هشت هزار متری‌ها

نمایی از کوه‌های با بیش از ۸۰۰۰ متر ارتفاع اورست، ماکالو، لهوتسه، چو ایو، ماناسلو و شیشاپانگما

هشت هزار متری‌ها (به انگلیسی: The Eight-thousanders)‏ چهارده کوه مستقل زمین هستند که ارتفاعشان از سطح دریا به بیش از ۸۰۰۰ متر می‌رسد. این کوه‌ها همگی در رشته‌کوههای هیمالیا و قراقروم در قارهٔ آسیا قرار دارند.

صعودها[ویرایش]

نخستین تلاش ثبت‌شده برای فتح یک هشت‌هزار متری به سال ۱۸۹۵ باز می‌گردد که آلبرت اف. مامری و جی. نورمن کولی صعود خود به نانگا پاربات را آغاز نمودند اما مرگ مامری و دو گرکای همراهش بر اثر سقوط بهمن این تلاش را نافرجام گذاشت. نخستین صعود موفقیت‌آمیز ثبت‌شده به یک هشت هزار متری به ۳ ژوئن ۱۹۵۰ باز می‌گردد که موریس هرتزوگ و لوئی لاشنال موفق به فتح قلهٔ آناپورنا شدند.عظیم قیچی‌ساز هیمالیانورد ایرانی است توانسته به یازده قله بالای هشت هزارمتری صعود کند. نخستین کوهنوردی که موفق به صعود به تمامی ۱۴ هشت هزار متری شد رینولد مسنر ایتالیایی بود که آخرین قله را در ۱۶ اکتبر ۱۹۸۶ فتح نمود. یک سال بعد در ۱۹۸۷، جرزی کوکوکچای لهستانی موفق به تکرار این موفقیت شد. با وجود این مسنر این ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول کمکی اکسیژن فتح کرده بود و ۹ سال طول کشید تا کوهنورد دیگری به نام ارهارد لورتان بدون بهره‌گیری از کپسول اکسیژن موفق به فتح ۱۴ قلهٔ هشت هزار متری در سال ۱۹۹۵ شود. همچنین پورپا تاشی نپالی رکورددار فتح ۱۴ قله با ۲۶ بار صعود در فاصلهٔ سال۱۹۹۸ تا ۲۰۱۱ است و پس از او در جایگاه دوم، خوانیتو اویارزابال با ۲۵ بار صعود در فاصلهٔ ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۱ قرار دارد.^[۱]

ایتالیا با ۵ کوهنورد، شمار بیشترین صعود به تمامی هشت هزار متری‌ها را دارد و پس از آن کره جنوبی با ۴ کوهنورد و قزاقستان، لهستان و اسپانیا با ۳ کوهنورد قرار گرفته‌اند. نخستین زنی که مدعی صعود به هر ۱۴ قله شد اوه اون سان کره‌ای بود که بنا بر ادعای او آناپورنا آخرین قله‌ای بود که در ۲۷ آوریل ۲۰۱۰ توسط او فتح گردید.^[۲] اما صحت این ادعا مورد تردید گروه‌های مختلف قرار گرفت و حتی فدراسیون کوه‌نوردی کرهٔ جنوبی اعلام کرد که ادعای فتح قلهٔ کانگچنجونگا توسط او در سال ۲۰۰۹ نامحتمل است.^[۳] همچنین ادورن پاسابان، کوهنورد رقیب او نیز این صعود را پیشتر مورد تردید قرار داده بود و در نهایت در سال ۲۰۱۰ نام ادورنه پاسابان به عنوان نخستین کوهنورد زنی که موفق به صعود به هر ۱۴ قلهٔ هشت هزار متری شده بود اعلام گردید.^[۴]

همچنین در اوت ۲۰۱۱، گرلینده کالتنبرونر اتریشی نخستین زنی شد که هر ۱۴ قلهٔ هشت هزار متری را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح نمود.^[۵]^[۶]

فهرست هشت هزار متری‌ها[ویرایش]

فهرست ۱۴ کوه هشت هزار متری به ترتیب ارتفاع و اطلاعات مربوط به فتح آنان در جدول زیر آمده است: ^[۷]^[۸]

نام قله	ارتفاع به متر	مکان	تاریخ نخستین صعود	نخستین صعودکنندگان	شمار صعودها تا ۱۶ ژوئن ۲۰۰۸ نمودار	شمار مرگ‌ها
اورست	۸۸۴۸	نپال/ چین	۲۵ مهٔ ۱۹۵۳	ادموند هیلاری تنزینگ نورگای	۳۶۸۴	۲۱۰
کی۲	۸۶۱۱	پاکستان/ چین	۳۱ ژوئیهٔ ۱۹۵۴	آکیله کامپانیونی لینو لاچدلی	۲۸۴	۶۶
کانگچنجونگا	۸۵۸۶	هند/ نپال	۲۵ مهٔ ۱۹۵۵	جرج بند جو براون	۲۰۹	۴۰
لهوتسه	۸۵۱۶	نپال/ چین	۱۸ مهٔ ۱۹۵۶	فریتز لوکسینگر ارنست رایس	۲۲۱	۱۱
ماکالو	۸۴۸۵	نپال/ چین	۱۵ مهٔ ۱۹۵۵	ژان کوزی لیونل تره	۲۳۴	۲۶
چو اویو	۸۲۰۱	نپال/ چین	۱۹ اکتبر ۱۹۵۴	یوزف یوشلر پاسانگ داوا لاما هربرت تیشی	۲۶۶۸	۳۹
دهالاگیری	۸۱۶۷	نپال	۳۱ مهٔ ۱۹۶۰	کورت دیمبرگر پیتر داینر ارنست فورر آلبین شلبرت ناوانگ دورجی نیما دورجی	۳۵۸	۵۸
ماناسلو	۸۱۶۳	نپال	۹ مهٔ ۱۹۵۶	توشیو ایمانیشی گیالزن نوربو	۲۹۷	۵۳
نانگا پاربات	۸۱۲۶	پاکستان	۳ ژوئیهٔ ۱۹۵۳	هرمان بوهل	۲۸۷	۶۴
آناپورنا ۱	۸۰۹۱	نپال	۳ ژوئن ۱۹۵۰	موریس هرزوگ لوئی لاشنال	۱۵۳	۵۹
گاشربروم ۱	۸۰۸۰	پاکستان/ چین	۵ ژوئیهٔ ۱۹۵۸	اندرو کافمن پیت شونینگ	۲۶۵	۲۵
برود پیک	۸۰۵۱	پاکستان/ چین	۹ ژوئن ۱۹۵۷	فریتز وینترستلر مارکوس شمرک کورت دیمبرگر هرمان بوهل	۳۵۹	۱۹
گاشربروم ۲	۸۰۳۴	پاکستان/ چین	۷ ژوئیهٔ ۱۹۵۶	فریتز موراوج یوزف لارش هانس ویلنپارت	۸۳۶	۱۹
شیشاپانگما	۸۰۲۷	چین	۲ مهٔ ۱۹۶۴	هسو چینگ چانگ چون-ین وانگ فوجو چن سن چنگ تین لیانگ وو تسونگ یوئه سودنام دوجی میگمار تراشی دوجی یونتن	۲۷۴	۲۳