کانبرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
ادلاید
قلمرو پایتختی استرالیا
Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg
Canberra, with the old and new Parliament House in the centre, viewed from Mount Ainslie
ادلاید در استرالیا قرار گرفته‌است
ادلاید
ادلاید
مختصات۳۵°۱۸′۲۷″ جنوبی ۱۴۹°۰۷′۲۷٫۹″ شرقی / ۳۵٫۳۰۷۵۰°جنوبی ۱۴۹٫۱۲۴۴۱۷°شرقی / -35.30750; 149.124417مختصات: ۳۵°۱۸′۲۷″ جنوبی ۱۴۹°۰۷′۲۷٫۹″ شرقی / ۳۵٫۳۰۷۵۰°جنوبی ۱۴۹٫۱۲۴۴۱۷°شرقی / -35.30750; 149.124417
جمعیت۳۸۱٬۴۸۸ (۲۰۱۳) (8th)
 • تراکم۴۲۸٫۶/km2 (۱٬۱۱۰/sq mi)
بنیان‌گذاری۱۲ مارس ۱۹۱۳
ارتفاع۵۷۷ متر (۱٬۸۹۳ فوت)
مساحت۸۱۴٫۲ کیلومتر مربع (۳۱۴٫۴ مایل مربع)
ناحیه زمانییوتی‌سی ۱۰:۰۰+ (یوتی‌سی +۱۰)
 • تابستان (DST)یوتی‌سی ۱۱:۰۰+ (یوتی‌سی +۱۱)
موقعیت
  • ۲۸۶ کیلومتری (۱۷۸ مایلی) جنوب غربی سیدنی
  • ۶۶۹ کیلومتری (۴۱۶ مایلی) شمال شرقی ملبورن
  • ۱۱۵۹ کیلومتری (۷۲۰ مایلی) شرق Adelaide
  • ۱۲۰۳ کیلومتری (۷۴۸ mi) جنوب غرب جنوبی بریزبین
  • ۳۷۲۶ کیلومتری (۲٬۳۱۵ مایلی) جنوب شرق شرقی پرث
Territory
Federal Division(s)
میانگین حداکثر دما میانگین حداقل دما میزان بارش سالانه
۱۹٫۷ °C
67 °F
۶٫۵ °C
44 °F
۶۱۶٫۴ mm
۲۴٫۳ in
محل شهر کانبرا بر روی نقشه استرالیا.

کانبـِرا یا کَنبِرَ (به انگلیسی: Canberra، /ˈkæn.ber.ə/) پایتخت کشور استرالیا است. جمعیتی بیش از ۳۲۵ هزار تن دارد و بزرگ‌ترین شهر غیر بندری استرالیا به‌شمار می‌آید. در ۳۰۰ کیلومتری جنوب غربی سیدنی و ۶۵۰ کیلومتری شمال شرقی ملبورن واقع است. کانبرا در سال ۱۹۰۸ در توافقی میان سیدنی و ملبورن به پایتختی استرالیا برگزیده شد. این شهر به عنوان شهری که کاملاً با نقشه قبلی ساخته شده‌است با دیگر شهرهای استرالیا تفاوت دارد. کانبرا به عنوان پایتخت استرالیا، پارلمان و دادگاه عالی این کشور و بسیاری دیگر از اداره‌های دولتی را در خود جای داده‌است. کانبرا همچنین مورد علاقه گردشگران داخلی و خارجی استرالیاست.

این شهر تنها شهر در بین تمامی شهرهای استرالیا است که با هدف قبلی و با طراحی قبلی ساخته شده‌است. پس از مسابقهٔ بین‌المللی طراحی شهری، طرح معمار شیکاگویی، والتر بورلی گریفن انتخاب گردید و عملیات ساخت در سال ۱۹۱۳ آغاز گردید. طراحی شهر مملو از باغ‌های شهری بود و مساحت‌های زیادی به فضای سبز اختصاص داده شد بطوریکه کانبرا عنوان «پایتخت بوته» را به خود اختصاص داد. هر چند رشد و توسعة کانبرا در اثر جنگ‌های جهانی کاهش یافت، پس از جنگ جهانی دوم دوباره مسیر پیشرفت را ادامه داد.

کانبرا محل استقرار هیئت دولت، خانهٔ پارلمان، دادگاه عالی استرالیا و سازمان‌های متعدد دولتی است. همچنین محل استقرار چندین مؤسسهٔ فرهنگی و اجتماعی ملی است. دولت فدرال بیشترین درصد تولید ناخالص ملی را دارد و بزرگ‌ترین کارفرما در کانبرا است. کانبرا همچنین مقصد مورد توجه توریست‌های داخلی و خارجی است.

اغلب استرالیایی‌ها نام شهر را در دو بخش تلفظ می‌کنند/ˈkæm.bɹə/ یا /ˈkæm.bɹə/ (can-bra یا cam-bra) تعداد کمی از تلفظ /ˈkæn.bə. ɹə/ یا/kæn. ˈbe. ɹə/ استفاده می‌کنند. ساکنین شهر را کانبرایی/kæn. ˈbe. ɹəns/ می‌گویند.

تاریخچه[ویرایش]

چشم‌اندازی از کانبرا

منطقه امروزی کانبرا پیش از ورود سفیدپوستان، زیستگاه فصلی قبائل نگوناوال و والگالو بود. مردم نگاریگو در جنوب شرقی کانبرا، گوندونگورا در شمال، یوئین در ساحل و ویراجوری‌ها در غرب زندگی می‌کردند. یافته‌های باستان‌شناسی از ناحیه کانبرا نشانگر سکونت انسان از دست کم ۲۱ هزار سال پیش در این منطقه‌است.

واژهٔ «کانبراً را برگرفته از نام قوم محلی نگابری دانسته‌اند. این قوم از گروه خانوارهای نگوناوال است. برخی دیگر نام کانبرا را مشتق از واژهٔ»کامبراً به معنی «محل ملاقات» در زبان نگوناوال می‌دانند.

جغرافیا و آب و هوا[ویرایش]

ACT، هفت منطقه اصلی کانبرا به رنگ زرد نشان داده شده‌اند که عبارت‌اند از کانبرای شمالی، کانبرای جنوبی، دره وودن، بلکونن، وستون کریک، توگرانونگ، گانگالین.

مساحت کانبرا ۶/۸۰۵ کیلومتر مربع (۰/۳۱۱ مایل مربع|mi) می‌باشد و در نزدیکی رشته کوه‌های بریندابلا قرار گرفته که تقریباً ۱۵۰ کیلومتر (۹۳ مایل) از ساحل شرقی فاصله دارد. این شهر در ارتفاعاتی قرار گرفته که از ۵۵۰ متر تا ۷۰۰ متر تغییر می‌کنند (۱۸۰۰ تا ۲۳۰۰ فوت) بلندترین نقطه کوه ماجورا با ارتفاع ۸۸۸ متر (۲۹۱۳ فوت) می‌باشد. تپه‌های بزرگ دیگر شامل کوه تیلور (ناحیهٔ پایتخت استرالیا)، کوه آینسلی (ناحیهٔ پایتخت استرالیا)، کوه موگاموگا و کوهستان سیاه (ناحیهٔ پایتخت استرالیا) می‌باشند. بوته زارهای اطراف مخلوطی از گیاهان اوکالیپتوس، ساوانا، زمین‌های سر سبز، باتلاق و جنگل‌های اوکالیپتوس خشک می‌باشد. رودخانهٔ ملونگلو از کانبرا عبور می‌کند و برای تأمین آب شهر، سری بر روی آن ساخته شده که دریاچهٔ بورلی گریفن را شکل داده‌است. سپس ملونگلو به رودخانهٔ موروم بیجی در شمال غربی کانبرا وصل می‌شود که آن هم در جهت شمال غربی به سمت شهر یاس در نیوساوت ولز می‌رود. رودخانهٔ کرئین بیان، ملونگلو را، به زمین‌های آواکس متصل می‌کند. نهرهای کوچک زیادی از قبیل نهر جرا بومبرا و نهر یارا لوملا به ملونگلو و موروم بیجی جریان دارند. دو تا از این نهرها با نام‌های گینیندرا و توگرانونگ برای شکل‌دادن دریاچه‌های گینیندرا و توگرانونگ، سدبندی شدهاند. در گذشته گاهی رودخانه ملونگلو طغیان می‌کرده و باعث سیل می‌شده‌است.

بخاطر عرض جغرافیایی ویژه و فاصله و ارتفاع از ساحل، کانبرا چهار فصل مجزا دارد. آب و هوای اکثر مناطق ساحلی که تمامی پایتخت‌های ایالتی را در بر می‌گیرد، معتدل است. کانبرا هوای گرم، تابستان‌های خشک، و زمستان‌های ملایم با مه سنگین و سرمازدگی متناوب و بارش نادر برف در منطقة تجارت مرکزی |CBD و مناطق اطراف، دارد. بیشترین دمای ثبت شده، در یکم فوریه ۱۹۶۸ بوده‌است.[۱] کمترین دمای ثبت شده در ۱۱ ژوئیه ۱۹۷۱ است. تقریباً هر سه زمستان یکبار، و حداکثر بارش در بهار و تابستان دیده می‌شود.

ساختار شهری[ویرایش]

نمای داخلی کانبرا جلوه‌هایی از طرح گریفن و بویژه مثلث پارلمانی کانبرا را نمایش می‌دهد.

کانبرا شهری با طراحی قبلی است که توسط معمار معروف قرن بیستم آمریکا، والتر بورلی گریفن طراحی شده‌است. مرکز شهر در مسیر دو محور عمود برهم طراحی شده‌است. محور آبی که تا دریاچهٔ گریفن امتداد می‌یابد و محور زمین‌های تشریفاتی که از خانهٔ پارلمان در کاپیتال هیل تا خیابان ANZAC یا دبودهای جنگی استرالیا در کوهپایهٔ کوه آینسلی ادامه می‌یابد. منطقة معروف به مثلث پارلمانی کانبرا از سه محور تشکیل شده که از کاپیتال هیل در امتداد خیابان رفاه اجتماعی تا مرکز سیویک در حوالی سیتی هیل در امتداد خیابان قانون اساسی تا محوطهٔ دفاعی در راسل هیل و در امتداد خیابان کینگز به کاپیتال هیل گسترده شده‌است. نواحی شهری کانبرا به محدوده‌های برنامه‌ریزی شده، مرکز شهر، مرکز گروه و حومه‌های محلی تقسیم شده‌است. هفت محدوده وجود دارند که هر کدام به حومه‌های کوچک‌تر تقسیم شده‌اند و هر کدام یک مرکز شهر دارند که محل فعالیت‌های اجتماعی و خرید و فروش است. این محدوده‌ها به ترتیب زیر مسکونی شدند:

  • کانبرای شمالی، در سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ مسکونی شد که تا ۱۹۶۰ ادامه داشت و دارای ۱۵ حومه‌است.
  • کانبرای جنوبی، از سال ۱۹۲۰ تا ۱۹۶۰، دارای ۱۲ حومه
  • دره وودن، در سال ۱۹۶۳ مسکونی شد، ۱۳ حومه
  • بلکونن، در سال ۱۹۶۷ مسکونی شد، دارای ۲۵ حومه
  • وستون گریک، در سال ۱۹۶۹ مسکونی شد، دارای ۸ حومه
  • توگرانونگ، در سال ۱۹۷۴ مسکونی شد، دارای ۱۹ حومه
  • گانگاهلین، در سال ۱۹۹۰ مسکونی شد، تاکنون ۷ حومه دارد.
چشم‌انداز دره توگرانونگ از تپه توگرانونگ

محدوده‌های کانبرای شمالی و جنوبی اساساً مبتنی بر طراحی والتر بورلی گریفن هستند. پس از سال ۱۹۶۷، کمیسیون توسعة پایتخت کشوری «نقشهٔ Y» را طراحی کرد تا شهر کانبرا را وسیع‌تر کند و مجموعه‌ای از مراکز خرید و مرکز شهرها را راه‌اندازی کرده و با بزرگراه به یکدیگر متصل کند. این نقشه شبیه حرف Y بود که توگرانونگ در قسمت پایینی و بلکونن و گانگاهلین در دو انتهای دو بازوی آن قرار داشتند. توسعة کانبرا توسط دولت حمایت شد. تمامی زمین‌های واقع در ACT به مدت ۹۹ ساله از دولت ملی اجاره گرفته شده‌اند هر چند اکثر اجاره‌ها امروزه توسط دولت ناحیه، مدیریت می‌شود. اغلب حومه‌ها دارای مغازه‌های محلی می‌باشند و نزدیک به مرکز بزرگ خرید قرار دارند. امکانات اجتماعی و مدارس اغلب نزدیک به مغازه‌های محلی یا مراکز خرید قرار دارند. بیشتر حومه‌های استرالیا از روی نام استرالیایی‌های معروفی که اولین ساکنان این شهر بوده‌اند، نام‌گذاری شده‌است. خیابان‌ها عموماً از روی موضوع خاص نام‌گذاری شده‌اند مثلاً خیابان راضی از روی سدها و آب‌بندها و خیابان پاژ از روی بیولوژیست‌ها و ناتورالیست‌ها نام‌گذاری شده‌است. اغلب هیئت صنایع سبک وجود دارد: حومه‌های فیش و یک، میچل و هومه.

طرز اداره کشور[ویرایش]

پرونده: مجلس قانونگذاري ACT، مجسمه Ethos(تام باس،1961)

در محدودهٔ پایتخت استرالیا به غیر از شهر کانبرا، منطقة مسکونی بزرگ‌تر از روستا وجود ندارد. مجلس قانونگذاری پایتخت استرالیا کار وضع قانون در شهر و محدودهٔ دولتی را بر عهده دارد. مجلس ۱۷ عضو دارد که با انتخابات از سه محدوده انتخاب می‌شوند. این سه محدوده عبارت‌اند از ملونگلو، گینیندرا و بریندابلا که به ترتیب، هفت، پنج و پنج عضو انتخاب می‌کنند. نخست‌وزیر توسط اعضای مجلس قانونگذاری (MLA) انتخاب می‌شود. در انتخابات سال ۲۰۰۴، حزب کارگران استرالیا به رهبری نخست‌وزیر، جون استانهوپ نه کرسی از هفده کرسی را بدست آورد و اولین دولت اکثریت ACT را تشکیل داد.

