فضولی (آلبوم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فضولی
آلبوم استودیویی اثر پینک فلوید
پخش ۳۰ اکتبر ۱۹۷۱
ضبط ژانویه-اوت ۱۹۷۱
سبک پراگرسیو راک
سایکدلیک راک
زمان ۴۶:۴۶
زبان انگلیسی
ناشر هاروست رکوردز/ئی‌ام‌آی رکوردز
تهیه‌کننده پینک فلوید
گاه‌نگاری آلبوم‌های پینک فلوید
مادر قلب‌اتمی
(۱۹۷۰)
فضولی
(۱۹۷۱)
تیره و تار در پشت ابر
(۱۹۷۲)
تک‌آهنگ‌ها از فضولی
  1. «یه روز از این روزها»/«نترس»
    پخش: ۲۹ نوامبر ۱۹۷۱

فضولی (به انگلیسی: Meddle) نام ششمین آلبوم از گروه موسیقی پراگرسیو راک بریتانیایی، پینک فلوید، است. این آلبوم در سی‌ام اکتبر سال ۱۹۷۱ توسط هاروست رکوردز عرضه شد.

فضولی مابین اوت تا ژانویه ۱۹۷۱ در حالی به مرحله تولید رسید که گروه دارای تعهد به برگزاری تعدادی تور و کنسرت بود.مراحل ضبط آلبوم در چند استودیو مختلف پیرامون لندن مانند استودیوهای ابی رود و مرگان[پ ۱] انجام گرفت. گروه در ابتدا برای این آلبوم هیچ آهنگ ذخیرهٔ از قبل ضبط‌شده و یا ایدهٔ روشنی نداشت و در ساخت آهنگ‌ها دست به تجربه‌های صوتی زد که این عمل آن‌ها در آهنگ برجستهٔ آلبوم ،«پژواک‌ها»، بیشتر نمود پیدا می‌کند.

اگرچه بیشتر آلبوم‌های بعدی پینک فلوید؛ بواسطهٔ شعرهای عمدتاً سروده شده توسط راجر واترز؛ دارای یک تم واحد است، اما این آلبوم چه در شعر و چه در موسیقی نوعی کوشش گروهی بشمار می‌رود که تمامی اعضای گروه در آن مشارکت دارند.

طرح روی جلد آلبوم بمانند بیشتر آلبوم‌های پینک فلوید ؛توسط گروه طراحی هیپ‌نسیس خلق شده، این در حالی است که سازندگان طرح جلد از جمله استورم تورجرسن چندان از این کار خود راضی نیستند.

آلبوم پس از عرضه نقدهای عموماً مثبتی را دریافت کرد و در بریتانیا تا جایگاه ۳ بالا آمد ، اما در ایالات متحده آمریکا به جایگاهی بهتر از ۷۰ نرسید.آلبوم توسط آرآی‌اِی‌اِی گواهینامه طلایی را دریافت کرد.

ضبط آلبوم[ویرایش]

گروه پس از بازگشت ازیک‌سری تورهایی که برای آلبوم مادر قلب‌اتمی در آمریکا و انگلیس داده بود به لندن و ابی رود استودیوز بازگشت و بر روی قطعات جدید مشغول بکار شد.[۱]در آن زمان ابی‌رود استودیوز تنها دارای ضبط‌کننده‌های ۸-تراکی[پ ۲] بود، و برای پینک فلوید که نیاز به افزایش تکنیک‌های فنی برای پروژه خود داشت این میزان ناکافی بود.

اعضای گروه بهترین تلاش‌های خود شامل آغازِ آهنگِ «پژواک‌ها» را به ضبط کننده‌های ۱۶-تراکی در استودیوهای کوچکتری در لندن (با نام‌های اِی‌آی‌آر و مورگان) منتقل کردند و کار با امکانات انعطاف‌پذیرتری از سرگرفته شد. جلسه‌های ضبط در ابی‌رود و ای‌آی‌آر استودیوز عمدتاً توسط دو مهندس صدا با نام‌های جان لکی و پیتر باون[پ ۳] صورت پذیرفت، در این زمان راجر واترز و راب بلک[پ ۴] نیز به وظایف مهندسی و سایر کارهای جزئی در مرگان استودیوز (در وست‌هامستید) رسیدگی می‌کردند.[۲]

بخشی از مراحل ضبط آلبوم دراستودیوهای ابی رود انجام گرفت.

