سوباتان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نام ییلاقی در غرب لیسار در شهرستان تالش که ییلاق اهالی لیسار {{تایید منبع}}است.

موقعیت[ویرایش]

در فاصله ٣٦ کیلومتری شمال غرب شهر تالش و17 کیلومتری جنوب شرقی دریاچه نئور در ارتفاع 1900-1970 متری از سطح دریاهای آزاد قرار دارد.آبادی ییلاقی سوبانان روبروی بلندترین کوه رشته کوه تالش ««ریشکاجی یا ریشگاسر»» قرار دارد.جمعیت منطقه ییلاقی سوباتان شامل گزنه هونی ، بیده پشت ، هونی یش ، قوری دره ، قلعه بین یوری ، گنجخانه ،ورزان و...بصورت فصلی متغیر است . بهار، تابستان و اوایل پائیز، منطقه پر از هیاهو و جنب و جوش است ، ترکیب جمعیتی عمدتاً از تالشان و بومیانی است که به دامداری و دامپروری مخصوصاٌ پرورش گوسفند مشغول هستند.سایر ساکنین از اهالی بخش لیسار (کرگانرود)تالش هستند.

طبیعت زیبا ، محیط دلرباوهوائی به غایت نیکو پذیرای خیل طبیعت گردان و کوهنوردان ملی و محلی و به ندرت گردشگران خارجی است.

آب و هوای سوباتان[ویرایش]

به دلیل هم جواری ارتفاعات این منطقه با دریاچه ی خزر، آب و هوای سوباتان دائماً دستخوش تغییر است؛یک لحظه ابری، یک لحظه بارانی، یک لحظه تگرگ و رعد و برق و زمانی نیز آفتابی است. بسیار اتفاق افتاده که تمامی این پدیده ها ی جوی را در کمتر از یک ساعت تجربه نمود .

وجه تسمیه[ویرایش]

در مورد وجه تسمیه سوباتان دو نظریه وجود دارد :

1 - نظریه اول : سوباتان یا سووتن برخلاف ناآشنایان به زبان تالشی به هیچ وجه کلمه ترکی به معنای محل فرورفتن آب درست نیست .با توجه به منابع و تحقیقات به عمل آمده

(مارسل بازن) در باره تالش و تالشی ها ، آبادی های ییلاقی تماماً به زبان تالشی نامگذاری شده اند که عناصر موجود در طبیعت مانند عوارض زمین برای مثال منطقه کان تیکت (به معنای کوه سنگی ) ده سر یا سردهونی( چشمه سرد) یا بیه پشت یه بیده پشت یا ننه چولی ( به خاطر قرار گرفتن در منطقه گود) یا سابی چول یا اسب مور همگی حکایت از نامهای تالشی با تأثیر پذیری از عوارض طبیعی دارد .همچنین بهتر است از ساکنین دامدار منطقه نام سوباتان سئوال شود که در جواب سووتن تلفظ می شود و معنی سو : گلپر و وتن : وطن در ضمن هنوز هم بیشترین تولید گلپر از زمینهای این منطقه در تالش به عمل می آید. وجود روستایی در غرب سوباتان بنام "سوکدی" یعنی (روستای کلپر خیز) سو یعنی گلپر و کدی یعنی روستا نیز این نظریه را تقویت می کند .

2 - نظریه دوم : سوباتان به معنی محل فرورفتن آب است . چون در این ییلاق در نظیری محله حفره هایی وجود دارد که آبهای جاری و چند چشمه در آنجا فرو می رود و کسی نمی‌داند این آبها از کجا سر در می آورند . البته یک باور افسانه وار وجود دارد که این آبها به آب انبار قلعه صلصال لیسار که 20 کیلو متر با آنجا فاصله دارد متصل است . صاحبان این نظریه هم نامگذاری ترکی تعدادی از روستاها و مکانها مانند" قوری دره - ساری بولاغ - قارا بولاغ - ممد عزیز یوردی - هاچاداش و غیره را دلیلی بر ادعای خود می شمارند . اما خارج از این جدلها باید پذیرفت که ساکنان بومی این منطقه تالشها بوده اند و مراودات مختلف بین تالش و آذربایجان نیز اختلاط فرهنگی و ادبی فراوانی را ایجاد کرده است .{{تایید منبع}}

نقاط دیدنی سوباتان[ویرایش]

۱- چشمه باتمان بلاق :بین سوباتان و آسبومار واقع است. ۲- منطقه باستانی غار گنجخانه ۳- سرچشمه اصلی قنات سلسال که سر از قلعه سلسال لیسار در می‌آورده‌است. ٤- زمین اسب دوانی که منطقه ائی نسبتاً هموار و مشرف به سوباتان و در نزدیکی بیده پشت قرارگرفته است. ٥- آبشار ورزان واقع در ٤ كیلومتري غرب سوباتان 6- مناطق دیدنی هاچا داش - ساری داش - مجمع داش و .. 7 - پارک طبیعی و جنگلی آلچالق 8 - دریاچه زیبای نئور 9 - آبشار زیبای ماهار واقع در روستای ماهار