دولت ملی استرالیا تا حدودی بر دولت ACT تأثیر دارد. در حیطهٔ مدیریتی، حزب ملی سرمایه مسئول برنامه‌ریزی و توسعة کانبرا می‌باشد که از اهمیت ملی برخوردار است و باید با دیدگاه و نوع تفکر گریفن همخوانی داشته باشد و مناطقی که مالکیشان جزو اموال عمومی محسوب می‌گردد را تبدیل به پارک طبیعی کانبرا کنند. دولت ملی نیز تا حدودی کنترل مجلس را در دستان خود نگه می‌دارد و اینکار را با استفاده از مقررات محدودهٔ پایتخت استرالیا در سال ۱۹۸۸ انجام می‌دهد. قوانین پارلمان ملی، اساسنامه ACT است و محدودیت‌هایی را بر قانونگذاری در مجلس اعمال می‌کند.

پلیس فدرال استرالیا، امنیت را در تمامی ایالات برقرار می‌کند. مردمی که جرمی مرتکب شده‌اند در دادگاه صلحیه استرالیا و اگر جرائم شدید و سنگین باشد، در دادگاه عالی استرالیا محاکمه می‌شوند. زندانی‌ها در باز داشتگاه بلکونن در ACT نگهداری می‌شوند و از آنجایی که زندانی در ACT وجود ندارد، محکومین برای گذراندن دوران محکومیت به نیو ساوت ولذا NSW فرستاده می‌شوند. دادگاه‌هایی مثل دیوان محاکمات و دادگاه خانوادهٔ استرالیا به موضوعات غیر جنایی و اختلافات روزمره مردم می‌پردازند.

اقتصاد[ویرایش]

بسیاری از استرلیایی‌ها توسط ارگان‌های دولتی از جمله خزانه‌داری استرالیا استخدام شده‌اند.

از تاریخ ژوئیه ۲۰۰۶ نرخ بیکاری در استرالیا ۸٪/۲ است که کمتر از نرخ جهانی ۸٪/۴ می‌باشد.[۲] به علت نرخ پایین بیکاری و سطح درآمد مناسب هر شهروند استرالیایی، ساکنان کانبرا در میان شهرهای بزرگ استرالیا بیشترین درآمد متوسط را دارا هستند.[۳] متوسط درآمد ناخالص هفتگی ساکنین کانبرا ۱۲۰۸۵۰ دلار استرالیا در مقایسه با متوسط درآمد ۱۰۴۳۱۰ برای کل استرالیا است.[۴] متوسط هزینهٔ مسکن در کانبرا از ژوئن ۲۰۰۵، ۳۵۲۵۰۰ دلار بوده که پایین‌تر از ملبورن و سیدنی است.[۵] متوسط هزینهٔ اجاره مسکن در کانبرا بیشتر از سایر ایالات است.[۶] هزینه اجاره یک خانهٔ سه خوابه در ژوئن ۲۰۰۶ در کانبرا ۳۲۰ دلار در هفته بوده‌است که بالاترین مقدار را در بین مراکز سایر ایالات دارد.[۷][۸]

صنعت اصلی شهر مدیریت دولتی و دفاع است که ۱٪/۲۶ تولید ناخالص داخلی در ۲۰۰۴–۲۰۰۳ را تأمین می‌کند و ۴۰٪ نیروی کار کانبرا را بکار گرفته‌است.<نام مرجع ="acttreasuryawe"/>[۹] کارفرمایان اصلی بخش عمومی در کانبرا، پارلمان و سازمان‌های دولتی مثل سازمان دفاع، مالی، روابط خارجی بازرگانی و خزانه می‌باشند. تعدادی از قوای دفاعی استرالیا در نزدیکی کانبرا مستقر شده‌اند، بخصوص HMAS Harman که یک مرکز ارتباطات دریایی است و به مرکز نگهداری مهمات چند منظوره تبدیل شده‌است. پایگاه نظامی قایر بایرن که نزدیک زمین‌های فرودگاه بین‌المللی کانبرا بود، به مسئولین فرودگاه واگذار شد، ولی این پایگاه هنوز هم برای پروازهای خصوصی RAAF بکار می‌رود. خدمات املاک و تجارت، خدمات عمومی و بهداشت، ساخت مسکن و آموزش و پرورش از شاخص‌های مهم اقتصادی استرالیا هستند. صنعت جهانگردی این کشور نیز رونق زیادی دارد. بهار و پاییز این کشور بسیار زیباست و نمایشگاه سالانه گل و گیاه کانبرا (Floriade, Canberra) یکی از جاذبه‌های اصلی این کشور محسوب می‌شود.

جمعیت‌شناسی[ویرایش]

خرید در بازازهای هفتگی Bus Depot در کینگسون، محدوده پایتخت استرالیا

از سال ۲۰۰۳، جمعیت کانبرا ۳۲۳/۴۰۰ نفر و تراکم جمعیت ۴۰۱ نفر در هر کیلومتر مربع (۰۳۸/۱ مایل مربع) بوده‌است. سرشماری سال ۲۰۰۱ نشان داد که ۱٪/۲ جمعیت کانبرا از نژادهای بومی و ۲۱٪/۶ از مهاجرین خارجی بودند.[۱۰]

قسمت عمدهٔ مهاجرین از کشورهای انگلیسی زبان مثل انگلستان و نیوزیلند می‌باشند. تعداد قابل توجهی نیز از آلمان، ایتالیا و ویتنام می‌باشند. اخیراً از کشورهای شرقی و جنوبی آسیا نیز مهاجرانی به استرالیا آمده‌اند.[۱۱]

اغلب مردم کانبرا به زبان بومی انگلیسی استرالیایی صحبت می‌کنند، عده‌ای زبان دوم دارند که از آن جمله زبان چینی مندرین، چینی کاتونی، ویتنامی، ایتالیایی و یونانی می‌باشد. این پنج زبان توسط ۴/۸٪ مردم صحبت می‌شود. مردم کانبرا نسبتاً جوان و تحصیلکرده هستند. میانگین سنی ۳۲ سال است و فقط ۹٪/۸ از جمعیت، بالای ۶۵ سال است. بین ۱۹۹۶ و ۲۰۰۲، ۶۱٪/۹ جمعیت کانبرا نقل مکان کرده‌اند که دومین میزان بالای نقل مکان در شهرهای استرالیا است.[۱۲]

از ماه مه ۲۰۰۴، ۳۰٪ جمعیت ACT بین ۱۵–۶۴ سال بوده و میانگین تحصیلات معادل لیسانس بوده‌است.[۱۳]

حدود ۶۳٪ مردم کانبرا دارای دین مسیحی از شاخه‌های کاتولیک و آنگلیکان، ۶٪ دارای دینی غیر از مسیحیت و ۲۳٪ غیر مذهبی می‌باشند.

از سال ۲۰۰۲ جرایم متداول در کانبرا، جرائم مالی، ورود غیرمجاز و سرقت خودرو و موتورسیلکت بوده‌است آدمکش و موارد مشابه فقط هر ۱/۵ نفر در ۱۰۰/۰۰۰ نفر اتفاق می‌افتد که کمتر از میانگین ۴/۹ در سطح ملی است. میزان حملات جنسی نیز پایین‌تر از متوسط جهانی است.[۱۴]

تحصیلات[ویرایش]

دانشکده هنر دانشگاه ملی استرالیا، (دبیرستان سابق کانبرا)

دو مؤسسه اصلی، دانشگاه کانبرا (UC) در منطقة بروس و دانشگاه ملی استرالیا (ANV) در منطقة آستون می‌باشند. ANU به‌عنوان یک دانشگاه تحقیقاتی در سال ۱۹۴۶ ساخته شد و هنوز هم دارای مراکز تحقیقاتی قوی می‌باشد و جزو برترین دانشگاه‌های جهان محسوب می‌شود و از طرفی، پس از دانشگاه ملبورن، دومین دانشگاه استرالیا در رتبه‌بندی جهانی است.[۱۵]

هر دو دانشگاه، محوطهٔ داخلی جالب و دانشجویان خارجی دارند. دو دانشگاه مذهبی نیز در کانبرا وجود دارد: سیگنادو در حومهٔ کانبرای شمالی در منطقة و استون که دانشگاه کاتولیک است و کالج علوم الهی سنت مارک در نزدیکی خانهٔ پارلمان که جزو پردیس دانشگاه استوارت چارلز است آکادمی نیروی دفاع استرالیا (ADFA) و کالج سلطنتی نظامی دونترون، در نزدیکی حومهٔ کمپل در شمال شرقی کانبرا واقع شده‌اند. دانشگاه ADFA علوم نظامی را تدریس می‌کند و جزئی از پردیس دانشگاه نیوساوت ولز می‌باشد. دونترون نیز افسران قوای مسطح را تعلیم می‌دهد. در فوریهٔ ۲۰۰۴، ۱۴۰ مدرسهٔ دولتی و غیردولتی در کانبرا وجود داشت که ۹۶ تا دولتی و ۴۴ تا غیردولتی بود. در اکثر حومه‌ها، پیش دبستانی و دبستان ابتدایی دارند که در فضاهای باز احداث شده‌اند. پیش دبستانی اجباری نیست ولی اغلب بچه‌ها از آن استفاده می‌کنند. مدرسهٔ ابتدایی از ۱ تا ۶ سالگی است.

بچه‌ها از ۷ تا ۱۰ سالگی در راهنمایی و از ۱۱ تا ۱۲ سالگی در کالج درس می‌خوانند ACT بیشترین نرخ ابقا را در استرالیا دارد و ۸۹٪ دانش‌آموزان که در هفت سالگی در سال ۱۹۹۹ نامنویسی کرده‌اند، تا سال ۲۰۰۴ به‌طور مرتب به تحصیلات خود ادامه می‌دادند.[۱۶]

فرهنگ[ویرایش]

هنر و سرگرمی[ویرایش]

موزهٔ ملی استرالیا که در سال ۲۰۰۱ در زمزه آثار تاریخی ثبت شدهٔ این کشور قرار گرفت و ساختمان آن یکی از شاهکارهای معماری این کشور است

کانبرا مرکز بسیاری از موسسات و بناهای تاریخی از جمله موزهٔ جنگ استرالیا، نگارخانه ملی استرالیا، نگارخانه پرتره‌های ملی، کتابخانهٔ ملی استرالیا، آرشیو ملی استرالیا و موزه ملی استرالیا می‌باشد. بسیاری از ساختمان‌های هیئت دولت به روی عموم باز می‌باشند، مثل خانهٔ پارلمان، دادگاه عالی و ضرابخانهٔ سلطنتی استرالیا، مکان‌های تفریحی شامل دریاچهٔ گریفن، برج تلسترا، و باغ‌های گیاهی ملی استرالیا در منطقة کوه‌های سیاه، باغ وحش و آکواریوم در منطقة سد اسکریوند، موزهٔ ملی دایناسور و مرکز علوم و تکنولوژی ملی کانبرا، می‌باشند.

نگارخانه و موزهٔ کانبرا در مرکز شهر حومهٔ سیویک، گنجینة تاریخ و هنر بومی است. ورود به بسیاری از خانه‌های تاریخی برای عموم آزاد است مثل: مزرعه رعیتی توگرا نونگ، موگا – موگا در سیمونستون و کلبهٔ بلودل در پارکس که نحوهٔ زندگی مهاجرین اروپایی را نشان می‌دهند. خانهٔ کالتورپس که نمادی از گذشته‌های دور کانبرا است، در منطقة رد هیل به خوبی نگهداری شده‌است. خانهٔ دانترون در حومهٔ کمپل، یکی از قدیمی‌ترین مزرعه‌های منطقه‌است و اکنون به دفتر کالج نظامی سلطنتی و انترون تبدیل شده‌است.

طبق قانون نسخه‌ای از تمام کتاب‌های چاپ شده در استرالیا می‌بایست در کتابخانهٔ ملی استرالیا نگهداری شود.

کانبرا، مکان‌های زیادی برای اجرای زندهٔ موسیقی و تئاتر دارد: نمایشگاه و تئاتر کانبرا که محل برگزاری کنسرت‌های متعدد بوده‌است و سالن لولین (در دانشگاه موسیقی ANU) که محل برگزاری کنسرت است. تئاتر خیابانی نیز طرفداران زیادی دارد. استون فست در دانشگاه کانبرا بزرگ‌ترین جشنوارهٔ موسیقی کانبرا است. کلوب‌های شبانه و کافه‌های زیادی در کانبرا وجود دارد که برنامه‌های سرگرمی زنده نیز برگزار می‌کنند و بیشتر در مناطق دیکسون، کینگ‌استون و مرکز شهر متمرکز شده‌اند. اغلب مراکز شهر دارای سینما و سالن تئاتر و کتابخانه می‌باشند. رخدادهای فرهنگی مردمی عبارت‌اند از جشنوارهٔ ملی مردمی استرالیا شوی سلطنتی کانبرا، و جشنوارهٔ ماشین و جشنوارهٔ کانبرا که بطول ۱۰ روز در ماه مارس به مناسب روز کانبرا برگزار می‌شود.

شهرهای متشابه کانبرا عبارت‌اند از آتلانتا، جورجیا در ایالات متحده، بیجینگ در چین، دیلی در تیمور شرقی، نارا در ژاپن و ورسایلس در فرانسه بین این کشورها تبادل فرهنگی صورت می‌گیرد. جشنوارهٔ کانبرا _ نارا همه ساله در ماه اکتبر برگزار می‌شود.

رسانه‌ها[ویرایش]

کانبرا به‌عنوان مرکز سیاسی استرالیا، وظایف مهمی را در گزارش‌های سیاسی بر عهده دارد و بنابراین دارای موسسات رسانه‌ای بزرگی مثل شرکت اطلاع‌رسانی استرالیا، شبکه‌های تجاری تلویزیونی و روزنامه‌های شهری می‌باشد. بسیاری از موسسات خبری در «نگارخانه مطبوعات» جمع‌آوری شده‌اند که از پارلمان ملی استرالیا گزارش تهیه می‌کنند. کلوپ مطبوعات استرالیا برنامة تلویزیونی هفتگی‌ای دارد که یک سیاست‌مدار را دعوت می‌کند و پرسش‌هایی را مطرح می‌کند. «کانبرا تایمز» روزنامهٔ اصلی کانبرا است که در سال ۱۹۶۲ تأسیس شده‌است. ایستگاه‌های تلویزیونی (آزاد به هوا) شامل رد تلویزیون دولتی شرکت پخش استرالیا ABC| و سرویس ویژهٔ بخش SBS| و ایستگاه‌های تجاری تلویزیون پرایم، تلویزیون می‌باشند. سرویس‌های تلویزیونی هزینه‌ای از طریق ماهوارهٔ فوکستل و کابل‌های شرکت ارتباطات سیار دریافت می‌شود. این شرکت همچنین ارائه‌دهندهٔ خدمات خطوط تلفن و پهنای باند اینترنت به وسیله کابل فیبرنوری در مناطق مختلف است.