نداشتن یک زمینه اصلی برای این پروژه؛ گروه را برآن داشت تا بعنوان محرکی در فرایند ساخت؛ از تجربه‌های مختلفی استفاده کند. یکی از این تجربه‌ها برای این منظورشان، بدین صورت بود که اعضای گروه هرکدام در یک مسیر جداگانه و بدون اینکه بداند اعضای دیگر چه کاری می‌کند، به نواختن می‌پرداختند. سرعت اجرا هم کاملاً تصادفی بود و این در حالی بود که گروه پیرامون ساختار کورد و حالت‌های مشخصی می‌نواخت، مثلاً مشخص بود دو دقیقه نخست باید عاشقانه و در دو دقیقهٔ بعدتر باید سریع‌تر نوازندگی کنند. هریک از این قسمت‌ها ضبط و نام‌گذاری شد؛ اما عمدتاً غیرقابل تولید بودند. پس از چند هفته آهنگ‌های کامل‌نشده‌ای ایجاد شد.[۳]

جان لکی سابقه همکاری در آلبوم‌هایی از رینگو استار و جورج هریسون را داشت و به عنوان متصدی امور ضبط در آلبوم فضولی به کار گرفته‌شده بود، تا حدی هم استخدام او به دلیل تمایلاتش به کار در ساعت‌های اولیه صبح بود. جلسه‌های کاری پینک فلوید اغلب در غروب آغاز می‌شد و تا اوایل صبح روز بعد ادامه می‌یافت.«در آن دوره هیچ چیز تمام نمی‌شد. با هیچ شرکتی قرارداد ضبطی بسته نشده بود و اغلب فقط مدیر ناشر گروه بود که با مقداری بطری شراب و ماری جوانا ظاهر می‌شد.»[۴] گروه در این دوره تمایل داشت که وقتش را مدتی روی صداهای ساده و یا یک ریف گیتار ویژه بگذارد. آنها همچنین در این میان چند روز را در استودیوهای ای‌آی‌آر؛ برای ایجاد موسیقی با استفاده از اشیای خانگی سپری کردند، یک پروژه‌ای که بعدها مابین دو آلبوم کاش اینجا بودی و نیمه تاریک ماه بازیابی شد.[۵]

به دنبال آن تجربه‌های ابتدایی گروه - که «Nothings» نامیده می‌شد - گروه «Son of Nothings» را نیز گسترش داد و آن هم با گسترش «Return of the Son of Nothings» ادامه یافت. یکی از این کارهای ابتدایی؛ درگیر استفاده در پیانوی ریچارد رایت شد و رایت یک تک نت را به واسطهٔ یک بلندگوی لسلی عبور داد و یک صدای پینگِ زیرِ دریا-مانند ایجاد کرد، گروه سعی کرده بود که این پینگ را دوباره ایجاد کند، اما تلاش‌ها برای این کار ناموفق بود و درنهایت از نسخهٔ دموی آن در آنچه بعدها می‌خواست «پژواک‌ها» نامیده شود[۳] استفاده کرد. بیشتر این دوره در استودیوهای ای‌آی‌آر انجام گرفت.[۶]با ترکیب این قطعه به همراه گیتار زدن دیوید گیلمور، گروه می‌توانست بر روی گسترش و جلو بردن آهنگ به همراه افکت‌های صوتی نابهنگام و اتفاقی مانند صدایی که گیلمور به طور اتفاقی از wah wah پدالش کشف کرده بود کار کند. برخلاف مادر قلب اتمی، قابلیت‌های استودیوی آهنگِ چندقسمتی جدید؛ آنها را قادر می‌ساخت که به جای اجرای آهنگ در یک مرحله، آن آهنگ را در صحنه‌های نمایش ایجاد کنند. این قطعهٔ ۲۳ دقیقه‌ای سرانجام تمام نیمهٔ دوم آلبوم را به خود اختصاص داد.[۷]

