ایران درودی

برای دیگر کاربردها، ایران (ابهام‌زدایی) را ببینید.

ایران درودی
زادروز	۱۱ شهریور ۱۳۱۵ مشهد
ملیت	ایرانی
پیشه	نقاش
همسر	پرویز مقدسی
وبگاه
http://www.irandarroudi.com

ایران دَرّودی (۱۳۱۵ -) نقاش برجسته معاصر ایران و جهان که به عقیده برخی پیرو مکتب فراواقع‌گرایی (سورئالیسم) است. او همچنین کارگردان، نویسنده، منتقد هنری و استاد دانشگاه رشته تاریخ هنر است.

ایران درودی از برجسته‌ترین و بزرگترین چهرهای معاصر هنر نقاشی ِ ایران و جهان است. او در ۱۱ شهریور ۱۳۱۵ در مشهد به دنیا آمد. خانواده پدری، نسل در نسل از بازرگانان صاحب نام خراسان بودند و خانواده مادری از بازرگانان قفقاز که در اوایل انقلاب روسیه به ایران مهاجرت کرده بودند. وی در سال ۱۹۵۴ برای تحصیل در رشته نقاشی در دانشکده بوزار در پاریس به تحصیل مشغول می‌شود و در سالهای ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۸ به یادگیری هنر در آموزشگاه‌ها و دانشکده‌های گوناگون پرداخت: مدرسه هنرهای زیبای پاریس (بوزار)، مدرسه لوور پاریس، دانشکده سلطنتی بروکسل (ویترای)، انیسیتوی آر. سی. آی نیویورک (رشته تهیه و کارگردانی برنامه‌های تلویزیون).

خانم درودی همچنین کارگردان و تهیه‌کننده چند فیلم مستند و کوتاه برای تلویزیون بوده‌است. درودی در ۱۹۷۰ به درخواست دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف به تدریس تاریخ هنر در این دانشگاه پرداخت.

زندگی

ایران درودی در ۱۱ شهریور ۱۳۱۵ در خانواده‌ای اشرافی در خراسان به‌دنیا آمد. پدرش خراسانی بود و مادرش قفقازی. تبار پدری‌اش پشت در پشت بازرگان بودند و مادرش به هم‌راه خانواده بعد از انقلاب اکتبر و تشکیل کشور شوروی از قفقاز به ایران مهاجرت کردند.
در کودکی با خانواده به اروپا سفر کرد و از شهرهای مختلف اروپا دیدن کرد وقتی جنگ جهانی دوم شروع شد خانواده او در هامبورک زندگی می‌کرد و با شروع جنگ به ایران بازگشتند و مدتی در مشهد زندگی کردند و بعد به تهران آمدند و ساکن تهران شدند. درودی در حالی که در مدرسه درس می‌خواند به دلیل علاقه به نقاشی به کلاس‌های آزاد طراحی و نقاشی هم می‌رفت. بعد از پایان تحصیلات متوسطه راهی فرانسه شد تا در دانشکدهٔ هنرهای زیبای پاریس نقاشی بخواند. پس از پایان تحصیلات به ایران بازگشت و در اردیبهشت ۱۳۳۹ آثارش در تالار فرهنگ تهران به نمایش گذاشته شد.
در سال‌های دهه چهل خورشیدی در شهرهای مختلف اروپا آثار خود را در گالری‌های مختلف به نمایش گذاشت و سپس به آمریکا رفت. در آمریکا با پرویز مقدسی کارگردان تآتر و سینما آشنا شد و با یک‌دیگر ازدواج کردند. هر چند دوران زندگی مشترک این دو طولانی نبود و با مرگ زود هنگام مقدسی به پایان رسید اما تاثیر بسیار عمیقی بر درودی گذاشت و او دیگر هرگز ازدواج نکرد.
ایران درودی تا کنون در بیش از ۴۳ نمایش‌گاه آثار خود را به دید عموم گذاشته‌است و با نوشتن کتاب «در فاصلهٔ دو نقطه» به نویسندگی نیز روی آورده‌است.

سبک

برخی از منتقدین معتقدند که سبک وی در نقاشی به پیروی از مکتب فراواقع‌گرایی (سورئالیسم) است. مناظر غالب در آثار درودی بیشتر حاشیه کویر و گلهایی‌ست خاص با دیوارهایی شیشه‌ای و افق که به آثار وی فضایی خاص و عمیق بخشیده‌است.