تعدادی از شبکه‌های رادیویی کانبرا عبارت‌اند از: Valley FM ۸۹٫۵ که در توگرانونگ قرار دارد، Radio 1RPH که برای افرادی که توانایی نوشتن ندارند برنامه پخش می‌کند و Radio 2XX FM که برنامه‌های فرهنگی و هفتگی به ۲۰ زبان مختلف و برنامه‌های ویژهٔ موسیقی دارد و فرهنگ‌های مختلف را تغذیه می‌کند. تعداد دیگری ایستگاه‌های رادیویی تجاری AM,FM نیز وجود دارند که عبارت‌اند از:Austereo, ARN، شبکه ABC و شبکهٔ رادیویی کاپیتال.

بخاطر قوانین غیر سختگیرانه در منطقة پایتخت، صنایع نوشته‌ها و عکس‌های جنسی در حومهٔ فیش و یک گسترش یافته و بسیاری از مردم داخل ایالت برای استفاده از مطالب و کارهای غیراخلاقی به آنجا می‌روند.

ورزش[ویرایش]

مسابقات راگبی در استادیوم کانبرا

علاوه بر تیم‌های محلی، کانبرا تیم‌های ملی نیز دارد که در مسابقات بین‌المللی رقابت می‌کنند. معروف‌ترین تیم‌ها کانبرا رایدرز و CA برومبیز هستند که در لیگ راگبی بازی می‌کنند و بارها به قهرمانی رسیده‌اند. بازی‌های خانگی هر دو تیم در استادیوم کانبرا برگزار می‌شود که بزرگ‌ترین ورزشگاه کانبرا است و در مسابقات المپیک تابستانی ۲۰۰۰ برای برگزاری مسابقات فوتبال و در سال ۲۰۰۳ برای جام جهانی را کپی استفاده می‌شد. تیم بسکتبال این شهر، کانبرا کاپیتالز، نیز تیم موفقی است. این تیم جایزهٔ لیگ بسکتبال زنان را از آن خود کرد.

تیم‌هایی نیز هستند که در مسابقات ملی با هم رقابت می‌کنند. این رشته‌ها شامل نت‌بال، هاکی روی چمن، هاکی روی یخ و کریکت می‌باشد. لیگ فوتبال استرالیا |AFL و باشگاه فوتبال کانگوروز، مسابقات متعددی را در منطقة ماندکا اوال برگزار کرده‌اند. باشگاه فوتبال ملبورن پس از جابجایی به کارارا، مسابقاتی را در مقابل تیم وسترن بولداگز انجام خواهد داد. همچنین کانبرا محل برگزاری مسابقات فوتبال نوجوانان باراسی است. بازی تاریخی کریکت نخست‌وزیر XI، همه ساله در ماندکااوال برگزار می‌شود. دیگر رویدادهای ورزشی سالانه عبارت‌اند از: ماراتن کانبرا و مسابقات سه‌گانه، و مسابقات تنیس کلاسیک زنان کانبرا.

مؤسسهٔ ورزش استرالیا (AIS) در حومهٔ کانبرا، شهر بروس قرار دارد. AIS دوره‌های آموزشی حرفه‌ای مربیگری در ورزش‌های قهرمانی را در رشته‌های مختلف برگزار می‌کند. AIS از سال ۱۹۸۱ شروع به کار کرده و قهرمانان بزرگی را تربیت کرده‌است.

کانبرا مقدار زیادی زمین فوتبال، گلف، پارک اسکیت، زمین تنیس و استخر شنا دارد که به روی عموم باز است. مسیرهای دوچرخه‌سواری برای مقاصد تفریحی و ورزشی نیز در شهر موجود است. پارک طبیعت کانبرا، مسیرهای پیاده‌روی، اسب سواری و موتورسواری در کوه دارد. ورزش‌های آبی مثل قایق‌سواری، قایق بادبانی و اسکی روی آب از فعالیت‌های مورد علاقهٔ مردم در دریاچه‌های کانبرا است. مسابقات رالی اتومبیلرانی و موتورسواری و ساخت پیست مسابقه موتور سیکلت رانی سرعتی از برنامه‌های آتی کانبرا است.

زیر ساختار[ویرایش]

بهداشت[ویرایش]

بیمارستان کانبرا

کانبرا دو بیمارستان عمومی بزرگ دارد، بیمارستان ۵۰۰ تختخوابی کانبرا با نام قبلی وودن والی در منطقة گاران، و بیمارستان ۱۷۴ تختخوابی کالواری در منطقة بروس در هر دو بیمارستان فعالیت آموزشی نیز انجام می‌شود. بزرگ‌ترین بیمارستان خصوصی کانبرا، بیمارستان یادبود جان جیمز در منطقة ویکین است. بیمارستان خصوصی کالواری در منطقة بروس و بیمارستان خصوصی سرمایه‌داری ملی نیز از متولیان امر درمان محسوب می‌شوند. شهر دارای ۱۰ مرکز پرستاری کوچک است بیمارستان‌های کانبرا موارد اضطراری را از طریق منطقة جنوبی نیوساوت ولز دریافت می‌کنند. سرویس آمبولانس ACT یکی از چهار عامل خدمات دهی اضطراری در منطقة ACT می‌باشد.

حمل و نقل عمومی[ویرایش]

ماشین، عمده‌ترین وسیلهٔ حمل و نقل در کانبرا است. سیاست‌های گذشته باعث توسعة کیفیت راه‌ها و پایین بودن تراکم جمعیت در منطقة وسیعی از شهر شده‌است. حومه‌های کانبرا باغراه به هم متصل شده‌اند (جاده‌های دو طرفه با محدودیت سرعت بین ۸۰ تا یکی از این جاده‌ها، باغراه توگرانونگ است که کانبرا را به توگرانونگ متصل می‌کند.

شبکهٔ اتوبوسرانی پایتخت استرالیا (ACTION)، حمل و نقل عمومی شهر را تأمین می‌کند. شبکهٔ گسترده‌ای از راه‌های دوچرخه‌سواری نیز ساخته شده‌اند. فقط ۶٪/۴ جمعیت از اتوبوس استفاده می‌کنند. ۵٪/۵ نیز پیاده یا با دوچرخه به محل کار می‌روند. <نام مرجع = «سرشماری ۲۰۰۱» /> شبکهٔ ریلی شهری در کانبرا وجود ندارد. هر چند در نقشه‌های گریفن، خط ریلی و تراموا برای ارتباط شمال شهر با سایر نواحی در نظر گرفته شده بود. شبکهٔ اتوبوسرانی خصوصی بین کانبرا و کوئین‌بیان، این شهر را به نیوساوت ولز متصل می‌کند.

خط آهن میان ایالتی، سیدنی را به کانبرا متصل می‌کند. ایستگاه راه‌آهن کانبرا در داخل منطقة جنوبی حومهٔ کینگستون قرار گرفته‌است. بین سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۲۲ خط آهن از روی رودخانهٔ ملونگلو عبور کرد و به سمت شمال تا مرکز شهر امتداد یافت هر چند به علت وقوع سیل، خط بسته شد و هیچ‌گاه بازسازی نگردید. دسترسی به ایستگاه قطار ملبورن از طریق شبکهٔ اتوبوس انجام می‌شود که به فاصلهٔ یک ساعت از کانبرا در شهر یاس | نیوساوت ولز قرار دارد. برنامة ساخت قطار سریع‌السیر یا TGV بین سیدنی، ملبورن و کانبرا کامل شده‌است، ولی به علت عدم توجیه اقتصادی برخی قسمت‌های طرح، هنوز اجرایی نگردیده‌است.

کانبرا از طریق آزاد راه فدرال حدود سه ساعت با سیدنی فاصله دارد و از طریق آزاد راه بارتون، حدود هفت ساعت با ملبورن فاصله دارد. از طریق آزاد راه مونارو، دو ساعت با پسیت اسکی کوه‌های برخی و پارک کوسیوسکو فاصله دارد. از طریق آزاد راه کینگز نیز به شهر بایتموس در نیوساوت ولز دسترسی دارد که مرکز گذراندن تعطیلات در ساحل نیوساوت ولز است.

فرودگاه بین‌المللی کانبرا پروازهای داخلی به سیونی، ملبورن، بریزبن، آدلاید و پرت را انجام می‌دهد. پروازهای مستقیم روزانه به آلبوری و نیوکاسل در نیوساوت ولز انجام می‌شود. پروازهای بین‌المللی نیز در تاریخهای مقرر، کانبرا را به آنسوی آب‌ها متصل می‌کند. تا سال ۲۰۰۳ باندهای فرودگاه بین فرودگاه غیرنظامی و پایگاه هوایی فایر بایرن |RAAF مشترک بود. در تاریخ ۲۷ ژوئیه همان سال، پایگاه نیروی هوایی به جای دیگری منتقل شد و فرودگاه به‌طور کامل به کنترل اشخاص غیرنظامی درآمد.

تسهیلات[ویرایش]

برج تل‌استرا علاوه بر اینکه یک برج مخابراتی است یک جاذبه توریستی مهم محسوب می‌شود.

دولت ACT که مالک شرکت ACTEW است، مدیریت زیر ساختارهای فاضلاب و منابع آبی کانبرا را بر عهده دارد. ActewAGL، حاصل همکاری مشترک بین ACTEW و کمپانی روشنایی گازی استرالیا |AGL است و تأمین کنندهٔ تسهیلات شهری کانبرا مثل آب، گاز طبیعی، برق و برخی سرویس‌های ارتباطات سیار می‌باشد. آب کانبرا در چهار منبع ذخیره گشته‌است: سرهای کورین، بندورا و کاتر بر روی رودخانهٔ کاتر و سه گوگونگ بر روی رودخانهٔ کوئین بیان سرگوگونگ در منطقة نیوساوت ولز قرار دارد ولی توسط دولت ACT اداره می‌شود. شرکت ACTEW مالک دو کارخانهٔ تصفیهٔ فاضلاب کانبرا است که در فیش و یک و ملونگلو واقع شده‌اند.

برق کانبرا از خطوط برق ملی در هولت |منطقة پایتخت استرالیا و فیش و یک| منطقة پایتخت استرالیا و کوئین بیان| نیوساوت ولز، تأمین می‌شود. مقدار اندکی انرژی تجدیدپذیر به صورت محلی توسط ژنراتورهای واقع بر خط لولهٔ اصلی آب کانبرا در کوهستان استروملو و نیروگاه متان در بلکونن و موگالین، تولید می‌شود. اولین تولید کنندهٔ انرژی داخلی در کانبرا در سال ۱۹۱۳، حومهٔ آستون | منطقة پایتخت استرالیا بود. بر خلاف سایر شهرهای استرالیا، تیرهای برق در حومه‌های قدیمی کانبرا به جای خیابان روبردیی، در قسمت پشتی مناطق مسکونی نصب شده‌اند. مانند دیگر بخش‌های استرالیا، سرویس‌های ارتباطات ثابت و سیار توسط تعداد زیادی از شرکت‌ها، ارائه می‌شود. اکثریت مالکیت زیر ساخت‌ها در اختیار شرکت تل استرا و مقداری نیز برای شرکت TransACT است (شرکتی که مبتنی بر ارتباطات کانبرا است). ACT دارای بیشترین میزان استفاده از کامپیوتر و اینترنت در استرالیا است.

منابع[ویرایش]

  1. سازمان هواشناسی استرالیا. ۲۰۰۵. آب و هوای کانبرا
  2. ادارهٔ آمار استرالیا ۱۰ اگوست ۲۰۰۶. Series 6202.2, نیروی کار, p. 16(PDF)
  3. اداره آمار استرالیا، ۲۰۰۰ درآمد و هزینه توزیع درآمد: نابرابری درآمد درون ایالتی[پیوند مرده]
  4. انتشارات شاخه‌های اقتصادی، ۲۰۰۶.ACT سازمان خزانهٔ درآمد معمول هفتگی برای میانسالان تمام وقت
  5. مؤسسه املاک و مستغلات استرالیا انتشارات- مسوولان: بازار املاک در رکود است. ۹ سپتامبر ۲۰۰۵ بایگانی‌شده در ۱۹ ژوئیه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine
  6. ادارهٔ آمار استرالیا، ۲۰۰۴ سرشماری نفوس و مسکن در استرالیا برای تحلیل‌های منطقه‌ای [۱][پیوند مرده]
  7. ACT Department of Treasury. 2006. Economics Branch Publication, June Quarter 2006. REIA Market Facts
  8. خزانه.ACT ۲۰۰۶، انتشارات بخش اقتصادی، فصلنامه ژوئن ۲۰۰۶ REIA حقایق بازار
  9. ، ۲۰۰۴، انتشارات بخش اقتصادی ACT خزانه تولید ناخالص داخلی در ۲۰۰۴-۲۰۰۳
  10. Census of Population and Housing
  11. دولت ناحیهٔ پایتخت‌نشین استرالیا ۲۰۰۳ آمار اجتماعی شهر چند فرهنگی کانبرا، Chapter 2 جمعیت چند فرهنگی
  12. ادارهٔ آمار استرالیا، ۲۰۰۳، نقل و مکان جمعیت
  13. ادارهٔ آمار استرالیا، ۲۰۰۵ ACTآموزش و پرورش در بایگانی‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine
  14. ادارهٔ آمار استرالیا، ۲۰۰۵، جرائم ثبت شده، استرالیا
  15. مؤسسهٔ تحصیلات تکمیلی، دانشگاه شانگهای جیائو تونگ، ۲۰۱۱، رتبه‌بندی علمی دانشگاه‌های جهانی در سال ۲۰۱۱
  16. ادارهٔ آمار استرالیا، ۲۰۰۵، ACTدانشگاه‌های ثبت شده در[پیوند مرده]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Canberra
Canberra parliamentary axis.JPG
Wappen
Wappen
Flagge
Flagge
Staat: AustralienAustralien Australien
Bundesstaat: Flag of the Australian Capital Territory.svg Australian Capital Territory
Stadt: Canberra – Queanbeyan
Gegründet: 1913
Koordinaten: 35° 18′ S, 149° 7′ OKoordinaten: 35° 18′ S, 149° 7′ O
Höhe: 550 m
Fläche: 805,6 km²
Einwohner: 395.790 (2016) [1]
Bevölkerungsdichte: 491 Einwohner je km²
Zeitzone: AEST (UTC+10)
Postleitzahl: 2600–2609
Website:
Canberra (Australien)
Canberra
Canberra

Canberra (Zum Anhören bitte klicken! [ˈkænbɹə][2]) ist die Hauptstadt und achtgrößte Stadt Australiens. Die größte Stadt im Landesinneren liegt im Australian Capital Territory (ACT), 248 km südwestlich von Sydney und 654 km nordöstlich von Melbourne.[3][4] Die Planhauptstadt Canberra wurde 1908 aufgrund der Rivalität zwischen Melbourne und Sydney als Kompromisslösung bestimmt. Nach einem internationalen Städtebauwettbewerb entschied sich die australische Regierung für den Entwurf des US-amerikanischen Architekten Walter Burley Griffin. Die Bauarbeiten begannen 1913, den Status als Hauptstadt erhielt Canberra am 9. Mai 1927.