مشکلات عمده در سوباتان[ویرایش]

ترکیب جمعیت یکجا نشین(شهری و روستائی )از شهرستان تالش و کوچ نشینان و جنگل نشینان ترکیب نامتجانس ولی جالبی در سوباتان به وجود آورده است . جمعیت غالباً شهری که آخر هفته هابه منظور تفریح و استفاده از هوای پاک و غذاهای طبیعی به سوباتان می آیند در تقابل با کوچ نشینانی که بی‌محابا مراتع منطقه را به چرای گوسفندان سپرده وبدون کوچکترین احساس خطری از نابودی مراتع شروع به بهره برداری بیش از حد از مراتع منطقه می نمایند.ولی همین کوچ نشینان اقتصاد دام محور منطقه را به حرکت وامی دارند.از سوئی نابودی جنگلهای نزدیک منطقه که به انحای مختلف مورد استفاده قرارگرفته زنگ خطری برای نابودی طبیعت بکر دره لیسار و منطقه سوباتان می باشد. مشکل سوباتان تقابل مدرنیته و سنت و ساخت وساز بی رویه و زمستانه در مراتع است که می رود که سوباتان سبز را به منطقه ائی پر از خانه های کوچک و بزرگ تبدیل کند. وجود جاده کوهستانی منتهی به این آبادی در راستای خدمت به ساکنین ، ناخواسته راه ورود مصالح مدرن به منطقه را گشوده و با بررسی عکسهای تابستانی منطقه با عکسهای سال بعد رویش منازل غیر مجاز و بعضاً مجاز قابل رویت است .چه خوب بود مسئولین طرح جامعی برای سوباتان تعریف و ساخت و ساز منطقه را تحت کنترل درمی آوردند. و به ساخت و ساز منطقه سامان می دادند. معضل دیگر سوباتان کم آبی است . سالها قبل به همت اهالی و کمک اداره آب و فاضلاب تالش ،آب لوله کشی از چشمه قاربولاغ به منطقه آورده شده که در حال حاضر جوابگوی صدها خانوار ساکن در روزهای تابستان نیست ،از طرفی ترکیب نامتجانس قومی و قبیله ائی تصمیم گیرندگان فعلی سوباتان و عدم هماهنگی و مدیریت صحیح این گروه از توسعه آبرسانی و اضافه کردن منابع آبی جدید به سیستم لوله کشی شده است .و تعصبات خشک و بعضاًبعلت عدم آینده نگری در این باره به مشکلات سوباتان افزوده است. معضل دیگر تولید زباله و عدم دفع صحیح آن است از سوئی تولید زباله های پلاستیکی و زباله های بهداشتی و نبودن سیستم جمع آوری زباله در سوباتان باعث شده چهره منطقه پر از کیسه های پلاستیکی و قوطی های کنسرو و... باشد که خوشایند هیچ طبیعت دوست وانسان متمدنی نیست . همچنین نبودن سرویسهای بهداشتی عمومی باعث سردرگمی و ایجاد دستشوئی های صحرائی توسط طبیعت گردان گروهی شده که باعث آلودگی منابع آبی زیر زمینی و خطر آلودگی چشمه سوباتان شده است.

راههای رسیدن به سوباتان[ویرایش]

برای رفتن به سوباتان از دو طریق می توان عمل کرد : 1- از طریق تالش 2-از طریق دریاچه نئور البته راه اول مطمئن تر و تردد بیشتری دارد برای این امر می توان از ماشین شخصی ترجیحاً شاسی بلند استفاده کرد بعلت دست اندازها در 24 کیلومتر از مسیر استفاده از خودروهای سواری پیشنهاد نمی‌شود .ولی بسیاری از اهالی محلی در تابستان بوسیله خودروهایی چون پراید پژو و سمند نیز به سوباتان می روند. ولی راه پیشنهادی به دوستانی که نمی‌خواهند یا نمی‌توانند پیاده به سوباتان بروند دو راه است : 1- استفاده از پاترولهای کرایه ایی که اکثراً از اهالی لیسار می باشند که با یک جستجوی ساده در گوگل قابل یافتن هستند. 2- استفاده از وانتهای عموماً نیسان که بصورت مرتب در این مسیر تردد می کنند .ایستگاه این وانت ها در ابتدای راه قدیم ییلاق است علامت مشخصه پیکره کوهنورد در ابتدای این مسیر بعد از پل قدیمی شهر است. راههای پیاده روی به سوباتان : 1- مسیر دره لیساربه سوباتان معروف به "تیفیجه یولی " کوتاه ترین راه و حدود 18 کیلومتراست . {{تایید منبع}} 2-مسیر ماشین رو از تالش حدود 43 کیلومتر .{{تایید منبع}} 3-مسیر جوکندان دیگولی سوباتان 4- مسیر دریاچه نئور به سوباتان از سمت اردبیل و خلخال( از طریق جاده فیبر نوری)بعلت عدم تردد وسیله نقلیه بصورت منظم در این مسیر و مشخص نبودن مسیر در بعضی نقاط سفر گروهی و با بلد محلی یا استفاده از نقاط جی پی اس گذاری شده توسط سایر طبیعت گردان پیشنهاد می شود.