آهنگ «یه روز از این روزها» پیرامون یک بیس‌لاین با ریتم تکراری توسعه داده شده (نوشته شده توسط واترز) که خروجی آن توسط یک Binson Echorec تغذیه شد. این بیس‌لاین توسط واترز و گیلمور با دو گیتار بیس اجرا شد. جمله‌ای که نیک میسن در میانه‌های آهنگ می‌گوید: «یه روز از این روزها تورو به قطعه‌های کوچکی تکه‌تکه می‌کنم» با سرعت دوبرابر ضبط شده و دوباره با سرعت معمولی پخش و ضبط شد.[۸]

فضولی در دوره‌ای ضبط شد که گروه دارای الزامات قراردادی برای برگزاری تور بود و از این رو؛ این تولید در یک دوره زمانی قابل توجه گسترده شده بود.[۲]

گروه در نیمهٔ اول آوریل به ضبط می‌پرداخت اما در نیمهٔ دوم ماه و پیش از اینکه به جلسه‌های ضبط بازگردد به اجرا در دانکاستر و نوریچ می‌رفت. در ماه مه آنها زمان خود را به جلسه‌های ضبط در ابی رود، و تمرین‌ها و کنسرت‌های لندن و ناتینگ‌هام و چند شهر دیگر تقسیم کردند. ژوئن و ژوئیه را گروه عمدتاً در سالن‌های سراسر اروپا به اجرا پرداخت.[۲][۹]در ماه اوت گروه به مشرق زمین و استرالیا رفت، در سپتامبر در اروپا به اجرا پرداخت و در اکتبر تا نوامبر نیز به برگزاری اجرا در ایالات متحده پرداخت.[۲]در دورهٔ مشابه گروه آلبوم گردآوری‌شدهٔ آثار را منتشر کرد که شامل کارهای ابتدایی از گروه بود.[۱۰]

موسیقی‌سازی[ویرایش]

قسمتی از آهنگ پژواک‌ها که شاید نقطه عطفی برای تغییر در سبک گروه از سایکدلیک راک به پراگرسیو راک باشد

آیا مشکلی با شنیدن این پرونده دارید؟ راهنمای رسانه را ببینید.

اگرچه از لحاظ موسیقی، آلبوم فضولی دارای حالت‌های مختلفی است اما نسبت به آلبوم پیشین گروه در ۱۹۷۰، مادر قلب اتمی، منسجم‌تر است.[۱۱]

قطعهٔ بی‌کلام و نسبتاً بلند آهنگ «یه روز از این روزها» با آهنگ «بالشی از باد» دنبال می‌شود که ریتم آرام آهنگ، آن را از باقی آهنگ‌ها متمایز می‌کند و جزو معدود ترانه‌های عاشقانهٔ پینک فلوید نیز بشمار می‌رود. این دو آهنگ به اثرهای صوتی صدای باد به یک‌دیگر پیوند داده می‌شوند که از این اثرات صوتی باد در آلبوم کاش اینجا بودی نیز استفاده شده‌است. عنوان آهنگ «بالشی از بادها» از بازی «ماژونگ» گرفته شده‌است که میسن و واترز به همراه همسرانشان در جنوب فرانسه بازی می‌کردند.[۱۲]

ترانه «نترس» (برابر فوتبالی‌اش «نیرومند و پر ابهت») شامل یک ضبط بیرون‌استودیویی از سرود هواداران باشگاه فوتبال لیورپول که با نام «تو هیچ‌گاه تنها قدم نخواهی زد» [پ ۵] شناخته می‌شود، است که به آهنگ «سن تروپز» محو می‌شود.

«سن تروپز» یک آهنگ پاپ/جَز است که توسط واترز نوشته شده‌است و از سفری که گروه در سال ۱۹۷۰ به فرانسه داشت تاثیر گرفته‌شده‌است. پینک فلوید در این آلبوم کار نادری را انجام داد و برای آهنگ «سیموس»، از یک سگ برای خوانندگی در آهنگ استفاده کرد. (سگ به استیو ماریوت تعلق داشت. دیوید گیلمور نیز در این آهنگ به خواندن می‌پردازد.[۱۲][پ ۶] از «سیموس» در نظرسنجی‌ها، همواره به عنوان بدترین ترانه‌ای که توسط پینک فلوید ساخته شده یاد می‌شود، با این حال گروه بعدها نیز از صدای جانوران در آلبوم‌های خود مانند: جانوران استفاده کرد.[۱۳]