Die Stadtstruktur basiert auf den Prinzipien der Gartenstadt und umfasst weitläufige naturbelassene Flächen, die im Canberra-Naturpark zusammengeschlossen sind. Dies hat Canberra den Beinamen „Busch-Hauptstadt“ eingebracht. Wurde die Entwicklung der Stadt durch den Ersten Weltkrieg und die Weltwirtschaftskrise noch erheblich gebremst, so setzte nach dem Zweiten Weltkrieg ein starkes Bevölkerungswachstum ein, das bis heute anhält.

Als Hauptstadt ist Canberra Sitz der Verfassungsorgane des australischen Staatswesens mitsamt deren Ministerien, Verwaltungen und Gerichten. Diese generieren den Hauptteil des Bruttosozialprodukts und sind auch der größte Arbeitgeber. Außerdem haben zahlreiche soziale, wissenschaftliche und kulturelle Institutionen nationaler Bedeutung ihren Sitz in Canberra, einem beliebten Touristenziel.

Geographie[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Lage Canberras in Australien
Aufnahme des Spot-Satelliten

Canberra liegt rund 150 km von der australischen Ostküste entfernt in der Nähe der Brindabella Range, einem Teil der Snowy Mountains. Die überbauten Gebiete befinden sich im nordöstlichen Teil des ACT auf einer Höhe von 550 bis 700 Metern über dem Meer. Der höchste Punkt ist der Gipfel des Mount Majura auf 888 m. Weitere über 760 Meter hohe Hügel sind Mount Taylor, Mount Ainslie, Black Mountain und Mount Stromlo. Das umliegende Buschland ist eine Mischung aus Eukalyptus-Savannen, Strauchgehölzen, Sümpfen und trockenen Eukalyptuswäldern.

Der Molonglo River, der die Stadt in zwei etwa gleich große Hälften teilt, wurde zum Lake Burley Griffin gestaut, einer großen Wasserfläche im Stadtzentrum. Der Fluss mündet nordwestlich von Canberra in den Murrumbidgee River, einen Nebenfluss des Murray River. Mehrere kleinere Flüsse im Stadtgebiet wie der Queanbeyan River, der Jerrabomberra Creek und der Yarralumla Creek münden in den Molonglo oder den Murrumbidgee. Der Ginninderra Creek und der Tuggeranong Creek wurden zum Lake Ginninderra bzw. Lake Tuggeranong aufgestaut.

Die Bevölkerung des ACT lebt fast ausschließlich in Canberra, das rund ein Viertel der Fläche dieses Territoriums umfasst. Im ländlichen Teil des ACT gibt es lediglich ein paar Gehöfte und kleine Dörfer mit zusammen weniger als 2000 Einwohnern. Zehn Kilometer südöstlich des Stadtzentrums, unmittelbar an der Grenze des ACT, liegt im Bundesstaat New South Wales die Stadt Queanbeyan mit rund 36.000 Einwohnern.

Klima[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Canberra hat ein kühlgemäßigtes, humides Klima (effektive Klimaklassifikation: Cfb).[5] Aufgrund der Höhenlage und der Entfernung zur Küste gibt es vier unterschiedliche Jahreszeiten, was im Gegensatz zu den Städten in den Küstengebieten steht, wo das Meer einen ausgleichenden Effekt hat. Das Klima zeichnet sich durch heiße, trockene Sommer und (für australische Verhältnisse) kalte Winter mit dichtem Nebel und häufig auftretendem Frost aus. Die höchste je gemessene Temperatur war 42,2 °C am 1. Februar 1968. Die tiefste je gemessene Temperatur war −10,0 °C am 11. Juli 1971.[5] Schnee fällt durchschnittlich alle drei Jahre, die Menge ist jedoch gering und ist jeweils nach kurzer Zeit wieder geschmolzen. Zwischen Oktober und März können Gewitter auftreten, der meiste Regen fällt im Frühling und im Sommer.

Die nachfolgende Tabelle zeigt die durchschnittlichen Klimawerte der Jahre 1978 bis 2010:

Canberra
Klimadiagramm
JFMAMJJASOND
 
 
59
 
28
13
 
 
56
 
27
13
 
 
51
 
25
11
 
 
46
 
20
7
 
 
44
 
16
3
 
 
40
 
12
1
 
 
41
 
11
0
 
 
46
 
13
1
 
 
52
 
16
3
 
 
62
 
19
6
 
 
64
 
23
9
 
 
54
 
26
11
Temperatur in °CNiederschlag in mm
Quelle: Australian Bureau of Meteorology: Canberra Airport Station. Beobachtungszeitraum: 1939–2010 (Sonnenstunden 1978–2010). Abgerufen am 27. Dezember 2013.
Außerdem wetterkontor.de (für Luftfeuchtigkeitsdaten, Beobachtungszeitraum unbekannt, ebenfalls abgerufen am 27. Dezember 2013).
Monatliche Durchschnittstemperaturen und -niederschläge für Canberra
Jan Feb Mär Apr Mai Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dez
Max. Temperatur (°C) 28,0 27,1 24,5 20,0 15,6 12,3 11,4 13,0 16,2 19,4 22,7 26,1 Ø 19,7
Min. Temperatur (°C) 13,2 13,1 10,7 6,7 3,2 1,0 −0,1 1,0 3,3 6,1 8,8 11,4 Ø 6,5
Niederschlag (mm) 58,5 56,4 50,7 46,0 44,4 40,4 41,4 46,2 52,0 62,4 64,4 53,8 Σ 616,6
Sonnenstunden (h/d) 9,5 9,0 8,1 7,3 6,0 5,2 5,8 7,0 7,7 8,6 8,9 9,4 Ø 7,7
Regentage (d) 5,6 5,1 4,8 4,8 5,1 5,7 5,8 7,0 7,0 7,8 7,5 5,9 Σ 72,1
Luftfeuchtigkeit (%) 59 62 64 69 76 78 77 73 69 66 60 58 Ø 67,6
T
e
m
p
e
r
a
t
u
r
28,0
13,2
27,1
13,1
24,5
10,7
20,0
6,7
15,6
3,2
12,3
1,0
11,4
−0,1
13,0
1,0
16,2
3,3
19,4
6,1
22,7
8,8
26,1
11,4
Jan Feb Mär Apr Mai Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dez
N
i
e
d
e
r
s
c
h
l
a
g
58,5
56,4
50,7
46,0
44,4
40,4
41,4
46,2
52,0
62,4
64,4
53,8
  Jan Feb Mär Apr Mai Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dez
Quelle: Australian Bureau of Meteorology: Canberra Airport Station. Beobachtungszeitraum: 1939–2010 (Sonnenstunden 1978–2010). Abgerufen am 27. Dezember 2013.
Außerdem wetterkontor.de (für Luftfeuchtigkeitsdaten, Beobachtungszeitraum unbekannt, ebenfalls abgerufen am 27. Dezember 2013).

Stadtstruktur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Das Zentrum von Canberra, gut zu erkennen sind die Land- und die Wasserachse sowie der Parliamentary Triangle
Blick auf Tuggeranong

Canberra ist eine ursprünglich vom US-amerikanischen Architekten Walter Burley Griffin entworfene Planstadt.[6] Das Stadtzentrum ist auf zwei rechtwinklig zueinander liegende Achsen ausgerichtet, eine Wasserachse entlang des Lake Burley Griffin und eine zeremoniellen Landachse vom Parlamentsgebäude auf dem Capital Hill in Richtung Nordosten entlang der ANZAC Parade zum Australian War Memorial am Fuße des Mount Ainslie. Das als Parliamentary Triangle („Parlamentsdreieck“) bezeichnete Gebiet wird durch drei gleich lange Achsen gebildet: Vom Capital Hill entlang der Commonwealth Avenue zur City Hill, dann entlang der Constitution Avenue zum Verteidigungsministerium am Russell Hill und schließlich entlang der Kings Avenue zurück zum Capital Hill.[7]

Die Achsen lassen sich zu den Gipfeln von Mount Ainslie, Black Mountain und Red Hill weiterziehen. Die Hauptsymmetrieachse der Stadt entlang der ANZAC Parade liegt ungefähr auf der Linie zwischen Mount Ainslie und Bimberi Peak, dem höchsten Berg des ACT knapp 52 km südwestlich von Canberra.[8] Die ANZAC Parade wiederum liegt exakt zwischen Mount Ainslie und Capital Hill.

Die überbauten Gebiete von Canberra sind hierarchisch gegliedert. Es gibt sieben autonome Stadtbezirke, von denen jeder in kleinere Stadtteile unterteilt ist, die unabhängig von ihrer Lage als Vorort (suburb) bezeichnet werden. Fast alle dieser Vororte wiederum besitzen ein Stadtteilzentrum als Brennpunkt gewerblicher und sozialer Aktivitäten. Die Stadtbezirke wurden in dieser Reihenfolge besiedelt:

North Canberra und South Canberra folgten weitgehend Griffins Plänen. 1967 beschloss die National Capital Development Commission einen neuen Überbauungsplan, den „Y-Plan“. Die weitere Stadtentwicklung basiert seitdem auf einer Reihe von durch Schnellstraßen miteinander verbundenen Einkaufs- und Gewerbezonen, die als town centres (Stadtzentren) bezeichnet werden. Die Anordnung dieser Zentren ähnelt der Form des Buchstabens Y. Tuggeranong bildet das untere Ende, während Belconnen und Gungahlin an den Enden der Arme des Y liegen.[9] Die Regierung reguliert die Stadtentwicklung streng, einerseits durch stadtplanerische Maßnahmen, andererseits durch einschränkende Nutzungsbestimmungen für Parzellen. Die Bundesregierung verpachtete das gesamte Land im Australian Capital Territory für die Dauer von 99 Jahren, wenngleich die Regierung des Territoriums die meisten Pachtverträge mittlerweile selbst verwaltet.

Die meisten Stadtteile verfügen über kleinere Läden und liegen in der Nähe eines größeren Einkaufszentrums, das mehrere Stadtteile versorgt. Öffentliche Einrichtungen und Schulen befinden sich häufig in der Nähe dieser Läden oder Einkaufszentren. Viele Stadtteile sind nach berühmten Australiern und frühen Siedlern oder nach Aborigines-Bezeichnungen benannt. Die Straßennamen folgen meist einem bestimmten Muster; beispielsweise sind die Straßen in Duffy nach australischen Staudämmen benannt, jene in Page nach Biologen und Naturforschern. In Fyshwick, Mitchell und Hume gibt es jeweils eine Zone für Leichtindustrie.

Panorama von Canberra und Lake Burley Griffin

Geschichte[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Vorgeschichte[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Felszeichnung im Namadgi-Nationalpark westlich der Stadt

Vor der europäischen Besiedlung lebten auf dem Gebiet des späteren Australian Capital Territory (ACT) die Aborigines-Stämme der Ngunnawal und der Walgalu. Die Ngarigo lebten südöstlich davon, die Gundungurra im Norden, die Yuin an der Küste und die Wiradjuri im Westen.[10] Mit archäologischen Grabungen am Birrigai-Abri im Tidbinbilla-Naturreservat konnte nachgewiesen werden, dass die Gegend seit mindestens 21.000 Jahren besiedelt ist. Mit hoher Wahrscheinlichkeit ließen sich bereits vor 40.000 bis 62.000 Jahren Menschen im Südosten von New South Wales nieder.[11]

Eine weitere wichtige Fundstelle im Naturreservat ist das Bogong-Felsdach, die älteste bekannte Lagerstätte der Aborigines, die in der Nähe größerer Vorkommen von Bogong-Faltern (Agrotis infusa) liegt. Diese Nachtfalter waren eine wichtige Nahrungsquelle für die Bewohner der Snowy Mountains. Sie sammelten sie in Höhlen und Felsspalten jeweils zu Tausenden ein, rösteten sie in Sand oder Asche und verspeisten sie unzerteilt. Darüber hinaus gibt es im gesamten ACT weitere Fundstellen wie Unterstände, Felsmalereien, Ansammlungen von Steinwerkzeugen oder entrindete Bäume. Am Mount Tidbinbilla scheinen lange Zeit Initiationsrituale vollzogen worden zu sein. Die Ngunnawal besaßen mindestens zwei Begräbnisstätten, wo die Toten in einigen Fällen auch in sitzender Position beigesetzt wurden.

Die Aborigines waren Jäger und Sammler mit einer mündlich überlieferten Geschichte, die ihre Verbundenheit mit dem Land, die kulturelle Bedeutung einzelner Landschaftsformen und ihre eigene Herkunft erklärte. Allerdings sind nur ein Bruchteil dieser Erzählungen dokumentiert worden. Abgesehen von dem, was aus den archäologischen Fundstellen rekonstruiert werden kann, gibt es kaum Hinweise auf die Geschichte der Urbevölkerung vor Beginn der europäischen Besiedlung.

Europäische Erforschung und Besiedlung[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Die europäische Erforschung der Region um Canberra begann zu Beginn der 1820er Jahre durch vier aufeinander folgende Expeditionen, jene von Charles Throsby Smith (1820), dessen Onkel Charles Throsby (1821), Major John Ovens und Captain Mark Currie (1823) sowie des Botanikers Allan Cunningham (1824). Alle Expeditionen erforschten jenen Bereich des Molonglo River, der heute den Lake Burley Griffin bildet. Smith und Cunningham stießen weiter südlich vor und erreichten das Tal von Tuggeranong.[12]

Die Besiedlung durch Europäer setzte 1824 ein, als von Joshua John Moore angestellte Viehhüter ein Gehöft in jener Gegend errichteten, die heute die Acton-Halbinsel am Lake Burley Griffin bildet. Moore erwarb 1826 das Grundstück formell, besuchte es aber nie. Er nannte seinen Besitz Canberry, woraus sich Canberra entwickelte.[13] Der Name ist vermutlich von den Ngambri, einer Sippe des Ngunnawal-Stammes, abgeleitet. Eine andere Theorie besagt, dass Kambera in der Sprache der Ngunnawal „Treffpunkt“ bedeutet.

