تغییر الگوواره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تغییر الگوواره (به انگلیسی: Paradigm Shift) (یا دانش انقلابی)، واژه‌ای است که نخستین بار توسط توماس کوهن، فیزیکدان آمریکایی، در کتاب تاثیرگذار او با نام «ساختار انقلاب‌های علمی» (۱۹۶۲)[۱] ابداع شد. این واژه توصیف‌گر تغییر در فرضیات بنیادی نظریهٔ دانش حاکم است. تغییر الگوواره، تغییر آرام در روش‌شناسی یا تجربه‌است و غالباً به تغییر اساسی‌ای در تفکر و برنامه اطلاق می‌گردد که سرانجام روش اجرای پروژه‌ها را تغییر می‌دهد.

اگرچه خود کوهن استفاده از این واژه را به علوم سخت محدود می‌دانست اما تغییر الگوواره در معنای تحولی در مدل بنیادی رخدادها در بسیاری از قلمروهای دیگر تجربهٔ انسان نیز به کار رفته است. بنا به نظر کوهن «یک الگوواره چیزی است که اعضای یک جامعه علمی و تنها خود آن‌ها آن را به اشتراک می‌گذارند» (کتاب تنش اساسی، ۱۹۷۷). او معتقد بود که علم تکامل تدریجی به سمت حقیقت ندارد بلکه دستخوش انقلاب‌های دوره‌ایست که از آن به تغییر الگوواره یاد می‌کند.

Accessories-text-editor.svg این مقاله درباره فلسفه علم خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

منابع[ویرایش]

  1. "ساختار انقلاب‌های علمی "، توماس کوهن، ترجمه عباس طاهری، نشر قصه، ISBN 964-5776-33-3