در سوباتان امتحان کنید[ویرایش]

طبیعت زیبا و باد لطیف تلفیق هوای مدیترانه ایی و کوهستانی هوایی آلپ گونه به وجود آورده است بازار سوباتان شبیه دهکده های اطراف اورست در نپال است.مراقب افراد سودجو باشید .اکثر گوشتهای ذبح شده گوسفند ماده است قبل از خرید گوشت با افراد معتمد محلی یا بومیانی که خود نیز به صورت تفریحی به سوباتان آمده اند مشورت کنید.پنیر ویژه سرخ کردن (پندیره ویسوج )در سوباتان را حتماً امتحان کنید این پنیر فقط در ساعات ظهر فصل بهار و بوسیله دامپروران منطقه درست می شود این پنیر بدون نمک برای سرخ کردن مناسب است .دستور پخت را از مغازه داران یا خود چوپانان سئوال کنید.کباب صبح را فراموش نکنید در سوباتان هر سه وعده می توانید کباب بخورید.سیر تازه سوباتان طعم بسیار خوبی دارد برای خرید نان برنامه ریزی کنید یکی از مغازه ها برای پخت نان فردا سفارش می گیرد بپرسید به شما نشان خواهند داد.بیشترچوپانان شیر گوسفند را نمی‌فروشند ولی بعضاً شما را به نوشیدن شیر دعوت می کنند. .روز چهارشنبه بیشتر چوپانان لبنیات نمی‌فروشند.برای روز اول اقامت حتماً نان به اندازه کافی همراه داشته باشید .در تعطیلات خرداد امکان تمام شدن هر چیزی در مغازه ها است.برای نوشیدن آب از آب چشمه سوباتان یا گزنه هونی استفاده کنید.

تورهای طبیعت گردی[ویرایش]

هر ساله تعداد کثیری از طبیعت گردان ایرانی و خارجی از مسیر دریاچه نئور به سوباتان سرازیر می‌شوند.بهترین زمان برای طبیعت گردی در این ناحیه اردیبهشت وخرداد است.اخیراً برخی آژانس‌ها در تهران تور دریاچه نئور وسوباتان را اجرامیکنند.همچنین برخی از ساکنین اقدام به اجاره دادن منازل خود می کنند.هرساله در یکی از روزهای مرداد ماه مسابقات اسبدوانی محلی در تپه مشرف به سوباتان در منطقه بیده پشت بر‌گزار می شود .البته در صورت سفر انفرادی یا گروهی شما در هر لحظه می توانید از ساکنین منطقه کمک بخواهید .اصولاً در سوباتان به راحتی می توانید از محوطه حیاط یا سرویسهای بهداشتی ساکنین استفاده کنید برای این کار فقط کافی است از ساکنین بخواهید.احتمال رد درخواست کمک در سوباتان بسیار ضعیف است حس میهمان دوستی و کمک به غریبه ها به شدت در بومیان منطقه دیده می شود البته مشکل زبان (تالشی یا ترکی ) را باید حل کنید .

غذاهای محلی[ویرایش]

در این منطقه ییلاقی همانند سایر نقاط عشایر نشین غذاهای محلی خاصی تهیه می شود که از جمله آنها " پندیره ویسوج - سوجا دیله - قورما - قورتماج - سیرجینه - کله پلو - پته - قوزلی بریان و .... را نام برد .

ورزشها و بازیهای بومی و محلی سوباتان[ویرایش]

در سوباتان به تناسب اقلیم کوهستانی و ییلاقی خاص خود بازیها و ورزشهای بومی ویژه ای رواج داشته که " غیش بازی - چلینگ آقاجی - کودی کودی - بورک کوتدی قاشدی و سرسره بازی " تعدادی از این بازیهاست .

گیاهان داروئی سوباتان[ویرایش]

آب و هوای سرد کوهتانی و ویژگیهای منحصربه‌فرد جغرافیایی سوباتان باعث شده این منطقه کلکسیونی کامل از گیاهان داروئی همچون " گلپر(سو)(بالدرقان) - کهلیک اوتی - گزنه - نعناع - بولاغ اوتی - ازگیل کوهی - سیب کال - قاراگیله - قرمزی گیله - قارچ طبیعی - بومادران - امه کومجی - یارپوز(پونه)- چای اوتی (هوفاریقون)- دم اسبی - ترشنگ و .... باشد . تصاویر این گیاهان داروئی بهمراه محل رویش و فواید و طرز مصرفشان در سایت www.soubatan.ir بطور کامل توضیح داده شده است .{{تایید منبع}}

منابع[ویرایش]

  • [کتاب تالش سرزمینی در شمال ایران نوشته مارسل بازن]
  • [وبگاه استان گیلان ]
  • [دستگاه GPS 'گارمین ]
  • [کیلومتر شمار و ارتفاع سنج خودرو ]
  • [تحقیقات محلی ]
  • سایت اختصاصی سوباتان www.soubatan.ir