تحول انگاره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تغییر الگوواره)
پرش به: ناوبری، جستجو

تحول انگاره (به انگلیسی: Paradigm Shift) واژه‌ای است که نخستین بار توسط توماس کوهن، فیزیکدان آمریکایی، در کتاب تاثیرگذار او با نام «ساختار انقلاب‌های علمی» (۱۹۶۲)[۱] در معنای انقلاب علمی ابداع شد. این واژه توصیف‌گر تغییر در فرضیات بنیادی حاکم بر دانش زمانه است. تحول انگاره غالباً به تغییر اساسی‌ای در تفکر و الگوهای ذهنی اندیشیدن اطلاق می‌گردد که در نهایت روش اندیشیدن و انجام امور را متحول می‌کند.

اگرچه خود کوهن استفاده از این واژه را به علوم دقیقه محدود می‌دانست اما تحول انگاره در معنای تحول در انگاره‌های بنیادی در مورد بسیاری از دیگر قلمروهای ذهنی انسان نیز اطلاق شده است. بنا به معرفی کوهن «یک انگاره دیدگاهی در مورد توصیف واقعیت است که اعضای یک جامعه علمی روی آن توافق نسبی دارند» (کتاب تنش اساسی، ۱۹۷۷). او معتقد بود که تکامل دانش لزوما خطی و به سمت حقیقت نیست بلکه گاه‌گاهی انقلاب‌هایی پیشرفت علوم را به شدت متحول می‌کنند که از آن انقلاب‌های علمی به تحول انگاره یاد می‌کند.

Accessories-text-editor.svg این مقاله درباره فلسفه علم خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

منابع[ویرایش]

  1. "ساختار انقلاب‌های علمی "، توماس کوهن، ترجمه عباس طاهری، نشر قصه، ISBN 964-5776-33-3