ویکی‌پدیا:شیوه‌نامه/صفحه‌های ابهام‌زدایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

صفحه‌های ابهام‌زدایی صفحه‌های غیرمقاله‌ای هستند که در فضای نام مقالات قرار دارند و به این منظور طراحی شده‌اند که خوانندگان را برای یافتن مقاله‌های مختلفی که می‌توانند نتیجهٔ جستجوی عبارت واحدی باشند یاری کنند. اطلاعات بیشتر در ویکی‌پدیا:ابهام‌زدایی در دسترس است.

هدف این شیوه‌نامه هرچه کارآمدتر کردن جستجو در ویکی‌پدیا از طریق فراهم کردن شمایلی یکسان برای صفحه‌های ابهام‌زدایی و خودداری از ارایهٔ اطلاعات نالازم است. به عبارت دیگر صفحه‌های ابهام‌زدایی تنها باید حاوی مطالبی برای رفع ابهام باشند، چه عنوان صفحه دارای (ابهام‌زدایی) باشد، چه نباشد.

راهنمای شیوه
شیوه‌نامه
راهنمایی‌های بیشتر

اختصارات
دستور خط
بخش آغازین مقاله
آوانویسی فارسی
از الفاظ طفره‌آمیز بپرهیزید
نوشتن مقاله‌های بهتر
مقاله‌های انيمه و مانگا
زندگی‌نامه
مقاله‌های سینما
نوشتن نام نویسندگان
رده‌بندی افراد
مقاله‌های موسیقی کلاسیک
عنوان‌ تصویر
تاریخ و عدد
صفحات ابهام‌زدایی
راهنمای لایه‌بندی
شخصیت‌های شاهنامه
مقالات مربوط به اسلام
عبارات عربی
پیوند دادن
ریاضی‌نویسی
تلفظ
نام مناسب
شیوه نوشتن خلاصه مقاله
علامت تجاری
Capital letters
مثال‌های خط فرمان
Ethiopia-related articles
Explain jargon
Flags & similar icons
Film
India-related articles
Infoboxes
Ireland-related articles
Latter Day Saints
Legal
Lists of works
Medicine-related articles
Military history
موسیقی
نمونه‌های صوتی
Hebrew transliteration
Overlinking
Philippines-related articles
Portugal-related articles
Spelling
Technical terms
and definitions

Text formatting
Titles
Trivia sections
US state highways
Wikimedia sister projects
Words to avoid
Writing about fiction

رهنمودهای ویرایش و شیوه

Arabic-related articles
رده‌بندی
Categorization of people
Chinese history
ارجاع به منابع
پیوندهای بیرونی
Footnotes
Hebrew transliteration
India-related articles
Lead section
Lists
مقالهٔ خرد
Thailand-related articles

راهنمایی‌های دیگر

واژه‌نامه
راهنمای ویرایش صفحات
قواعد نام‌گذاری
خودآموز تصاویر
Sections

نام‌گذاری صفحهٔ ابهام‌زدایی[ویرایش]

در صورتی که برای عبارت دارای ابهام موضوع اصلی وجود نداشته باشد، عنوان صفحهٔ ابهام‌زدایی خودِ عبارت دارای ابهام باید باشد. مثلاً هیچیک از کاربردهای شیر موضوع اصلی نیستند. در نتیجه شیر عنوان صفحهٔ ابهام‌زدایی می‌شود و دیگر عنوان‌های دارای ابهام با افزودن عبارت ابهام‌زدا (با یا بی پرانتز) از آن متمایز می‌شوند:

در نام گذاری صفحه‌ها باید دقت شود که پرانتز‌ها با متن‌های بیرون از خود یک فاصله دارند و با متن داخل خود هیچ فاصله‌ای ندارند.

در صورتی که عبارت دارای ابهام موضوع اصلی داشته باشد، عبارت دارای ابهام به موضوع اصلی اختصاص داده می‌شود و عبارت دارای ابهام بعلاوهٔ (ابهام‌زدایی) می‌شود عنوان صفحهٔ ابهام‌زدایی. مثلاً دماوند اکثر خوانندگان را بیشتر به یاد کوه دماوند می‌اندازد تا شهرستان دماوند، در نتیجه صفحهٔ دماوند به کوه دماوند اختصاص می‌یابد و شهرستان دماوند (و نیز دیگر موارد دیگر مثل خیابان دماوند) با افزودن عبارت‌های ابهام‌زدا از دماوند متمایز می‌شوند و همگی این موارد در «دماوند (ابهام‌زدایی)» فهرست می‌شوند:

در این گونه موارد نیازی نیست صفحه‌های تغییر مسیری مانند دماوند (کوه) به دماوند ساخته شود.

برای جزئیات بیشتر در مورد نامگذاری صفحهٔ ابهام‌زدایی، ویکی‌پدیا:ابهام‌زدایی#نامگذاری صفحه ابهام‌زدایی را ببینید.

بالای صفحهٔ ابهام‌زدایی[ویرایش]

صفحهٔ ابهام‌زدایی بدین صورت آغاز می‌شود:

  1. پیوند به ویکی‌واژه (در صورت وجود) با استفاده از الگوی مربوطه
  2. پیوند به موضوع اصلی (در صورت وجود) (پایین‌تر را ببینید)
  3. سطر مقدماتی (پایین‌تر را ببینید)

هر یک از این سطرها باید از ابتدای سطر شروع شوند. الگوی ویکی‌واژه جعبه‌ای در سمت چپ صفحه ایجاد می‌کند.

