رخ (شطرنج)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رخ یکی از مهره‌های شطرنج است که می‌تواند به طور نامحدود در طول و عرض صفحهٔ شطرنج حرکت کند. هر یک از بازیکنان دو رخ دارد که در گوشه‌های صفحه قرار می گیرند. رخ‌های بازیکن سفید در خانه‌های a1 و h1 و رخ‌های بازیکن سیاه در خانه‌های a8 و h8 قرار دارند.

رخ گاهی در زبان محاوره قلعه هم نامیده می‌شود، هرچند قلعه در واقع نام حرکت ویژه‌ای‌ در بازی است که توسط شاه و رخ انجام می‌شود.

مهره‌های شطرنج
Chess kdt45.svg شاه Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg وزیر Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg رخ Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg فیل Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg اسب Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg پیاده Chess plt45.svg
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8  black king  black king  black king  xw  black king  black king  black circle  black king 8
7  black king  black king  black king  xw  white pawn  black circle  black rook  black circle 7
6  black king  black king  black king  xw  black king  black king  black circle  black king 6
5  black king  black king  black king  xw  black king  black king  black pawn  black king 5
4  xw  xw  xw  white rook  xw  xw  xw  xw 4
3  black king  black king  black king  xw  black king  black king  black king  black king 3
2  black king  black king  black king  xw  black king  black king  black king  black king 2
1  black king  black king  black king  xw  black king  black king  black king  black king 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
رخ سفید می تواند در مسیرهای سفید رنگ حرکت نماید و رخ سیاه می تواند هم می تواند در خانه های مشخص شده به رنگ سیاه حرکت نماید و هم سرباز سفید را بزند

رخ و وزیر به سوارهای سنگین معروف‌اند که از دو سوار سبک یعنی فیل و اسب قوی‌ترند. ارزش نسبی رخ برابر با حدود ۵ پیاده، حدود ۲ یا ۱.۵ پیاده بیشتر از فیل یا اسب و ارزش دو رخ کمی بیشتر از یک وزیر برآورد می‌شود.

در ابتدای بازی رخ‌ها از سوی هیچ‌یک از مهره‌های دیگر حمایت نمی‌شوند به همین دلیل معمولاً ترجیح داده می‌شود که با انجام حرکت قلعه و خالی کردن تمام مهره‌های بین دو رخ از عرض نخست صفحه دو رخ را مورد حمایت یکدیگر قرار داده و آن را به خانهٔ مناسب برای فشار بر ستون مورد نظر انتقال داد.

یکی از اهداف اصلی بازی با رخ قرار دادن آن در خانهٔ نخست یک ستون باز، یعنی ستونی که هیچ پیاده‌ای در آن قرار ندارد، یا یک ستون نیمه‌باز، یعنی ستونی که فقط پیاده‌های خودی در آن قرار دارند، است. در این وضعیت تمام خانه‌های ستون در کنترل رخ قرار می‌گیرد، حتی اگر یک ستون اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته باشد می‌توان رخ را یک خانه جلوتر برده و رخ دیگر را نیز به آن ستون انتقال داد.

رخ به‌ویژه در عرض یکی به آخر (هفتم سفید و دوم سیاه) بسیار نیرومند است چون هم پیاده‌های حرکت‌نکرده حریف را تهدید می‌کند و هم راه حرکت شاه حریف را می‌بندد.

وجود دو رخ در عرض یکی به آخر معمولاً برای پیروزی کفایت می‌کند یا دست‌کم به مساوی با کیش دائمی می‌انجامد.


منابع[ویرایش]