قازان

قازان Казань پرچم نشان ناحیه فدرالی ولگا مساحت ۴۲۵ کیلومتر مربع جمعیت ۱۱۳۰۷۱۷ نفر (سال: ۲۰۰۹) تراکم جمعیت ۲٬۶۶۱ نفر در کیلومتر مربع منطقه زمانی یوتی‌سی+۳ (تابستان: یوتی‌سی+۴) کد تلفن ‎(+۷)۸۴۳ کد پستی ۴۲۰xxx کد پلاک وسایل نقلیه ۱۶٬ ۱۱۶ موقعیت جغرافیایی مختصات: °۴۹٫۱۱۶۷شرقی °۵۵٫۷۸۳۳شمالی / ۴۹٫۱۱۶۷;۵۵٫۷۸۳۳

قازان یا غازان (تاتاری: Qazan, Казан، روسی: Казань) پایتخت جمهوری خودمختار تاتارستان و یکی از بزرگترین شهرهای روسیه است.

جغرافیا

محل شهر قازان روی نقشه روسیه

این شهر در ۷۹۷ کیلومتری شهر مسکو و در بخش شرقی روسیۀ اروپائی قرار گرفته است. قازان ۱٫۱ میلیون نفر جمعیت دارد که ۴۰٪ آن زیر ۳۰ سال سن دارند.

نام این شهر را کازان هم نوشته‌اند.

قازان از مراکز صنعتی، بازرگانی و فرهنگی در مرز اروپا و آسیا است و مهمترین شهر فرهنگی برای تاتارها است. قازان در ریزشگاه دو رود ولگا و کازانکا قرار دارد.

شهر اولیه در محل قازان شهر کرمن بود که گفته می‌شود روی تپه‌ای دیگ‌مانند بنا شده بود و واژۀ قازان در ترکی تاتاری هم به معنای دیگ است.

قازان از سال ۱۸۰۱ دارای دانشگاه شده و از سال ۲۰۰۵ میلادی بزرگترین مسجد روسیه (و احتمالاً اروپا) به نام مسجد قُل‌شریف در آن ساخته شده است. در سال ۲۰۰۵، قازان هزارسالگی خود را جشن گرفت.

مردم

مانند همه جای روسیه شمار زنان در قازان بیشتر از مردان است. از جمعیت قازان ۵۵٫۳٪ زن و ۴۴٫۷٪ مرد است. بیش از پنجاه درصد ساکنان قازان روس هستند و ۴۰ درصد تاتار. اقوام دیگری مانند قوم چواش نیز در این شهر ساکنند. زبان غالب و میانجی در شهر روسی است و بیشتر تاتارها دوزبانه هستند. حدود یک‌سوم از ازدواجها در قازان ازدواجهای مختلط میان روس و تاتار است.

تاریخچه

مسجد قل‌شریف قازان، بزرگترین مسجد روسیه

شهر قازان را بلغارهای ولگا به عنوان دژی در کنار مرز با تیره‌های فنلاندی‌تبار همسایه یعنی ماریها و اودمورتها بنا کردند. تاریخ بنای این شهر چیزی میان آغاز سدۀ ۱۱ تا پایان سده ۱۳ میلادی گمان زده می‌شود.

قدیمیترین بازمانده‌های شهر کهن قازان در کرملین قازان بدست آمده است.

در سده ۱۳ قازان همچون پناهگاهی برای تاتارهائی شد که شهرهایشان توسط مغول ویران می‌شد. پس از آن قازان مرکز یک امارت در قلمرو اردوی زرین شد. پس از سرنگونی اردوی زرین، قازان در ۱۴۳۸ پایتخت خاناتی نیرومند به نام خانات قازان گشت. در ۱۴۸۷ روسها شهر را تصرف کردند ولی بزودی پس نشستند.

تسخیر بدست روسها

قازان در ۱۵۵۲ توسط نیروهای ایوان مخوف، تزار روسیه، تصرف شد. شمار زیادی از تاتارهای مسلمان کشته شدند، بقیه نیز یا سرکوب شدند یا ناچار به پذیرش مسیحیت شدند. مسجدها و کاخها نابود شد و پس از تبعید تاتارها به ۵۰ کیلومتری شهر، جمعیت زیادی از روسها برای سکونت به قازان سرازیر شدند.

جستارهای وابسته

• مسجد قل شریف

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ قازان موجود است.

شهر قازان و هزارسالگی آن (به فارسی)

منابع

ویکی‌پدیای هلندی.

الگو:خواهرخوانده‌های تبریز الگو:شهرهای خواهر خوانده تبریز