St John the Baptist (1845), Canberras erste Kirche
Blundell’s Cottage (1860) ist eines der ältesten Gebäude der Stadt

Weitere Gehöfte entstanden, die zu Beginn nicht von den Besitzern selbst bewohnt wurden, sondern von angestellten Arbeitern. Doch wenig später ließen sich auch Familien nieder. Helen Jane McPherson war am 27. Januar 1830 das erste europäische Kind, das auf dem heutigen Stadtgebiet geboren wurde. Einzelne Familien erreichten in der Region einen gewissen sozialen Status. Besonders einflussreich waren die aus Schottland stammenden Campbells, deren Oberhaupt Robert Campbell einst der erste Händler in Sydney gewesen war.[14] Zu ihrem umfangreichen Besitz gehörten unter anderem das Duntroon House (die heutige Offiziersmesse des Royal Military College) und der Yarralumla-Landsitz (heute das Government House, die Residenz des Generalgouverneurs).

Während des restlichen 19. Jahrhunderts wuchs die europäische Bevölkerung in der Region Canberra langsam an. Im Jahr 1833 waren von den rund 500 Einwohnern nicht weniger als 351 Strafgefangene, diese wurden 1840 per Gesetz in die Freiheit entlassen. Einige hatten sich jedoch zuvor gegen die schlechte Behandlung aufgelehnt und sich abgesetzt. Sie machten jahrelang als bushranger (Straßenräuber) die Gegend unsicher.

Die älteste noch bestehende Kirche, die anglikanische St John the Baptist Church im heutigen Stadtteil Reid, wurde 1845 geweiht. In einem Anbau an der Kirche befand sich die erste Schule.[15] Während des Goldrauschs zu Beginn der 1850er Jahre kam es bei den Schaf- und Rinderzüchtern zu einem Mangel an Arbeitskräften. 1860 entstand Blundell’s Cottage, das älteste noch erhaltene Wohnhaus der Stadt. 1863 wurde das erste Postamt eröffnet.

Mit der ständig zunehmenden europäischen Präsenz verringerte sich die Zahl der Aborigines, hauptsächlich verursacht durch Krankheiten wie Pocken und Masern. Außerdem schränkte die Errichtung von Gehöften in ihren Jagdgebieten zunehmend ihre Möglichkeiten zu jagen (und damit zu überleben) ein. 1862 fand am Molonglo River das letzte Corroboree (Traumzeit-Zeremonie) statt. In den 1870er Jahren war die Kultur der Aborigines weitgehend erloschen, bedingt durch die Assimilierung in Mischehen oder durch erzwungene Umsiedlung an entfernte Orte. Die am Neujahrstag 1897 in Queanbeyan verstorbene Nellie Hamilton war die letzte echte Aborigine, die sich noch an eine Lebensweise ohne jeglichen europäischen Einfluss erinnerte.[16]

Schaffung des Australian Capital Territory[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Zu Beginn des 20. Jahrhunderts war Canberra noch immer eine ländlich geprägte Gegend im Südosten von New South Wales. Am 1. Januar 1901 schlossen sich sechs britische Kolonien zum Australischen Bund zusammen. Melbourne war damals die mit Abstand größte Stadt und beanspruchte den Status als Hauptstadt. Die Kolonien Western Australia, South Australia und Victoria unterstützten diesen Anspruch. Die größte Kolonie New South Wales und (in einem geringeren Maße) Queensland bevorzugten hingegen Sydney, das älter ist als Melbourne und damals die einzige weitere Großstadt Australiens war. Die Rivalität zwischen Melbourne und Sydney war so groß, dass keine Stadt es akzeptiert hätte, wenn die andere zur Hauptstadt erklärt worden wäre.[17]

Um die Spaltung der noch jungen Nation zu verhindern, wurde schließlich ein Kompromiss erzielt: Melbourne sollte temporärer Regierungssitz sein, bis irgendwo zwischen den beiden Großstädten eine neue Hauptstadt gebaut war.[18] Artikel 125 der australischen Verfassung legte fest, dass die Hauptstadt nördlich des Murray River im Bundesstaat New South Wales liegen musste, jedoch mindestens 100 Meilen von Sydney entfernt. Das in Frage kommende Gebiet durfte zudem nicht kleiner als 100 Quadratmeilen groß sein. Insgesamt 23 verschiedene Standorte wurden geprüft, allerdings noch ohne Canberra. 1904 bestimmte das Parlament Dalgety als zukünftige Hauptstadt. Die Regierung von New South Wales akzeptierte diesen Beschluss jedoch nicht und drohte, den Australischen Bund zu verlassen, da dieses kleine Dorf ihrer Ansicht nach zu nahe bei Melbourne lag.[19]

Lager der Landvermesser (1909)

Nach weiteren langwierigen Verhandlungen entschied sich das Parlament im Oktober 1908 schließlich für die Gegend um Canberra und Yass. Zwei Personen, die sich besonders stark für Canberra eingesetzt hatten, waren John Gale (Verleger der Zeitung Queanbeyan Age) und der spätere Innenminister King O’Malley. Der Vermesser Charles Scrivener untersuchte 1909 im Dreieck Canberra-Yass-Lake George vier mögliche Standorte und empfahl dann die Einzugsgebiete des Cotter River, des Molonglo River und des Queanbeyan River. Das Städtchen Queanbeyan sollte jedoch nicht zum neuen Bundesterritorium gehören.

Am 1. Januar 1911 trat New South Wales das Gebiet des neuen Australian Capital Territory (ACT), damals noch Federal Capital Territory genannt, unmittelbar an den Bund ab.[20] Das ACT wurde zu einer Alkoholverbotszone erklärt, da King O’Malley im Parlament in Melbourne ein entsprechendes Prohibitionsgesetz durchsetzen konnte. Bei der Volkszählung im April 1911 wurden in dem 2358 km² großen Gebiet 1714 Menschen, 8400 Rinder und 225.000 Schafe ermittelt.

Stadtgründung, Planung und Baubeginn[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

King O’Malley schlägt am 20. Februar 1913 den ersten Vermessungspfosten ein
Stadttaufe am 12. März 1913

Ebenfalls im April 1911 schrieb O’Malley einen internationalen Wettbewerb für die Planung der neuen Hauptstadt aus, wobei er sich das Recht einräumte, die endgültige Entscheidung selbst zu treffen. Da es fast keinem der Wettbewerbsteilnehmer möglich war, zum vorgesehenen Standort zu reisen, wurde das erforderliche Informationsmaterial inklusive Landschaftsmodellen um die ganze Welt verschickt. Das Preisgeld betrug 1750 Pfund für den ersten, 750 Pfund für den zweiten und 500 Pfund für den dritten Platz. Insgesamt gingen 137 Vorschläge ein.[21]

Am 23. Mai 1912 erklärte die Wettbewerbskommission den US-amerikanischen Architekten Walter Burley Griffin zum Sieger, vor dem Finnen Eliel Saarinen und dem Franzosen Alfred Agache.[21] Zwei Punkte gaben den Ausschlag: Griffin passte die Stadtstruktur wann immer möglich der vorhandenen Topografie an, während alle anderen Stadtplaner versuchten, die natürliche Umgebung so zu verändern, dass sie vordefinierten ästhetischen Wunschvorstellungen genügte. Darüber hinaus malte seine Ehefrau Marion Mahony Griffin zahlreiche künstlerisch hochstehende Aquarelle, welche die künftige Stadt aus verschiedenen Blickwinkeln zeigten. Griffins Entwurf ragte so aus der Masse technischer Zeichnungen heraus.[22]

Am 20. Februar 1913 rammte King O’Malley den ersten Vermessungspfosten in den Boden, um damit den Baubeginn zu markieren. Zahlreiche Stadtnamen waren vorgeschlagen worden, darunter Olympus, Paradise, Captain Cook, Shakespeare, Kangaremu, Eucalypta und Myola. Doch am 12. März 1913 taufte Lady Gertrude Denman, die Ehefrau des damaligen Generalgouverneurs Thomas Denman, während einer Zeremonie auf dem Kurrajong Hill (heute als Capital Hill bekannt) die zu bauende Stadt auf den bereits etablierten Namen Canberra. In Gedenken an dieses Ereignis gilt heute der zweite Montag im März, der „Canberra Day“, als lokaler Feiertag.[23]

Der Aufbau der Hauptstadt beschränkte sich zunächst auf North Canberra und South Canberra. Der Baufortschritt war weitaus langsamer als erwartet, einerseits wegen des Ausbruchs des Ersten Weltkriegs und der dadurch geringeren zur Verfügung stehenden Geldmittel, andererseits wegen Auseinandersetzungen zwischen Griffin und einflussreichen Beamten im Innenministerium sowie im Ministerium für öffentliche Arbeiten. 1917 kam eine Untersuchungskommission zum Schluss, dass Griffins Autorität als Planungsdirektor unterminiert worden war. Die gelieferten Daten, auf die sich seine Detailarbeiten stützten, waren ungenau und teilweise falsch gewesen. Im Dezember 1920 legte Griffin seine Arbeit am Canberra-Projekt nieder, nachdem er erfahren hatte, dass einige jener Beamten, die ihn behindert hatten, in das Federal Capital Advisory Committee berufen worden waren, das zukünftig die Ausführung der Arbeiten koordinieren sollte.

Zu Beginn war der Australische Bund für fast alle Bauvorhaben zuständig. Staatlicher Wohnungsbau bildete die Grundlage für die ersten Stadtteile. In diesen nahmen hauptsächlich die Staatsangestellten Wohnsitz, deren Arbeitsplatz von Melbourne hierhin verlegt wurde. Diese Stadtteile stimmten weitgehend mit Griffins Plan überein. Die Bauarbeiter lebten in mehreren Zeltlagern und in einigen Hütten aus Ziegelsteinen.

Die Giles Street in Eastlake (heute Kingston) im Jahr 1928

Die Eisenbahnstrecke zwischen Queanbeyan und Canberra wurde am 25. Mai 1914 eröffnet und diente zunächst nur dem Güterverkehr. Von Juni 1921 bis Juli 1922 führte die Strecke über den Molonglo River bis zum heutigen Stadtzentrum. Nachdem eine Überschwemmung die temporäre Holzbrücke zerstört hatte, wurde dieser Abschnitt jedoch aufgegeben; seither endet die Strecke im Stadtteil Kingston südlich des Flusses. Der Personenverkehr wurde erst 1924 aufgenommen. Die geplanten Strecken nach Yass und zum Jervis Bay Territory wurden nie gebaut. Von 1923 bis 1927 betrieb man eine Güterstraßenbahn mit der Spurweite von 1067 mm (Kapspur), mit der Ziegel von der Ziegelhütte in Yarralumla zu den verschiedenen Baustellen in den zentralen Stadtteilen transportiert wurden.

1918 wurde am östlichen Stadtrand ein Internierungslager für deutsche Kriegsgefangene eingerichtet, allerdings nie in Betrieb genommen. Später entstanden daraus eine Arbeitersiedlung und schließlich die Industriezone Fyshwick.[24] Der spätere König Edward VIII. holte am 21. Juni 1920 die offizielle Grundsteinlegung Canberras nach. Während der 1920er Jahre entstanden die wichtigsten Regierungsgebäude, darunter The Lodge, die Residenz des Premierministers und das Parlamentsgebäude. Die ersten Landparzellen für Wohn- und Geschäftszwecke wurden am 12. Dezember 1924 in einer öffentlichen Auktion versteigert.

Zahlreiche soeben neu errichtete Gebäude waren von einer Überschwemmung betroffen, als im Februar 1925 die Dämme des Molonglo River brachen. Ebenfalls 1925 fuhr erstmals ein öffentlicher Bus und das Federal Capital Advisory Committee wurde durch die Federal Capital Commission abgelöst. Zwei Jahre später erhielt Canberra das erste Kino sowie eine eigene Polizei. Ebenfalls 1927 wurde das Stadtzentrum offiziell gegründet. Es sollte eigentlich Civic Centre (Bürgerzentrum) heißen, doch Premierminister Stanley Bruce setzte den Namen City Centre durch. Allerdings wird das Stadtzentrum noch heute allgemein als Civic bezeichnet.

Zögerliches Wachstum der neuen Hauptstadt[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Eröffnung des Parlamentsgebäudes am 9. Mai 1927

Das wichtigste Ereignis des Jahres 1927 war jedoch am 9. Mai die Eröffnung des „provisorischen“ Parlamentsgebäudes (heute Old Parliament House). Von diesem Tag an war Canberra die Hauptstadt Australiens. Die Abgeordneten und die hierhin versetzten Staatsangestellten waren nicht sonderlich begeistert, da sie den Komfort in Melbourne aufgeben und in ein ihrer Meinung nach abgelegenes, kaltes und staubiges Städtchen umziehen mussten. Hinzu kam noch das unbeliebte Alkoholverbot im ACT. Zu den ersten Gesetzen, die im neuen Parlament beraten wurden, gehörte denn auch die Aufhebung des von O’Malley durchgesetzten Verbots; eine Maßnahme, die 1928 in Kraft trat.

Die Weltwirtschaftskrise brachte das Wachstum Canberras zu einem jähen Stillstand.[25] Hunderte Arbeiter des Bautrupps verloren ihre Stellen und das Staatspersonal wurde um einen Siebtel reduziert. Sogar die Federal Capital Commission, welche die bauliche Entwicklung Canberras überwachte, musste 1930 ihre Tätigkeit einstellen und wurde erst acht Jahre später unter der Bezeichnung National Capital Planning and Development Committee wieder einberufen. Großprojekte wie eine anglikanische und eine römisch-katholische Kathedrale konnten nicht verwirklicht werden, weil die dafür vorgesehenen Geldmittel in die Linderung der sozialen Folgen der Krise abflossen. Bis heute hat in Canberra keine bedeutende Glaubensrichtung ein Gotteshaus von nationalem Rang errichtet.[26]

Gleichwohl ging die Entwicklung der Stadt weiter, wenn auch eher qualitativ als quantitativ. So nahm beispielsweise 1931 die erste Radiostation ihren Sendebetrieb auf, zunächst von einem Ladenlokal in Kingston aus. 1936 begannen die Bauarbeiten am Australian War Memorial, der Gedenkstätte für im Krieg gefallene Australier, die schließlich am 11. November 1941 offiziell eröffnet wurde. 1936 begann der Zuzug diplomatischer Vertretungen nach Canberra. Den Anfang machte der Hochkommissar des Vereinigten Königreichs, gefolgt von einem Vertreter Kanadas 1937 und der Eröffnung einer Vertretung der USA 1940. Die USA waren 1943 das erste Land, die ein eigenes Botschaftsgebäude errichten ließen. 1946 war es auch der Vertreter der USA, der als Erster in den Rang eines Botschafters erhoben wurde; weitere Länder folgten bald darauf. Ebenfalls 1946 wurde die Australian National University gegründet.