ادبیات و سینما

ادبیات

احمد شاملو در ۱۴ اسفند ۱۳۵۱ شعری سروده‌است به‌نام اشارتی این شعر ایران درودی اهدا شده‌است و در مجموعه ابراهیم در آتش منتشر شد. این شعر که به نقاشی می‌پردازد در کتابی که از آثار درودی منتشر شد به عنوان مقدمه آمده‌است. شاملو در بخش پایانی شعر می‌سراید:

تمامی الفاظ جهان را در اختیار داشتیم

و آن نگفتیم

که به کار آید،

چرا که تنها یک سخن

یک سخن در میانه نبود:

آزادی!

مانگفتیم

تو تصویرش کن!

سینما

• ۱۳۸۴ - فیلم «چه شگفت است عشق که هم زخم است و هم مرهم» به کارگردانی امید بنکدار و کیوان علی‌محمدی درباره ایران درودی ساخته شده‌است. در این فیلم شعر اشارتی شاملو با صدای مهتاج نجومی و بقیه گفتار فیلم با صدای آتنه فقیه‌نصیری خوانده می‌شود.

آثار

• ۳۵ نمایشگاه گروهی با سایر نقاشان در کشورهای فرانسه، بلژیک، سویس، آمریکا، مکزیک
• از ۱۹۶۴ عضو گنکره بین‌المللی هنرمندان و منتقدین ریمی-وروکیو و سان مارینو
• از ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۲ تهیه کننده و کارگردان ۹۰۰ دقیقه فیلم مستند و برنامه تلویزیونی ایران تحت عنوان شناسایی هنر
• ۱۹۶۸ کارگردان فیلم مستند بی‌ینال ونیز
• ۱۹۶۸ ۵۵ دقیقه استاد مدعو دانشگاه صنعتی شریف
• از۱۹۷۰ تا ۱۹۷۲ تحقیق در باره هنر هخامنشیان چاپ در مجله سخن و نگین
• ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷ انتشار سلسله مقالات و نقد در مطبوعات
• کتاب آثار ایران درودی (۱۹۷۳) (چاپ دوم ۱۹۷۶)، انتشارات امیرکبیر
• کتاب در فاصله دو نقطه (خاطرات ایران درودی)، ۱۳۷۵، انتشارات نی

نمایشگاه‌های فردی

• ۱۹۵۸-مرکز هنرهای میامی
• ۱۹۵۸-دانشگاه کلمبیا آمریکا
• ۱۹۵۹-هتل هیلتون تهران
• ۱۹۵۹-تالار فرهنگ تهران
• ۱۹۶۱-انجمن ایران و آمریکا
• ۱۹۶۴-گالری سنتاماریا میلان
• ۱۹۶۵-انجمن ایران وآمریکا
• ۱۹۶۹-گالری نگار تهران
• ۱۹۷۰-هتل هیلتون تهران
• ۱۹۷۰-دانشگاه صنعتی شریف
• ۱۹۷۳-انستیتو گوته تهران
• ۱۹۷۳-گالری اسپس
• ۲۰۰۰ -نیویورک
• ۱۹۷۳-گالری دوران پاریس
• ۱۹۷۴-گالری آرتیوم آرتیست ژنو
• ۱۹۷۴-گالری ۲۱ زوریخ
• ۱۹۷۴-شرکت نفت ایران؛ آبادان
• ۱۹۷۴-دانشگاه فردوسی مشهد
• ۱۹۷۵-گالری لاگالریا مکزیک
• ۱۹۹۵ در نگارخانه برگ تهران

منابع

• خاکسار، الهام. «شعرِ تصویریِ جاری…». مجله زنان. بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۰۸. 
• درودی، ایران. در فاصله دو نقطه (خاطرات ایران درودی). تهران: نشر نی، ۱۳۷۵. 
• شاملو، احمد. احمد شاملو مجموعهٔ آثار دفترِ یکم:شعرها. چاپ دوم. تهران: انتشارات نگاه، ۱۳۸۰. شابک ‎۹۶۴-۵۵۷۵-۰۸-۷ ISBN. 
• فرخ‌زاد، پوران. کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز). تهران: نشر قطره، ۱۳۸۱. ISBN 964-341-116-8. 

پیوند به بیرون

• گفت و گوی رادیو زمانه با ایران درودی، ایرج ادیب‌زاده، بازدید در ۲۱ تیر ۱۳۸۷.