آخرین ترانهٔ این آلبوم «پژواک‌ها» نام دارد که زمان آن ۲۳ دقیقه بوده و برای نخستین بار در ۲۲ آوریل ۱۹۷۱ در نوریچ به اجرا درآمد،[پ ۷][۱۴] گروه برای ساخت این آهنگ شش ماه در سه استودیوی ابی رود، ای‌آی‌آر و مرگان وقت گذاشت[۱۵] و تقریباً بیشتر مراحل ضبط آن در استودیوهای ای‌آی‌آر انجام شد[۶] و در ژوئیه ۱۹۷۱ به اتمام رسید.[۱۵]عنوان «پژواک‌ها» به یکی از آلبوم‌های گردآوری شده پینک فلوید با نام پژواک‌ها: بهترین‌های پینک فلوید نیز داده شده که آهنگ «پژواک‌ها» با ویرایش‌های سراسری که بر رویش اعمال شد؛ با هفت دقیقه کمتر نسبت به نسخهٔ اصلی‌اش در این آلبوم گردآوری شده قرار گرفت.

برخی قطعات نیز در هنگان تولید آلبوم ساخته شده بودند که در آلبوم قرار نگرفتند، یکی از آن‌ها بعدها با نام «اختلال ذهنی» در آلبوم نیمه تاریک ماه قرار گرفت.[۱۱][۱۶]

جلد آلبوم[ویرایش]

راست به چپ:رایت،گیلمور،میسن،واترز - عکسی گروهی از پینک فلوید که در بسته‌بندی آلبوم از آن استفاده شده است.بعد از این تا سال ۱۹۸۷ عکسی از اعضای گروه در بسته‌بندی آلبوم قرار نگرفت.

طرح اولیه که استورم تورجرسن برای طرح جلد داده بود نمایی بسته از نشینِ یک انتر بود که گروه این را رد کرد و هنگامی که در تور ژاپن بود با تلفن بی‌الملی با تورجرسن تماس گرفتند و در عوض گفتند که به جای طرح مذکور میخواهند از یک «گوش در زیر آب» استفاده بشود.[۱۷]عکس روی جلد توسط با داولینگ عکاسی شد و یک گوش را در زیر آب نشان می‌داد که در آن امواج صدا به شکل امواج روی آب نشان داده می‌شدند.[۱۳]تورجرسن بعدها عنوان کرد که علاقه‌اش به جلد آلبوم فضولی نسبت به آلبوم‌های دیگر پینک فلوید در پایین‌ترین حد قرار دارد : «بنظرم فضولی آلبوم بهتری نسبت به طرح جلد اون هست».[۱۸].آبری پاول (همکار تورجرسن) نیز از این طرح جلد نفرت داشت و به نظر او این طرح جلد از روی تردید انجام شده و عدالت در مورد آن برقرار نشده.[۱۹]

جلد آلبوم در حالت تمام باز شامل یک عکس از چهار عضو گروه است که بعد از این تا سال ۱۹۸۷ و آلبوم لغزش آنی در عقل تصویری از اعضای گروه در آلبوم قرار نمی‌گیرد.[۱۸]

تاریخچه پخش[ویرایش]

آلبوم فضولی در ۳۰ اکتبر ۱۹۷۱ در آمریکا و ۱۳ نوامبر در بریتانیا منتشر شد.[پ ۸] بعدها به صورت رمسترشده و آلبوم پرآهنگ نیز انتشار یافت.[پ ۹]در آوریل ۱۹۸۹ نیز به صورت سی‌دی طلایی منتشر شد. آلبوم به عنوان بخشی از مجموعه جعبه‌ای بدرخش در ۲ نوامبر ۱۹۹۲ منتشر شد.[پ ۱۰][۲۴] اگرچه آلبوم در بریتانیا توانست فروش خوبی داشته باشد و در جدول فروش به مکان سوم دست یابد، اما در آمریکا نتوانست به جایگاهی بهتر از ۷۰اُم دست یابد و کپیتال رکوردز نتوانست فروش خوبی از این آلبوم داشته باشد.[۲۱][۲۵]

در ۲۹ نوامبر ۱۹۷۱ آهنگ «یه روز از این روزها» به صورت تک‌آهنگ ۷ اینچی همراه با آهنگ «نترس» در سمت دیگرش در آمریکا منتشر شد.[۲۶]