Bis zum Zweiten Weltkrieg blieb Canberra ein bescheidenes Städtchen, das eher ländlich als urban geprägt war. Nur das Parlamentsgebäude und die im Bau befindliche Gedenkstätte deuteten darauf hin, dass es sich hier eigentlich um die Hauptstadt Australiens handelte. Als der US-amerikanische General Douglas MacArthur während des Krieges der australischen Regierung einen Besuch abstattete, stellte er erstaunt fest, dass grasende Kühe neben dem Parlament etwas Alltägliches waren. Während des Krieges und in den ersten Nachkriegsjahren zog das ins Stocken geratene Wachstum jedoch spürbar an.

Rasante Entwicklung nach dem Zweiten Weltkrieg[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Parliament House Canberra: Haupteingang und Flaggenmast
Die verheerenden Buschfeuer im Januar 2003

Mit dem Eintritt Australiens in den Zweiten Weltkrieg wuchs das Bedürfnis nach einem Flughafen. Am 1. April 1940 wurde auf einer Ebene zwischen Canberra und Queanbeyan eine Luftwaffenbasis der Royal Australian Air Force eröffnet und 22 Jahre später nach dem Luftfahrtminister James Fairbairn benannt. Dessen Flugzeug war am 13. August 1940 im dichten Nebel auf einen nahe gelegenen Hügel abgestürzt. 1957 nahm die National Capital Development Commission ihre Tätigkeit auf. Der Canberra International Airport wurde neben der Luftwaffenbasis errichtet und 1962 eröffnet.

Griffins ursprünglicher Bebauungsplan ging nicht über die zentralen Stadtbezirke North Canberra und South Canberra hinaus. Um die nun rasant ansteigende Bevölkerung aufnehmen zu können, war der Bau neuer Stadtbezirke erforderlich. Den Anfang machte 1964 Woden Valley; es folgten Belconnen (ab 1967), Weston Creek (ab 1969) und Tuggeranong (ab 1973).[27] In den 1960er und 1970er Jahren vervierfachte sich die Bevölkerung. Der Bau des Lake Burley Griffin im Zentrum von Canberra begann 1960. Den Vorschlag, den See Lake Menzies zu nennen, lehnte Premierminister Robert Menzies entschieden ab.[28] Die Schleusen des Scrivener-Damms, der den See staut, wurden am 20. September 1963 geschlossen. Allerdings war der See aufgrund einer lang anhaltenden Trockenperiode erst im April 1964 vollständig gefüllt.

Im Rahmen der Zweihundertjahrfeier Australiens im Jahr 1988 konnte nach einer zehnjährigen Planungs- und Bauphase das Parliament House, das neue Parlamentsgebäude, eröffnet werden. Es ersetzte das 61 Jahre alte „provisorische“ Old Parliament House.[29] Während der ersten 75 Jahre ihres Bestehens war die Stadt direkt von den Ministerien verwaltet worden. Im Dezember 1988 gewährte die Bundesregierung dem Australian Capital Territory die volle Selbstverwaltung, obwohl diese in einer Volksabstimmung am 25. November 1978 von den Bürgern des ACT mit 63 % der Stimmen abgelehnt worden war. Königin Elisabeth II. unterzeichnete das entsprechende Gesetz am 11. Mai 1989. An diesem Tag konstituierte sich der im März gewählte 17-köpfige Legislativrat. Ebenfalls 1989 wurde die National Capital Authority als neue Planungsbehörde eingesetzt. 1993 begann der Bau des neuen Stadtbezirks Gungahlin.

Canberra war am 18. und 19. Januar 2003 von Buschfeuern bisher ungekannten Ausmaßes betroffen (siehe auch Buschfeuer in Canberra 2003). Diese hatten eine Woche zuvor in der abgelegenen Wildnis westlich der Stadt begonnen, durchbrachen dann die Eindämmungslinien und umschlossen einige Stadtteile. Vier Personen kamen ums Leben und rund 500 Häuser wurden zerstört, bevor nach einem Wetterumschwung das Feuer unter Kontrolle gebracht werden konnte. Auch das traditionsreiche Mount-Stromlo-Observatorium und mehrere Kleinsiedlungen im ländlichen Teil des ACT gingen in den Flammen unter. Ein Teil des abgebrannten Kiefernwaldes westlich des Lake Burley Griffin soll laut einer im Jahr 2004 erschienenen Planungsstudie nicht wieder aufgeforstet werden. Stattdessen ist dieses Gebiet langfristig für den Bau eines neuen Stadtbezirks vorgesehen.

Bevölkerung[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Bevölkerungsentwicklung
im gesamten ACT
Jahr Einwohner
1911 1714
1921 2572
1933 8947
1947 16.905
1961 58.828
1966 96.013
1971 151.169
1976 207.740
1981 227.581
1986 258.910
1991 289.320
1996 308.251
2001 319.317
2006 332.798
2011 357.222[30]
2016 395.790[1]

Im Jahr 2016 zählte Canberra 395.790 Einwohner bei einer Bevölkerungsdichte von 491 Einwohnern/km².[1] Die Volkszählung 2016 ergab, dass 1,6 % der Bevölkerung Aborigines oder Torres-Strait-Insulaner sind und 32,1 % außerhalb Australiens geboren wurden.[1] Die meisten der im Ausland Geborenen stammen aus englischsprachigen Ländern, angeführt vom Vereinigten Königreich mit 3,2 % und gefolgt von der Volksrepublik China (ohne Sonderverwaltungszonen und Taiwan) mit 2,9 %. 2,6 % der Bevölkerung wurden in Indien geboren und weitere 1,2 % in Neuseeland. In den letzten Jahren hat die Zahl der Immigranten aus Ost- und Südasien stark zugenommen.[31] Die meisten Einwohner, nämlich 75,8 %, sprechen zuhause ausschließlich Englisch; die häufigsten Fremdsprachen sind Mandarin (3,1 %), Vietnamesisch (1,1 %), Kantonesisch (1,0 %), Hindi (0,9 %) und Spanisch (0,8 %).[1]

Im Vergleich zu anderen australischen Städten ist die Bevölkerung Canberras jünger, mobiler und besser ausgebildet. Das Durchschnittsalter beträgt 32 Jahre, nur 8,3 % sind älter als 65 Jahre. Zwischen 1996 und 2001 zogen 61,9 % der Einwohner entweder hierher oder wieder weg.[32] Im Mai 2004 hatten 30 % der 15- bis 64-Jährigen einen Bildungsabschluss, der mindestens einem Bachelor entspricht, was markant höher als der Landesdurchschnitt von 19 % ist.[33]

Rund 63 % der Einwohner Canberras gaben bei der Volkszählung das Christentum als Glaubensrichtung an; die am häufigsten vertretenen Konfessionen sind der Katholizismus (22,3 %) und die anglikanische Kirche (10,7 %).[1] Das katholische Erzbistum Canberra-Goulburn untersteht direkt dem Heiligen Stuhl, während die anglikanische Diözese Canberra & Goulburn zur Kirchenprovinz New South Wales gehört. Weitere Religionen sind Buddhismus (2,0 %), Islam (1,1 %), Hinduismus (0,7 %), Judentum (0,2 %) und „sonstige“ (0,6 %).

Politik und Recht[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Im Australian Capital Territory gibt es außerhalb der Stadt Canberra keine politisch eigenständigen Siedlungen. Die Australian Capital Territory Legislative Assembly (Legislativrat des australischen Hauptstadtterritoriums) übernimmt sowohl die Rolle einer Stadtverwaltung als auch der Regierung eines übergeordneten Territoriums, was in Australien einmalig ist. Die Legislative besteht aus 17 Mitgliedern, die in drei Wahlkreisen im Proporzwahlverfahren bestimmt werden. Die Wahlkreise sind Molonglo mit sieben, Ginninderra mit fünf und Brindabella mit fünf Sitzen. Die Abgeordneten des Legislativrates wählen aus ihren Reihen den Chief Minister und vier weitere Minister, die die Exekutive der Stadt bilden (informell als Kabinett bezeichnet).

Bei den Wahlen im Jahr 2004 gewann die zu dieser Zeit von Jon Stanhope angeführte Australian Labor Party neun Sitze und konnte somit die erste Mehrheitsregierung in der Geschichte des ACT bilden. Bei den darauffolgenden Wahlen im Jahr 2008 erlangte die Labor Party lediglich sieben Sitze und bildete eine von den ACT Greens geduldete Minderheitsregierung. Am 12. Mai 2011 erklärte Stanhope seinen Rücktritt und seine bisherige Stellvertreterin, Katy Gallagher, wurde vom Legislativrat in das Amt des Chief Minister gewählt.[34] Bei den Wahlen im Oktober 2012 erlangten sowohl die Labor Party als auch die Canberra Liberals je acht Sitze im Legislativrat. Die ACT Greens, die einen Sitz erlangten, entschieden sich weiterhin, Katy Gallagher zu unterstützen, welche die Labor-Minderheitsregierung fortsetzt.[35] Obwohl Labor keine formelle Koalitionsregierung mit den Greens bildet, erhielt deren Abgeordneter, Shane Rattenbury, einen Ministerposten.[36]

Ratsgebäude der ACT Legislative Assembly

Die australische Bundesregierung verfügt über mittelbaren Einfluss auf die Regierung des ACT. Auf Verwaltungsebene wird dieser am häufigsten durch die National Capital Authority ausgeübt. Sie ist verantwortlich für Planung und Entwicklung jener Stadtteile Canberras, die von nationaler Bedeutung oder ein zentraler Bestandteil von Griffins ursprünglichem Bebauungsplan sind. Dazu zählen das Parliamentary Triangle, bedeutende Straßen, Grundstücke im Besitz des Bundes oder der Canberra-Naturpark. Durch das im Jahr 1988 erlassene Selbstverwaltungsgesetz (Australian Capital Territory (Self-Government) Act 1988) übt die Bundesregierung ebenfalls Kontrolle über die Legislative des Territoriums aus. Das Gesetz ist die Verfassung des ACT und bestimmt die Zuständigkeitsbereiche, über die der Legislativrat selbst entscheiden kann.

Im Auftrag der Regierung des ACT übernimmt die Australian Federal Police alle Aufgaben einer bundesstaatlichen Polizeibehörde. Gerichtsfälle werden im Magistratsgerichtshof und – bei schwerwiegenderen Fällen – im Obersten Gerichtshof des ACT behandelt. Daneben gibt es je einen Gerichtshof für Zivilklagen und Familienrecht. Verdächtige Personen können im Belconnen Remand Centre in Untersuchungshaft genommen werden. Im Stadtteil Hume gibt es ein eigenes Gefängnis für das ACT, das Alexander Maconochie Centre, welches nach dem Kommandanten der Norfolkinsel von 1840 bis 1844 benannt ist.[37]

Partnerstädte[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Canberra ist mehrere Städtepartnerschaften eingegangen: Atlanta in den Vereinigten Staaten, Peking in der Volksrepublik China, Dili in Osttimor, Nara in Japan und Versailles in Frankreich. Mit jeder dieser Städte findet ein kultureller Austausch statt. Die größte Veranstaltung im Zusammenhang mit einer Partnerstadt ist das Canberra-Nara-Kerzenfestival im Oktober.

Wappen und Flagge[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Flagge des ACT

Die Stadt Canberra führt die gleichen Hoheitszeichen wie das Australian Capital Territory, da Stadt und Hauptstadtterritorium identisch sind. Das Wappen des Australian Capital Territory wurde 1927 entworfen, nachdem das Verteidigungsministerium den Wunsch geäußert hatte, das damals vom Stapel gelaufene Kriegsschiff HMAS Canberra zu schmücken. Die Flagge des Australian Capital Territory besteht seit 1993 und zeigt neben dem Kreuz des Südens das leicht modifizierte Stadtwappen.

Kultur und Sehenswürdigkeiten[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Sehenswürdigkeiten[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Das alte Parlamentsgebäude

Touristisch interessant sind, neben der Anlage Canberras als Gartenstadt selber, die zahlreichen Sehenswürdigkeiten, die hauptsächlich in den beiden ältesten Stadtbezirken South Canberra und North Canberra sowie entlang des Lake Burley Griffin zu finden sind. Bemerkenswert ist, dass viele Regierungsgebäude für die Öffentlichkeit frei zugänglich sind.

Zentraler Punkt in South Canberra ist der von Ringstraßen umgebene Capital Hill, auf den alle Hauptstraßen zulaufen. Auf diesem Hügel befindet sich das Parliament House, das 1988 eröffnete neue australische Parlament. Beim Bau wurde die Kuppe des Hügels abgetragen und nach Fertigstellung des Rohbaus wieder aufgeschüttet, so dass sie nunmehr das mit Rasen bewachsene Dach des Parlamentsgebäudes bildet. Darüber erhebt sich ein 81 Meter hoher Flaggenmast mit der australischen Flagge.

Nördlich des Capital Hill liegt der repräsentative Stadtteil Parkes mit einigen der wichtigsten Gebäuden der Stadt, allen voran das Old Parliament House am Fuße des Capital Hill. Es diente von 1927 bis 1988 als provisorischer Sitz des australischen Parlaments und beherbergt heute einen Teil der National Portrait Gallery. Auf der Grünfläche vor dem alten Parlament wurde 1972 die inoffizielle „Zelt-Botschaft“ der australischen Ureinwohner (Aboriginal Tent Embassy) eingerichtet. Unweit des alten Parlaments befindet sich die National Archives of Australia (Nationalarchive). Näher am Südufer des Lake Burley Griffin sind die National Library of Australia (Nationalbibliothek), das Questacon-Museum (Wissenschafts- und Technologiezentrum), das Gebäude des Obersten Gerichtshofes und die National Gallery of Australia (Nationalgalerie) zu finden. Am westlichen Ende des von Parkanlagen gesäumten zentralen Seebeckens befindet sich das Captain James Cook Memorial, das in Form einer Wasserfontäne gestaltet ist. Die kleine Insel Aspen Island ist Standort des National Carillon, eines 50 Meter hohen Turmglockenspiels.

