خرید موشک اس-۳۰۰ توسط ایران

بیک آتشبار اس-۳۰۰. رادار در سمت راست تصویر قرار دارد.

این مقاله به تلاش ایران برای خرید ۵ سامانه دفاع هوایی اس-۳۰۰ از روسیه می‌پردازد.

ارزش این قرارداد ۸۰۰ میلیون دلار اعلام شده است.

جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۰۷ میلادی یک رشته موشک‌های پیشرفته ضدهوایی موسوم به تور-ام ۱ را در قراردادی ۷۰۰ میلیون دلاری از روسیه دریافت کرد. وزیر دفاع روسیه در همان تاریخ اعلام کرد که در صورت تمایل ایران، روسیه آماده خواهد بود تا سیستم‌های دفاعی بیشتری را به ایران بفروشد.

همزمان، خبرهایی مبنی بر وجود مذاکراتی میان دولت ایران و بلاروس برای فروش موشک‌های پیشرفته ضدهوایی اس-۳۰۰ در اختیار دولت بلاروس به ایران منتشر شد که بلافاصله توسط دبیرخانه شورای امنیت بلاروس تکذیب شد.

کمتر از یک سال بعد مصطفی محمد نجار، وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران، گفت که روسیه سیستم موشک‌های ضدهوایی اس-۳۰۰ را تحویل ایران خواهد داد.

اما دولت روسیه در واکنش، فروش موشک‌های اس-۳۰۰ به ایران را تکذیب کرد. در تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۰۸ میلادی آندری نسترنکو سخنگوی وزارت خارجه روسیه، در مورد احتمال فروش موشک‌های اس-۳۰۰ روسیه به ایران گفت: «ما مکررا در بالاترین سطوح سیاسی گفته‌ایم که قصد تحویل این نوع سلاح‌ها را به کشورها در مناطق بی‌ثبات نداریم و این کار نه با منافع سیاسی کشور ما سازگار است و نه با هدف حفظ ثبات در این مناطق از جهان».

سفر وزیر دفاع ایران به روسیه

دی ۱۳۸۷ وزیر دفاع ایران از تحویل این سیستم خبر داد و بهمن ماه همان سال مصطفی محمد نجار وزیر دفاع ایران برای مذاکرات مروبط به این سیستم به ایران به روسیه سفر کرده است. قراردادی میان طرفین جهت دریافت ۵ سامانه اس ۳۰۰ به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار منعقد شده بود اما روسیه از تحویل آن به ایران خودداری می‌کند.

در عین حال منابع روسی گفته اند که این کشور فروش این سامانه به ایران را تا هنگام دیدار روسای جمهور آمریکا و روسیه در آوریل ۲۰۰۹ به تعویق خواهد انداخت.

مخالفت‌ها

وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا در واکنش به خبرهای مبنی بر تلاش ایران برای خرید موشک‌های اس-۳۰۰ از روسیه، با نگران‌کننده خواندن چنین معامله‌ای، از بالا رفتن توان دفاعی نظامی جمهوری اسلامی ایران، ابراز نگرانی شدید کرد.

اسرائیل نیز در واکنش به احتمال انجام چنین معامله‌ای، با ابراز نگرانی از در اختیارگرفتن جمهوری اسلامی ایران به موشک‌های اس-۳۰۰ معتقد است که اگر قرار به حمله به ایران باشد، این حمله باید پیش از نصب سامانه موشکی ضد هوایی اس – ۳۰۰ روسیه در ایران صورت گیرد.

ممنوعیت تحویل موشک ها پس از قطعنامه های سازمان ملل

نیکولای ماکارف، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح روسیه در روز چهارشنبه ۲۲ سپتامبر برابر با ۳۱ شهریور ۱۳۸۹ اعلام کرد که روسیه به دلیل تحریم های بین المللی، تصمیم گرفته است که موشک های اس-۳۰۰ را به ایران تحویل ندهد و موشک های اس-۳۰۰ بی تردید شامل تحریم است.

او در پاسخ به این سئوال که آیا قرارداد مربوط به خرید این سیستم دفاع موشکی با ایران لغو خواهد شد یا خیر گفت: "این مسئله به رفتار ایران بستگی دارد".

ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه حدود سه ماه پیش و در دیدار با نیکلا سارکوزی، رئیس جمهوری فرانسه از تعلیق تحویل موشک های اس-۳۰۰ به ایران خبر داده بود.

این تصمیم با استقبال فرانسه و آمریکا مواجه شد اما خشم مقامات ایران را برانگیخت.

پس از این اظهار نظر دیمیتری مدودف، رئیس جمهوری روسیه، فرمان منع فروش موشک های ضد هوایی اس – ۳۰۰ و تسلیحات سنگین دیگر به ایران را امضا کرد. البته در یک رژه ارتش ایران،یک سامانه بسیار شبیه به سامانه اس-300 نمایش داده شد.همچنین در یک مستند لبنانی به نام لبه پرتگاه مسعود جزائری از برخورداری ایران از سامانه ی بومی معادل سامانه اس-300 خبر داد.سرتیپ فرزاد اسماعیلی نام این سامانه بومی را باور ۳۷۳ اعلام کرد.

پانویس

در رزمایش اخیر ارتش جمهوری اسلامی ایران نوعی موشک ضد هوایی که شباهت بسیاری به اس - 300 داشت به نمایش درآمد که بسیاری از نظر ها را به خود جلب کرد.

جستارهای وابسته

• اس-۳۰۰