قهرمانی شطرنج جهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ماگنوس کارلسن، قهرمان فعلی شطرنج جهان

قهرمانی شطرنج جهان رقابتی برای تعیین بهترین شطرنج‌باز جهان است. مردان و زنان در هر سنی شایستگی تصاحب این عنوان را دارند.

باور عمومی نخستین رقابت رسمی قهرمانی شطرنج جهان را در سال ۱۸۸۹ می‌داند که دو بازیکن برتر اروپا در آن هنگام یعنی ویلهلم اشتاینیتس و یوهان زوکرتورت یک رویارویی مستقیم را بر‌گزار کردند. از ۱۸۶۶ تا ۱۹۴۸ این قهرمان جهان بود که شرایط برگزاری مسابقه را تعیین می‌کرد، شخصی که قهرمان جهان را به رقابت می‌طلبید باید مبلغ قابل توجهی برای برگزاری مسابقه فراهم می‌کرد و در صورت پیروزی در یک رویارویی مستقیم که از تعداد زیادی مسابقه تشکیل می شد قهرمانی را به دست می‌آورد. از ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۳ این مسابقه با نظارت فیده، فدراسیون جهانی شطرنج بر‌گزار می‌شد اما در سال ۱۹۹۳ گری کاسپارف قهرمان وقت جهان از فیده خارج شد و مسابقهٔ قهرمانی جهان خود را خارج از نظارت فیده بر‌گزار کرد. از آن زمان تا سال ۲۰۰۶ دو قهرمان شطرنج جهان وجود داشت، یکی قهرمان جهان از نظر فیده که در مسابقهٔ رسمی قهرمانی جهان فیده مشخص می‌شد و یکی قهرمان سنتی شطرنج جهان که به روش سنتی شکست قهرمان پیشین در یک رویارویی مستقیم برای قهرمانی جهان تعیین می‌شد. در سال ۲۰۰۶ این دو عنوان با برگزاری مسابقهٔ قهرمانی جهان ۲۰۰۶ دوباره متحد شدند.

قهرمان فعلی شطرنج جهان ماگنوس کارلسن است که در سال ۲۰۱۳ با غلبه بر ویسواناتان آناند، قهرمان پنج دوره جهان، موفق به کسب این عنوان شد.

علاوه بر این عنوان، رقابت‌های دیگری با نام‌های قهرمانی شطرنج زنان جهان، جوانان (زیر ۲۰ سال)، رده‌های سنی مختلف ۸ تا ۱۸ سال، پیشکسوتان و کامپیوترها بر‌گزار می‌شود. کامپیوترهای شطرنج‌باز حق شرکت در رقابت اصلی قهرمانی جهان را ندارند.

قهرمانان بی‌رقیب ۱۸۸۶–۱۹۹۳[ویرایش]

# نام سال کشور سن
۱ ویلهلم اشتاینیتس ۱۸۸۶–۱۸۹۴  اتریش-مجارستان ( بوهم)
 ایالات متحده آمریکا
۵۰–۵۸
۲ امانوئل لاسکر ۱۸۹۴–۱۹۲۱  امپراطوری آلمان ۲۶–۵۲
۳ خوزه رائول کاپابلانکا ۱۹۲۱–۱۹۲۷  کوبا ۳۳–۳۹
۴ الکساندر آلخین ۱۹۲۷–۱۹۳۵
۱۹۳۷–۱۹۴۶
فرانسه جمهوری سوم فرانسه
روسیه روس‌های مهاجر
۳۵–۴۳
۴۵–۵۴
۵ ماکس اویوه ۱۹۳۵–۱۹۳۷  هلند ۳۴–۳۶
۶ میخائیل بتوینیک ۱۹۴۸–۱۹۵۷
۱۹۵۸–۱۹۶۰
۱۹۶۱–۱۹۶۳
 اتحاد جماهیر شوروی (روسیه) ۳۷–۴۶
۴۷–۴۹
۵۰–۵۲
۷ واسیلی اسمیسلوف ۱۹۵۷–۱۹۵۸  اتحاد جماهیر شوروی (روسیه) ۳۶
۸ میخائیل تال ۱۹۶۰–۱۹۶۱  اتحاد جماهیر شوروی (لتونی) ۲۴
۹ تیگران پتروسیان ۱۹۶۳–۱۹۶۹  اتحاد جماهیر شوروی (ارمنستان) ۳۴–۴۰
۱۰ بوریس اسپاسکی ۱۹۶۹–۱۹۷۲  اتحاد جماهیر شوروی (روسیه) ۳۲–۳۵
۱۱ بابی فیشر ۱۹۷۲–۱۹۷۵  ایالات متحده آمریکا ۲۹–۳۲
۱۲ آناتولی کارپف ۱۹۷۵–۱۹۸۵  اتحاد جماهیر شوروی (روسیه) ۲۴–۳۴
۱۳ گری کاسپارف ۱۹۸۵–۱۹۹۳  اتحاد جماهیر شوروی (آذربایجان)
 روسیه
۲۲–۳۰

قهرمانان بی‌رقیب ۲۰۰۶–تاکنون[ویرایش]

# نام سال کشور سن
۱۴ ولادیمیر کرامنیک ۲۰۰۶–۲۰۰۷  روسیه ۳۱
۱۵ ویسواناتان آناند ۲۰۰۷–۲۰۱۳  هند ۳۱
۱۶ ماگنوس کارلسن ۲۰۱۳–تاکنون  نروژ ۲۲

منابع[ویرایش]