Westlich des Capital Hill liegt der Stadtteil Yarralumla, Standort der meisten diplomatischen Vertretungen, des Government House (Amtssitz des Generalgouverneurs) und des National Zoo and Aquarium. Im Südwesten des Capital Hill liegt der Stadtteil Deakin mit weiteren Botschaftsgebäuden, der Royal Australian Mint (Münzprägestätte) und The Lodge, dem Amtssitz des Premierministers.

Der Stadtteil City (umgangssprachlich Civic genannt) nördlich des Sees ist das zentrale Einkaufs- und Büroviertel der Stadt. Es ist eines der wenigen Stadtgebiete mit verdichteter Bebauung. Hier befinden sich unter anderem das Messezentrum sowie das Canberra Museum and Gallery, das sich mit Kunst und Geschichte Canberras befasst. Westlich von City Centre liegt das Universitätsviertel Acton. Dort, am Fuße des Black Mountain, befinden sich die Australian National Botanic Gardens (botanische Gärten) mit über 5500 einheimischen Pflanzenarten aus unterschiedlichsten Vegetationszonen. Die Südspitze der Acton-Halbinsel am See ist Standort des National Museum of Australia (Nationalmuseum), das mit seiner gewagten, futuristisch anmutenden Architektur auffällt.

Östlich von City Centre, am Fuße des Mount Ainslie, befindet sich der „zeremonielle“ Bereich der Stadt. Die ANZAC Parade ist eine breite, von mehreren Denkmälern gesäumte Prachtstraße. Hier finden jeweils die Paraden zum ANZAC Day, einem der wichtigsten Feiertage Australiens, statt. An dieser Straße stehen die St John the Baptist Church, die älteste Kirche der Stadt, sowie das Australian War Memorial, das nationale Kriegerdenkmal. Rund 15 Kilometer vom Zentrum entfernt findet man am nördlichen Stadtrand das National Dinosaur Museum (Dinosauriermuseum) mit der größten prähistorischen Sammlung der südlichen Hemisphäre.

Einige historische Wohnhäuser aus dem 19. Jahrhundert können besichtigt werden: Die Lanyon- und Tuggeranong-Höfe im Tuggeranong-Tal, das Mugga-Mugga-Haus im Stadtteil Symonston und Blundell’s Cottage in Parkes stellen Gegenstände aus dem Alltag der frühen europäischen Siedler aus. Das Culthorpe House auf dem Red Hill ist ein gut erhaltenes Beispiel der Architektur der 1920er Jahre. Das Duntroon House im Stadtteil Campbell war einer der ersten Höfe der Region und ist heute die Offiziersmesse des Royal Military College.

Kultur und Nachtleben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Impressionen von der Floriade
Das Spielkasino von Canberra

Neben den Museen hat die Stadt eine lebendige Livemusik- und Theaterszene vorzuweisen, die vor allem von den Studenten der Universitäten getragen wird. Die beiden größten Theater sind das Canberra Theatre mit 1244 und das Playhouse mit 618 Sitzplätzen, die auch für Konzerte verwendet werden. Das Street Theatre in der Australian National University (ANU) ist auf Laienvorführungen spezialisiert. Ebenfalls auf dem Gelände der ANU befindet sich die Musikhochschule mit der Llewellyn Hall (1442 Sitzplätze), die als eine der renommiertesten australischen Konzerthallen für klassische Musik gilt. Zudem besitzen die meisten Gemeinschaftszentren in den Stadtteilen Einrichtungen für Theater- und Kinovorführungen sowie in allen Fällen eine Bibliothek.

Canberra ist für zahlreiche mehrtägige Großveranstaltungen bekannt: Das erste des Jahres ist jeweils das Summernats-Automobilfestival im Frühsommer Anfang Januar. Ende Februar folgt die Landwirtschaftsmesse Royal Canberra Show. Das Volksfest Celebrate Canberra vor dem Canberra Day, dem offiziellen Feiertag der Stadt, dauert zehn Tage. Jeweils in der Osterwoche findet das National Folk Festival statt. Die jedes Jahr von Mitte September bis Mitte Oktober stattfindende Floriade ist mit jeweils über 300.000 Besuchern die größte Gartenausstellung der südlichen Hemisphäre. Das Stonefest Ende Oktober auf dem Gelände der University of Canberra (UC) ist eines der größten und beliebtesten Rock-Musikfestivals des Landes.

Das Casino Canberra ist das einzige Spielkasino der Stadt. Es wurde 1992 eröffnet und besitzt die alleinige Konzession, Glücksspiele anzubieten. Das Casino gehört Casinos Austria International. Im Casino gibt es jedoch keine Spielautomaten, denn dieses Recht steht wiederum nur den Bars und Clubs zu. Prostitution wurde zwar 1992 entkriminalisiert, ist jedoch von Gesetzes wegen auf die industriell geprägten Stadtteile Fyshwick und Mitchell beschränkt.

Die vergleichsweise geringe Bevölkerungszahl hat zur Folge, dass das Nachtleben nicht mit jenem der großen australischen Metropolen mithalten kann. Darüber hinaus ist die Bevölkerungsdichte sehr gering, sodass die verschiedenen Vergnügungseinrichtungen wie Bars, Clubs und Restaurants auf wenige Stadtteile in unmittelbarer Nähe zum Zentrum konzentriert sind. Das Nachtleben in Canberra (bzw. dessen angebliches Nichtvorhandensein) ist oft Gegenstand von Witzen auswärtiger Besucher. Es werden humorvolle T-Shirts und Ansichtskarten verkauft, die das Nachtleben der Hauptstadt als kleines schwarzes Loch darstellen.

Sport[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Ein Rugby-League-Spiel im Canberra Stadium

Neben zahlreichen lokalen Sportvereinen gibt es in Canberra mehrere Sportmannschaften, die nationalen Ligen angehören. Die bekanntesten Mannschaften sind die Canberra Raiders und die Brumbies, die Rugby League bzw. Rugby Union spielen und beide mehrmals Meistertitel gewonnen haben. Beide Mannschaften tragen ihre Spiele im 1977 errichteten Canberra Stadium aus, mit 25.000 Sitzplätzen das größte Stadion der Stadt. Bis 1990 wurden hier auch Leichtathletik- Wettkämpfe ausgetragen; Marita Koch stellte 1985 im Canberra Stadium einen Weltrekord im 400-Meter-Lauf auf, der bis heute ungeschlagen ist. Während des Fußballturniers der Olympischen Sommerspiele 2000 und während der Rugby-Union-Weltmeisterschaft 2003 fanden hier einige Vorrundenspiele statt. 2009 war Canberra Austragungsort der Mountainbike-WM.

Ein weiteres großes Stadion ist das Manuka Oval für 15.000 Zuschauer, in dem Cricket- und Australian-Football-Spiele stattfinden. Eine Besonderheit ist, dass der Kangaroos Football Club aus Melbourne im Manuka Oval jede Saison drei Heimspiele austrägt. Das Prime Minister's XI ist ein traditionsreiches Cricketspiel, bei dem jedes Jahr eine vom Premierminister persönlich zusammengestellte australische Mannschaft gegen eine Nationalmannschaft aus Übersee antritt.

Das Frauen-Basketball-Team Canberra Capitals gehört zu den erfolgreichsten Mannschaften Australiens und hat seit 2000 vier Mal den australischen Meistertitel gewonnen. Weitere Mannschaften, die nationalen Ligen angehören, sind die AIS Canberra Darters (Netball), die Canberra Labor Club Lakers und die Canberra Labor Club Strikers (Herren- und Damen-Hockey) sowie die Canberra Knights (Eishockey).

Canberra ist Austragungsort des Barassi International Australian Football Youth Tournament, des bedeutendsten Juniorenturniers im Australian Football. Weitere nennenswerte jährlich stattfindende Sportanlässe sind der Canberra Marathon, der Canberra Ironman Triathlon, die Canberra Rally und das Canberra Women’s Tennis Classic. Darüber hinaus gibt es eine Pferderennbahn, den Canberra Racecourse.

Das Australian Institute of Sport (AIS) im Stadtteil Bruce ist ein spezialisiertes Bildungs- und Trainingsinstitut für Spitzensportler in zahlreichen Sportarten. Das AIS ist seit 1981 tätig und hat wesentlich dazu beigetragen, dass Australien eine im Verhältnis zur Bevölkerungszahl überproportional erfolgreiche Sportnation geworden ist.

Den Einwohnern von Canberra stehen zahlreiche Sportanlagen zur Verfügung, darunter Cricket- und Rugbyplätze, Golfplätze, Skateparks, Tennisplätze und Schwimmbäder. Durch die ganze Stadt zieht sich auch ein ausgedehntes Netz von Radwegen. Die hügelige Gegend rund um Canberra ist bei Wanderern, Reitern und Mountainbikern sehr beliebt. Auf den Seen wiederum sind Wassersportarten wie Segeln, Rudern und Wasserski möglich.

Wirtschaft und Infrastruktur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Wirtschaft[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Viele Bewohner Canberras arbeiten für die Bundesregierung, im Bild das Department of Treasury

Mit Abstand wichtigster Wirtschaftszweig der Stadt sind staatliche Verwaltung und Verteidigung. Zusammen erzeugten sie 26,4 % (Stand: 2004/2005) des Bruttosozialprodukts und beschäftigten über 40 % aller Erwerbstätigen.[38] Zu den wichtigsten Arbeitgebern im öffentlichen Dienst gehören das Parlament, das Verteidigungsministerium, das Finanzministerium, das Treasury (Schatzamt), das Außenhandelsministerium und das Außenministerium. Mehrere Einrichtungen der Australian Defence Force befinden sich direkt in der Stadt sowie deren näherer Umgebung.

Weitere wichtige Wirtschaftszweige sind Handel, Baugewerbe, das Gesundheitswesen sowie das Bildungswesen. Die Industrie in Canberra fokussiert sich auf Bereiche mit hoher Wertschöpfung wie beispielsweise Biotechnologie, Rüstung, Informationstechnologie, Umwelttechnologie und Raumfahrt. Eine immer wichtigere Bedeutung nimmt zunehmend der Tourismus ein; die beliebtesten Reisezeiten sind Herbst und Frühling, wenn das Klima mild ist.

Im Juli 2005 betrug die Arbeitslosenquote in Canberra 3,3 %, deutlich unter dem nationalen Durchschnitt von 5,0 %.[39] Einige Wirtschaftsbereiche meldeten sogar einen Arbeitskräftemangel. Aufgrund der niedrigen Arbeitslosenquote und des hohen Anteils des Dienstleistungssektors und des öffentlichen Dienstes ist das Pro-Kopf-Einkommen höher als in allen anderen Hauptstädten der australischen Bundesstaaten. Das durchschnittliche Wocheneinkommen eines Einwohners von Canberra beträgt 1173,10 AUD, der landesweite Durchschnitt beträgt im Vergleich dazu 1008,10 AUD.[40] Der Mittelwert der Liegenschaftspreise in Canberra betrug 511.820 AUD im Mai 2012, was niedriger als in Sydney und Melbourne, aber höher als in allen anderen Hauptstädten ist.[41] Der Mittelwert der Mieten ist jedoch nirgends so hoch wie in Canberra.[42]

In einer Rangliste der Städte nach ihrer Lebensqualität belegte Canberra im Jahre 2018 den 30. Platz unter 231 untersuchten Städten weltweit.[43]

Verkehr[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nahverkehr[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Das Automobil ist in Canberra das dominierende Verkehrsmittel. Planungsvorschriften führten zu einem weitläufigen Netz gut ausgebauter Straßen und zu einer niedrigen Bevölkerungsdichte, da die Bebauung über ein relativ großes Gebiet verteilt ist. Im Vergleich zu anderen australischen Städten sind die Fahrtzeiten über weite Distanzen relativ kurz. Staus gibt es nur selten und sie lösen sich während der Hauptverkehrszeit in der Regel nach kurzer Zeit auf. Einige Stadtbezirke sind durch Parkways miteinander verbunden, richtungsgetrennte Schnellstraßen mit einer erlaubten Höchstgeschwindigkeit von bis zu 100 km/h. Daneben ist in allen Stadtteilen ein weitläufiges Netz von Radwegen vorhanden.

Das städtische Busunternehmen Australian Capital Territory Internal Omnibus Network (ACTION) ist für den ÖPNV im gesamten Stadtgebiet zuständig. Das private Busunternehmen Qcity Transit verkehrt zwischen Canberra und Queanbeyan, der Nachbarstadt in New South Wales. Obwohl die Pläne von Walter Burley Griffin dies vorsahen, gab es jahrzehntelang keine Straßen- oder Stadtbahn in Canberra. Die erste Etappe der Stadtbahn Canberra entstand ab 2016 und wurde am 20. April 2019 eröffnet. Sie ist zwölf km lang und verbindet das Stadtzentrum mit dem nördlichen Stadtteil Gungahlin. Der Auftrag war an ein Konsortium vergeben worden, an dem auch DB International beteiligt war. Eine zweite Phase ist in Planung.[44][45]

Fernverkehr[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Passagiermaschine von Qantas am Canberra International Airport

Canberra liegt auf der Buslinie Sydney-Melbourne-Adelaide und wird täglich mehrfach angefahren (z. B. von Greyhound Australia). Canberra Elite und Cabexpress sind zwei der in Canberra lizenzierten Taxiunternehmen. Nur 4,6 % der Bevölkerung nutzt den öffentlichen Busverkehr. Weitere 5,5 % sind zu Fuß oder per Fahrrad unterwegs;[46] dieser hohe Anteil wird in keiner anderen australischen Großstadt erreicht.

Die Australian Capital Territory Railway – die Eisenbahninfrastruktur gehört dem Australischen Bund, wird aber von der Eisenbahn des Staates New South Wales betrieben – verbindet Canberra mit dem Eisenbahnnetz des Landes. Der Bahnhof Canberra befindet sich im Stadtteil Kingston. Von hier bietet die Eisenbahngesellschaft NSW TrainLink eine Linie nach Sydney an. Eine direkte Verbindung nach Melbourne gibt es nicht mehr, so dass Reisende dorthin in Yass oder Goulburn umsteigen müssen. Es gab verschiedentlich Pläne, zwischen Sydney, Canberra und Melbourne eine Neubaustrecke für den Hochgeschwindigkeitsverkehr zu bauen, diese erwiesen sich jedoch als wirtschaftlich nicht tragbar.

