میاید. همچنین دیوار بسیار بلندی بین دونیمه یاپتوس وجود دارد که ساختاری شبیه گردو برای این قمر ایجاد کرده است.

اکتشاف[ویرایش]

یاپتوس برای اولین بار توسط جیوانی کاسینی در سال ۱۶۷۱ کشف شد. او آن را در سمت غرب کیوان مشاهده کرد ولیکن موفق نشد آن را در سمت شرق ببیند. این اتفاق چندبار ادامه پیدا کرد که او تنها میتوانست این قمر را در غرب کیوان و نه در شرق آن مشاهده کند. کاسینی سرانجام موفق شد این قمر را در شرق کیوان در سال ۱۷۰۵ مشاهده کند ولیکن متوجه شد که نور آن در سمت شرق بسیار کمتر است.

کاسینی به صورت درستی حدس زد که نیمی از آن روشن و نیمی از آن تاریک است. همچنین این قمر با گردش کیوان طوری همزمان است که همیشه یک طرف آن متوجه کیوان میباشد. از این رو سمت روشن آن فقط وقتی قابل مشاهده است که این قمر در غرب کیوان قرار دارد و در زمانی که در شرق کیوان است تنها نیمه تاریک آن از زمین قابل دیدن است. نیمه تاریک این قمر بعدا به افتخار کاسینی رجیوکاسینی نام گرفت.

نیمه تاریک و روشن یاپتوس در این تصویر مشخص است که توسط فضاپیمای کاسینی در سال ۲۰۰۷ میلادی گرفته شده است.

نام این قمر از نام تیتان یاپتوس از اسطوره های یونان باستان گرفته شده است. این نام توسط جان هرشل (فرزند ویلیام هرشل که میماس و آنکلادوس را کشف کرد) پیشنهاد شد. او پیشنهاد کرد که قمرهای کیوان به نام تیتانها نامگذاری شوند که خواهر و برادر کرونوس بودند که توسط رومیان معادل کیوان شناخته میشد.

منابع[ویرایش]

تصویر یاپتوس که در ۳۱ دسامبر ۲۰۰۴ توسط فضاپیمای کاسینی گرفته شده است. دیوار بین دو نیمه یاپتوس در این تصویر مشخص است.
  • ویکی‌پدیای انگلیسی.

اطلس منظومه خورشیدی

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یاپتوس (قمر) موجود است.