«یه روز از این روزها» و «پژواک‌ها» دو آهنگی از این آلبوم بودند که در فیلم پمپئی و اجرای ۱۹۷۱ گروه با نام در کنسرت به اجرا درآمدند.[۲۷][۲۸]فضولی بعدها در ۲۹ اکتبر ۱۹۷۳ توسط انجمن صنعت ضبط موسیقی آمریکا گواهینامه طلایی گرفت و بعدتر هم در ۱۱ مارس ۱۹۹۴ توانست شامل دوبار گواهی پلاتین شود.[۲۹]

بازخورد منتقدین[ویرایش]

به محض انتشار آلبوم، از سوی منتقدین موسیقی، نقدهای عموماً مثبتی به آلبوم داده شد.[۳۰] ژان چارلز کاستا منتقد رولینگ استون عنوان کرد که این آلبوم نه تنها تایید گیتاریست دیوید گیلمور به عنوان نیروی شکل دهندهٔ واقعی گروه است، بلکه تاکید داشت که گروه دوباره خیلی خوب در مسیر رشد قرار گرفته است.[۳۱] ان‌ام‌ئی نیز آلبوم را «یک آلبوم خوب» نام داد.استیو پترسن ،منتقد Hit Parader، فضولی را بهترین آلبوم آن‌ها برای همیشه دانست و از دید او آهنگ «نترس» بهنترین آهنگ آلبوم بود.اِد کِلِر از مجلهٔ Circus آلبوم را اینگونه نامید :«یک کار استادانهٔ دیگر از یک گروه چیره دست»، و از آهنگ «نترس» به عنوان دلربا و مجذوبگر یاد کرد و «پژواک‌ها» را هم ستود و مورد تحسین قرار داد و از آن به عنوان قطعه آهنگی نام برد که اعضای گروه می‌توانند ماهیچه‌های خودشان را برای مدت زیادی به کشش وادارند.ملودی میکر آلبوم را یک موسیقی متن برای فیلمی ناموجود توصیف کرد.

 نقدهای حرفه‌ای
امتیاز نقدها
منبع نمره
آل‌میوزیک 4.5/5 ستاره[۳۲]
بی بی سی (مطلوب)[۳۳]
بیلبورد (مطلوب)[۳۴]
بلندر 4/5 ستاره[۳۵]
رابرت کریستگآو ب منفی[۳۶]
کیو 3/5 ستاره[۳۷]
رولینگ استون (مطلوب) ۱۹۷۱
رولینگ استون 3.5/5 ستاره ۲۰۰۴[۳۸]

رابرت کریستیگاو ،منتقد ویلیج ویس، به آلبوم نمرهٔ «ب منفی» داد.دارلی ایزلی از بی‌بی‌سی در یک بررسی گذشته‌نگرانه‌ای که از آلبوم داشت آن را با آلبوم مادر قلب اتمی مقایسه کرد و معتقد بود با آنکه گروه تنها کمی بیشتر از یک سال فضولی را نسبت به آن آلبوم منتشر کرده اما: «این دوباره مثل همون آلبوم قبلی هست...فقط خیلی بیشتر و بیشترتر صداهای بهتر داره و صداهای شلوغ پلوغی که در آلبوم قبل وجود داشت خیلی کمتر شده».وی همچنین آهنگ «پژواک‌ها» را کامل دانست و آن را نمونهٔ درستی از هرچیز در پراگرسیو راک بیان کرد:دلنشین، هوشمند و گیرا.

راب شفیلد ،یک منتقد موسیقی از رولینگ استون آلبوم گاید به آلبوم ۳،۵ ستاره از ۵ ستاره داد و عنوان کرد که :«فضولی نوع موسیقی بلوغ‌یافته از فلوید را در قطعهٔ ۲۳ دقیقه‌ای «پژواک‌ها» شناساند».منتقد آل‌میوزیک نوشت که آلبوم بیشتر زمانش را با ترکیب‌های صوتی و ساخت‌های کشیده‌شده سپری کرد و بیشتر قطعهٔ «پژواک‌ها» در خور توجه است.، همچنین از نظر این منتقد؛ اگر پینک فلوید ارباب ساختار و ترکیب نبود هیچی نبود، و فضولی را یکی از برترین گشت و گزارهای پینک فلوید در داخل جزئیات کوچک در نظر گرفت.

