عامل کاربر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عاملِ کاربر یا نمایندهٔ کاربر (به انگلیسی: User Agent) در کامپیوتر به نرم‎افزاری گفته می‎شود که به نمایندگی از طرف کاربر عمل می‎کند. برای مثال یک نرم‎افزار مرورگر وب (مانند فایرفاکس) یک عامل کاربر در فضای وب محسوب می‎شود.

در اکثر موارد، عاملِ کاربر نقش کارخواه (کلاینت) در مدل کارخواه-کارساز (کلاینت-سرور) را ایفا می‎کند. به طور خاص پروتکل انتقال ابرمتن (HTTP) نرم‎افزار کلاینت را از طریق سرآیندِ (به انگلیسی: Header) عامل کاربر (User Agent) شناسایی می‎کند.

تشخیص عامل کاربر[ویرایش]

به طور معمول هنگامی که یک نرم‎افزارِ عامل در یک پروتکل تحت شبکه فعالیت می‎کند، هویتِ خود شامل سیستم عامل، شرکت تولید کننده و نسخه را به وسیلهٔ ارسال یک رشته مشخص می‎کند. در پروتکل‎های HTTP، SIP و SMTP/NNTP[۱] این هویت در سرآیندی با عنوان عامل کاربر (User Agent) ارسال می‎شود. ربات‎های اینترنتی مانند خزندگان وب معمولاً یک نشانی وب یا پست الکترونیک نیز معرفی می‎کنند تا بتوان با گردانندهٔ آن‎ها تماس برقرار کرد.

مسألۀ حریم خصوصی[ویرایش]

همانند بسیاری از سرآیندهای دیگر پروتکل انتقال ابرمتن، سرآیند عامل کاربر نیز اطلاعاتی را از کاربر برای سرور ارسال می‎کند. این اطلاعات با توجه به یکتا بودن برای کاربران مختلف می‎توانند موجب تهدید حریم خصوصی و دنبال کردن کاربر در فضای وب شود.[۲]

ساختار[ویرایش]

ساختار کامل رشتهٔ عامل کاربر در متن تعریف پروتکل انتقال ابرمتن (RFC 2616) در بخش ۱۴٫۴۳ آمده است. این رشته حاوی نشانه‎های مربوط به عامل کاربر است که هر کدام با توضیحات اضافی قابل همراهی است. ترتیب این نشانه‎ها باید براساس اهمیت در شناسایی عامل کاربر باشد. برای مثال اگر ما از مرورگری به اسم WikiBrowser استفاده نماییم، رشتهٔ عامل کاربر چیزی مانند "WikiBrowser/1.0 Gecko/1.0" خواهد بود. این رشته از ۲ نشانهٔ اصلی تشکیل شده است:

  • نام عامل کاربر به همراه نسخهٔ آن (WikiBrowser/1.0)
  • موتور چیدمان (موتور مرورگر) به همراه نسخهٔ آن (Gecko/1.0)

در سال‎های اولیهٔ گسترش مرورگرهای وب که تحت عنوان جنگ مرورگرها شناخته می‎شود، وب سرورها صفحات کامل را فقط برای مرورگرهایی ارسال می‎کردند که محصول شرکت موزیلا می‎بودند و نسخهٔ ساده صفحات برای دیگر مرورگرها مانند موسیاک (Mosiac)، سلو (Cello) و سامبا (Samba) ارسال می‎شد.

به همین دلیل از آن پس مرورگرها خود را به این صورت در عامل کاربر معرفی می‎کنند: (از راست به چپ خوانده شود)

Mozilla/[نسخه] ([اطلاعات مربوط به سیستم و مرورگر]) [پلتفرم سیستم] ([جزییات پلتفرم]) [افزونه ها]

برای مثال نسخه ۱۰ مرورگر اینترنت اکسپلورر که بر روی سیستم عامل ویندوز ۷ نصب شده باشد، خود را این گونه معرفی می‎کند:

Mozilla/5.0 (compatible; MSIE 10.0; Windows NT 6.1; Trident/6.0)

جعل عامل کاربر[ویرایش]

گسترش و محبوبیت مرورگرهای وب در دوره‎های مختلف تاریخ وب متفاوت بوده است. همین امر سبب شده تا وبسایت‎ها و یا صفحاتی طراحی شوند که به جای پیروی از استانداردهای کنسرسیوم وب جهان‌شمول (W3C) یا گروه ضربت مهندسی اینترنت (IETF)، فقط از استانداردهای مرورگری خاص پیروی کنند. این وبسایت‎ها حاوی کدهایی هستند که مرورگر را تشخیص داده و براساس مرورگر تشخیص داده شده، نسخه‎ای متفاوت به کاربر ارائه می‎دهند و در بعضی موارد حتی استفاده از یک مرورگر خاص را اجبار می‎کنند.[۳] این امر موجب شده تا بسیاری از مرورگرها قابلیت‎هایی برای مخفی کردن یا جعل خود داشته باشند. برای مثال مرورگر سیستم عامل اندروید، در مواردی خودش را به جای سفری جا می‎زند تا بتواند وبسایت را کامل داشته باشد.[۴]

نرم‎افزارهای مدیریت دانلود، مرورگرهای آفلاین نیز عموماً امکاناتی برای تغییر رشتهٔ عامل کاربر دارند.

ربات‎های اسپمِ و نرم‎افزارهای استخراج اطلاعات از وب معمولاً هویت خود را جعل می‎کنند.

مسألهٔ جعلِ عاملِ کاربر می‎تواند باعث شود که بسیاری از آمارهای مربوط به میزان استفاده از مرورگرهای وب دقیق نباشد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «User Agent»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۹ اردیبهشت ۱۳۹۲).