Per Auto ist Sydney über den Federal Highway und den Hume Highway in drei Stunden erreichbar. Die Fahrt nach Melbourne auf dem Barton Highway, der bei Yass auf den Hume Highway trifft, dauert rund sieben Stunden. In zwei Stunden können auf dem Monaro Highway die Skigebiete in den Snowy Mountains und der Kosciuszko-Nationalpark erreicht werden. Ebenfalls zwei Stunden dauert die Fahrt auf dem Kings Highway nach Batemans Bay, einem beliebten Badeort an der Küste des Pazifiks.

Vom Canberra International Airport aus verkehren Flüge in die australischen Großstädte und zu einzelnen Regionalflughäfen in New South Wales. Es gibt keine Linienflüge in das Ausland, nur Charterflüge – vor allem zur Urlaubssaison – mit einigen Überseezielen. Die frühere Royal Australian Air Force Base Fairbairn direkt neben dem Flughafen wurde 2003 aufgegeben. Bis dahin hatten sich zivile und militärische Luftfahrt die Start- und Landebahnen geteilt.

Versorgung[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Die im Besitz der Regierung des ACT befindliche ACTEW Corporation ist für den Unterhalt der Wasserversorgungs- und Abwasserinfrastruktur von Canberra zuständig. ActewAGL, ein Joint-Venture der ACTEW Corporation und der Australian Gas Light Company, ist die Vertriebsgesellschaft für die Versorgung der Stadt mit Wasser, Erdgas und Elektrizität. TransACT, eine Tochtergesellschaft von ActewAGL, bietet auch Telekommunikationsdienstleistungen an. Das Trinkwasser wird in vier Reservoiren gesammelt; bei den Corin-, Bendora- und Cotter-Dämmen am Cotter River sowie beim Googong-Damm am Queanbeyan River. Letzterer liegt zwar in New South Wales, wird aber von der Regierung des ACT betrieben. Die ACTEW Corporation besitzt die zwei Kläranlagen von Canberra. Diese befinden sich in Fyshwick und Lower Molonglo am Molonglo River.

Die elektrische Energie für Canberra stammt aus dem landesweiten Stromnetz und wird über Umspannwerke in den Stadtteilen Holt und Fyshwick eingespeist. Eine geringe Menge lokal hergestellter, erneuerbarer Energie stammt aus Generatoren, die mit der Hauptwasserleitung vom Mount Stromlo nach Canberra verbunden sind, sowie von Methangewinnungsanlagen auf den Abfalldeponien in Belconnen und Mugga Lane. Das erste Kraftwerk Canberras wurde 1913 errichtet und stand im Stadtteil Acton. Anders als in den meisten australischen Städten befinden sich die Strommasten in den älteren Stadtteilen an den hinteren Grundstücksgrenzen anstatt am Straßenrand. In den neueren Stadtteilen sind die Strom- und Telekommunikationsleitungen unterirdisch verlegt.

Wie in anderen Teilen Australiens werden terrestrische und mobile Telekommunikationsdienstleistungen von verschiedenen miteinander konkurrierenden Unternehmen angeboten. Der größte Teil der Infrastruktur ist im Besitz von Telstra, doch auch TransACT verfügt über einen bedeutenden Anteil. Auf dem Black Mountain steht der 195 Meter hohe Fernmeldeturm Black Mountain Tower (ehemals Telstra Tower und davor Telecom Tower).

Gesundheitswesen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Das Canberra Hospital ist das größte Krankenhaus der Stadt

Canberra verfügt über zwei große öffentliche Krankenhäuser, das Canberra Hospital in Garran mit 600 Betten und das Calvary Public Hospital in Bruce mit 174 Betten. Beide sind auch Lehrkrankenhäuser. Das größte private Krankenhaus Canberras ist das Calvary John James Hospital (ehemals John James Memorial Hospital) in Deakin. Weitere bedeutende Gesundheitsdienstleister sind das Calvary Private Hospital in Bruce und das National Capital Private Hospital in Garran. Zusätzlich zur Versorgung des Australian Capital Territory (ACT) übernehmen alle öffentlichen Krankenhäuser Notfälle und Überweisungen aus dem Einzugsgebiet im südlichen New South Wales und in der nördlichen Grenzregion Victorias. In Canberra gibt es zudem eine große Anzahl von Seniorenheimen.

Bildung[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Kunsthochschule der Australian National University

Die beiden wichtigsten Bildungsinstitutionen sind die Australian National University (ANU) und die University of Canberra (UC). Die ANU wurde 1946 gegründet und war zunächst auf die Forschung durch Postgraduierte ausgerichtet. Auch heute liegt der Schwerpunkt vor allem bei der Forschung. Die ANU, die im Jahr 2003 rund 12.000 Studenten zählte, gehört laut den Hochschulrankings von Times Higher Education und der Universität Shanghai zu den besten Universitäten der Welt. Die UC mit ihren rund 10.000 Studenten ist stärker auf praktische Ausbildung ausgerichtet.

Die Australian Catholic University und die Charles Sturt University sind mit je einer theologischen Fakultät vertreten, Erstere im Stadtteil Watson, Letztere in der Nachbarschaft des neuen Parlamentsgebäudes. Daneben gibt es zwei Militärschulen, die Australian Defence Force Academy und das Royal Military College.

Canberra ist Hauptsitz der Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), der staatlichen Behörde für wissenschaftliche Forschung. Zu den Errungenschaften der CSIRO gehören unter anderem die Atomspektroskopie und der Kunststoffgeldschein. Südwestlich der Stadt, am Rande des Tidbinbilla-Naturreservats, befindet sich der Canberra Deep Space Communication Complex, eine zum Deep Space Network gehörende Radarantennenstation.

Im Jahr 2004 gab es in Canberra 140 Schulen, davon 96 staatliche und 44 private. Das Verhältnis der Schülerzahlen zwischen den staatlichen und privaten Schulen beträgt rund 60 zu 40 Prozent. Bei der Planung neuer Stadtteile wurde darauf geachtet, dass in möglichst geringer Entfernung eine Vorschule und eine Grundschule vorhanden sind. Diese Schulen stehen in der Regel neben einer Grünfläche, um Sport und Spiel zu ermöglichen. Der Besuch der Vorschule ist zwar nicht obligatorisch, doch die meisten Kinder besuchen die von der Regierung finanzierten zwölf Wochenstunden. Die Grundschule umfasst sieben Klassen, den Kindergarten und die Jahre 1 bis 6. In den Schuljahren 7 bis 10 besuchen die Jugendlichen die High School, in den Jahren 11 bis 12 das College. Dies steht im Gegensatz zum Rest des Landes, wo die High School das 7. bis 12. Schuljahr umfasst. Im Vergleich zum übrigen Australien hat das Australian Capital Territory verhältnismäßig die wenigsten Schulabbrecher: 89 Prozent der Schüler, die das 7. Schuljahr absolvierten, beendeten 2004 auch das 12. Schuljahr. Der landesweite Durchschnitt beträgt hingegen 76 Prozent. Dies sind rund fünf Prozent weniger als 1994, was auf die damals höhere Arbeitslosigkeit zurückzuführen ist.[47]

Medien[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Da Canberra als Hauptstadt auch das Zentrum des politischen Geschehens in Australien ist, sind in der Stadt alle wichtigen Medien mit Außenstellen vertreten. Dazu gehören die Australian Broadcasting Corporation, die kommerziellen Fernsehsender und die Zeitungen der übrigen Großstädte. Viele dieser Medien sind in der press gallery vertreten, einer Gruppe von Journalisten, die aus dem Parlament berichten. Der National Press Club of Australia in Barton überträgt häufig sein wöchentliches Mittagessen, bei dem ein prominenter Gast, üblicherweise ein Politiker, eine halbstündige Rede hält, die von einer Fragerunde gefolgt ist.

In Canberra erscheint eine Tageszeitung, die seit 1926 bestehende Canberra Times. Darüber hinaus erscheinen Gratiszeitungen für die einzelnen Stadtteile und einige Publikationen für besondere Interessengebiete. In der Stadt können mehrere analoge Fernsehstationen frei empfangen werden. Dazu gehören die Programme der öffentlich-rechtlichen Stationen ABC und SBS sowie die drei privaten Stationen Prime, WIN und Southern Cross. Ebenfalls frei empfangbar sind die digitalen Stationen ABC2 und SBS News. Foxtel bietet über Satellit zahlreiche Pay-TV-Programme an. Von TransACT sind Kabelfernsehen und Breitband-Internet erhältlich. In Canberra sind auch zahlreiche kommerzielle und nichtkommerzielle Radioprogramme empfangbar.

Söhne und Töchter der Stadt[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Literatur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • A History of Australia’s Capital, Canberra. ACT Ministry for Health, Education, and the Arts, 1990. ISBN 1-86331-049-5.
  • Jim Gibbney: Canberra 1913–1953. Australian Government Publishing Service, 1988. ISBN 0-644-08060-4.
  • Lyall Gillespie: Canberra 1820–1913. Australian Government Publishing Service, 1991. ISBN 0-644-08060-4.
  • Jan Kampmann: Planhauptstädte im 20. Jahrhundert: Vision und Wirklichkeit an den Beispielen Brasilia und Canberra. AVM – Akademische Verlagsgemeinschaft, München 2011, ISBN 978-3-86306-712-0.
  • Andrew Metcalf: Canberra Architecture. Watermark Press, Wichita 2006. ISBN 0-949284-63-7.
  • Andrew Metcalf: Canberra – History of Australia’s National Capital. Dalton Publishing Company, 1972. ISBN 0-909906-06-8.
  • Eric Sparke: Canberra 1954–1980. Australian Government Publishing Service, 1988. ISBN 0-644-08060-4.
  • Lionel Wigmore: Canberra: history of Australia’s national capital. Dalton Publishing Company, 1971. ISBN 0-909906-06-8.

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Wiktionary: Canberra – Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen
Commons: Canberra – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien
Wikivoyage: Canberra – Reiseführer

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. a b c d e f Australian Bureau of Statistics: Canberra - Queanbeyan (Canberra Part) (Englisch) In: 2016 Census QuickStats. 27. Juni 2017. Abgerufen am 26. Januar 2020.
  2. Daneben existiert noch die Aussprache [ˈkæmbɹə], selten auch [ˈkænbəɹə] oder [kænˈbeɹə].
  3. Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE. Geoscience Australia, abgerufen am 31. Dezember 2019 (englisch).
  4. Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY. Geoscience Australia, abgerufen am 31. Dezember 2019 (englisch).
  5. a b Australian Bureau of Meteorology: Climate of Canberra Area (Memento des Originals vom 20. März 2011 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.bom.gov.au, 2005, abgerufen am 27. Dezember 2013.
  6. Wigmore, S. 60–63
  7. Wigmore, S. 64
  8. Wigmore, S. 64–67
  9. Sparke, S. 154–155
  10. Tribal and language database, AusAnthrop
  11. Peter Dowling: Birrigai Rock Shelter, Tidbinbilla (Memento des Originals vom 2. Oktober 2009 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/nationaltrustact.org.au (PDF; 326 kB), National Trust of Australia (ACT)
  12. Gillespie, S. 3–8
  13. Gillespie, S. 9
  14. Margaret Steven: Campbell, Robert (1769–1846). In: Douglas Pike (Hrsg.): Australian Dictionary of Biography. Band 1. Melbourne University Press, Carlton (Victoria) 1966. 2. verbesserte Auflage 1977, ISBN 0-522-84121-X (englisch).
  15. Gillespie, S. 78
  16. Belconnen's history, Belconnen Community
  17. Gillespie, S. 220–230
  18. Wigmore, S. 24
  19. An Ideal City? Choosing the location (Memento des Originals vom 15. September 2009 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.idealcity.org.au
  20. Seat of Government (Administration) Act 1910 (Memento des Originals vom 16. Januar 2009 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.foundingdocs.gov.au, National Archives of Australia
  21. a b An Ideal City? A Capital Competition (Memento des Originals vom 10. März 2009 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.idealcity.org.au
  22. An Ideal City? The Griffins Win (Memento des Originals vom 27. Februar 2016 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.idealcity.org.au
  23. Canberra - Australia's capital city, Australian Government, Culture and Recreation Portal
  24. Alan Foskett: The Molonglo internment Camp. (Memento des Originals vom 24. Oktober 2009 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.m2cms.com.au (PDF; 882 kB)
  25. Wigmore, S. 125–128
  26. Gibbney, S. 116–126
  27. Sparke, S. 180
  28. Sparke, S. 97 und 132
  29. Sparke, S. 116
  30. Australian Bureau of Statistics: Australian Capital Territory (State/Territory) (Englisch) In: 2011 Census QuickStats. 28. März 2013. Abgerufen am 4. Juli 2014.
  31. Volkszählungsergebnisse 2006 Canberra, Australian Bureau of Statistics
  32. Statistik der Bevölkerungsmobilität, Australian Bureau of Statistics, 2003
  33. Ausbildung im ACT (Memento des Originals vom 28. Juli 2012 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.abs.gov.au, Australian Bureau of Statistics, 2005
  34. The Australian: ACT to have third female chief minister, after Katy Gallagher's election as new Labor leader (19. Mai 2012)
  35. ABC News: Labor returned to power in ACT (17. November 2012)
  36. news.com.au: Green backs Labor to form ACT government (17. November 2012)
  37. Alexander Maconochie Centre, ACT Corrective Services
  38. Bruttosozialprodukt 2004/2005 (PDF; 187 kB), ACT Department of Treasury
  39. Arbeitsstatistik Juli 2005 (PDF; 188 kB), ACT Department of Treasury
  40. Einkommen von erwachsenen Vollzeitbeschäftigten (PDF; 208 kB), ACT Department of Treasury
  41. House prices surge as rate hike looms, ABC News
  42. Regionale Analyse von Bevölkerung und Wohnsituation (Memento des Originals vom 25. März 2006 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www.ausstats.abs.gov.au, Australian Bureau of Statistics
  43. Mercer's 2018 Quality of Living Rankings. Abgerufen am 30. Juli 2018 (englisch).
  44. db/mr: Stadtbahn für Canberra. In: Eisenbahn-Revue International 4/2016, S. 188.
  45. Elliot Williams: Light rail system launches with first public trips between Gungahlin and the City. The Canberra Times, 20. April 2019, abgerufen am 22. April 2019 (englisch).
  46. Basisdaten der Volkszählung 2001 (Memento des Originals vom 13. März 2007 im Internet Archive)  Info: Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.@1@2Vorlage:Webachiv/IABot/www8.abs.gov.au, Australian Bureau of Statistics
  47. Schulen im ACT, Australian Bureau of Statistics, 2005
Dieser Artikel wurde am 2. September 2006 in dieser Version in die Liste der exzellenten Artikel aufgenommen.