پیوند به ویکی‌واژه[ویرایش]

هنگامی که نیاز به افزودن تعریفی واژه‌نامه‌ای باشد (ویکی‌پدیا:ابهام‌زدایی#صفحهٔ ابهام‌زدایی جای چه چیزهایی نیست را ببینید)، بجای نوشتن آن، پیوندی به ویکی‌واژه که یکی از پروژه‌های خواهر ویکی‌مدیا است ساخته می‌شود. برای این کار الگوی ویکی‌واژهٔ زیر را در سطر اول بیاورید:

  • {{ویکی‌واژه}} {{ویکی‌واژه|کلمه|کلمه ۲|...|کلمه ۵}} تا پنج کلمه، بدون نیاز به پارامتر که پیش‌فرض آن عنوان صفحهٔ جاری‌ست.

پیوند به موضوع اصلی[ویرایش]

وقتی صفحه‌ای در عنوان خود (ابهام‌زدایی) داشته باشد، یعنی عبارت دارای ابهام موضوع اصلی داشته است. در این صورت کاربران به احتمال زیاد با کلیک بروی پیوند سرنویس بالای عنوان اصلی -حاصل از الگوهایی از خانوادهٔ {{دیگر کاربردها}}- است که به صفحهٔ ابهام‌زدایی می‌رسند. مثلاً صفحهٔ مرز دارای چنین سرنویسی بر بالای خود است:

موضوع اصلی با برداشتن (ابهام‌زدایی) از عنوان صفحهٔ ابهام‌زدایی حاصل می‌شود. تنها یک موضوع اصلی برای هر عنوان وجود دارد. از آنجا که کاربری که به صفحهٔ ابهام‌زدایی رسیده است بعید است به دنبال موضوع اصلی بوده باشد، موضوع اصلی نباید با باقی پیوندها مخلوط گردد. بهتر است پیوند به موضوع اصلی با توضیح مختصری در بالای صفحه قرار گیرد. مثلاً:

مرز به خط فاصل میان دو کشور گفته می‌شود.

مرز همچنین می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

  • مرز (فیلم) فیلمی به کارگردانی جمشید حیدری محصول سال ۱۳۶۰
مکان‌ها
  • مرز (بجنورد) روستایی از توابع بخش گرمخان شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی
  • مرز (داراب) روستایی از توابع بخش فورگ شهرستان داراب در استان فارس
  • . . .

هنگامی که عبارت دارای ابهام دارای موضوع اصلی باشد، ولی عنوان آن نوشتار چیز دیگری باشد (و در نتیجه عبارت دارای ابهام عنوان صفحهٔ تغییر مسیر باشد)، در سطر اول صفحهٔ ابهام‌زدایی پیوند به صفحهٔ تغییر مسیر است که آورده می‌شود، نه پیوند به صفحهٔ هدف تغییر مسیر. مثلاً چون گل سرخ به رز تغییر مسیر دارد، در گل سرخ (ابهام‌زدایی) داریم:

گل سرخ یا رز رده‌ای از تیرهٔ گلسرخیان است.

سطر مقدماتی[ویرایش]

عبارت دارای ابهام باید بصورت پررنگ (و نه مورب) به نمایش درآید. سطر مقدماتی با عبارت دارای ابهام آغاز و به دو نقطه (:) ختم می‌شود و فهرستی گلوله‌ای از مدخل‌ها را در پی دارد:

شیر می‌تواند در معانی زیر به کار رود:

یا:

شیر می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

یا:

شیر ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

در صورتی که در صفحهٔ ابهام‌زدایی چند عبارت مشابه رفع ابهام شده باشند (ویکی‌پدیا:ابهام‌زدایی#یک‌کاسه کردن عبارت‌های مشابه در صفحهٔ ابهام‌زدایی را ببینید) عبارت‌های مهم‌تر باید در سطر مقدماتی ذکر شوند. مثلاً در شب‌های روشن (ابهام‌زدایی):

شب روشن (سپید) یا شب‌های روشن (سپید) ممکن است به موارد زیر اشاره داشته باشد:

ساختار صفحه‌های ابهام‌زدایی[ویرایش]

چند نکته مهم:

  • معمولا فقط یک پیوند به هر مورد اختصاص می‌یابد.
  • در صفحه‌های ابهام‌زدایی نام کامل مقاله باید نشان داده شود و نباید پیوندها را Piped کرد. مثلا در پیوند جرم (فیزیک) کلمه داخل پرانتز نباید پوشانده شود. معمولا این پرانتزها دقیقا همان چیزی هستند که خواننده برای تشخیص پیوند مناسب به دانستنش احتیاج دارد.
  • توضیح سرواژه‌ها جمله‌های ناقص هستند. از نقطه‌گذاری بپرهیزید.

در پایین هر صفحه ابهام زدایی باید الگوی ابهام‌زدایی به شکل زیر اضافه گردد.

{{ابهام‌زدایی}}

جستارهای وابسته[ویرایش]