فهرست آهنگ‌ها[ویرایش]

شماره نام مدت
شماره نام مدت

در جدول فروش[ویرایش]

سال نمودار مکان
۱۹۷۱ بریتانیا ۳
۱۹۷۱ بیلبورد آلبوم‌های پاپ ۷۰[۳۹]

سازندگان این آلبوم[ویرایش]

واژه‌نامه انگلیسی و نکته‌ها[ویرایش]

  1. Morgan Studios
  2. 8-track
  3. Peter Bown
  4. Rob Black
  5. You'll Never Walk Alone
  6. آهنگ «سیموس» بعداً توسط یک سگ دیگر و بدون شعر و با تغییر نام به «Mademoiselle Nobs» در فیلم زنده در پمپئی قرار گرفت.[۱۲]
  7. با نام اولیه Return of the Son of Nothing
  8. پاوی در سال ۲۰۰۷ اشاره می کند که آلبوم در ۵ نوامبر در بریتانیا منتشر شده،,[۲۰] اما میبت و وبگاه رسمی پینک فلوید عنوان می‌کنند که در ۱۳ نوامبر در بریتانیا منتشر شده. همه‌ی منابع در مورد زمان انتشار آلبوم در ایالات متحده آمریکا اتفاق نظر دارند.[۲۱][۲۲]
  9. توسط Mobile Fidelity Sound Lab
  10. UK - EMI PFBOX 1, US - Columbia CXK 53180 S1[۲۳]

پانویس[ویرایش]

  1. Mason 2005, pp. 152–153
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ Mason 2005, p. 157
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Mason 2005, p. 153
  4. Harris 2006, p. 62
  5. Harris 2006, pp. 63–64
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Mabbett 1995, p. 42
  7. Mason 2005, pp. 153–154
  8. Mason 2005, p. 155
  9. Povey 2007, pp. 142–144
  10. Mason 2005, p. 158
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Schaffner 1991, p. 160
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ Mason 2005, p. 156
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ Schaffner 1991, p. 155
  14. Harris 2006, p. 64
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ Snider 2008, p. 103
  16. Povey 2007, p. 155
  17. Mason 2005, p. 160
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ Blake 2007, p. 166
  19. Harris 2006, pp. 142–143
  20. Povey 2007, p. 150
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ Mabbett 1995, p. 39
  22. Pink Floyd - Echoes (click Echoes image link). pinkfloyd.co.uk. Retrieved 2009-08-22. 
  23. Povey 2007, p. N/A
  24. Eder, Bruce. Shineon Review. Allmusic.com. Retrieved 23 January 2013. 
  25. Harris 2006, pp. 158–161
  26. Povey 2007, p. 344
  27. Mabbett 1995, p. 43
  28. Harris 2006, p. 67
  29. US Certifications Database. riaa.com. Retrieved 2009-08-22. 
  30. Pink Floyd - Meddle. Billboard. Retrieved 22 March 2014. 
  31. Costa, Jean-charles. Meddle. RollingStone. Retrieved 22 March 2014. 
  32. Erlewine, Stephen Thomas, "Meddle: Overview", Allmusic, retrieved September 6, 2009 
  33. Easlea, Daryl (2007-04-17), Pink Floyd Meddle Review, bbc.co.uk, retrieved 2009-08-20 
  34. Billboard, 1972 http://www.superseventies.com/pinkfloyd1.html |url= missing title (help), retrieved 2009-09-06 
  35. Twist, Carlo, Meddle - Blender, blender.com, retrieved 2009-08-20 [پیوند مرده]
  36. Christgau, Robert, Pink Floyd: Meddle, robertchristgau.com, retrieved 2009-08-20 
  37. Q, October 1995: 137, "3 Stars - Good - "...The four were at their most collectively prolific at this time..."" 
  38. Rob Sheffield. «Pink Floyd: Album Guide». رولینگ‌استون، ۲ نوامبر ۲۰۰۴. بازبینی‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  39. «Pink Floyd - Charts & Awards - Billboard Albums». آل‌میوزیک. بازبینی‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۰۹. 

منابع[ویرایش]

فهرست کتاب‌ها