نیکلای یکم روسیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نیکلای یکم
Nicholas1.jpg
امپراتور روسیه
دوران۱ دسامبر ۱۸۲۵–۲ مارس ۱۸۵۵
۳ سپتامبر ۱۸۲۵
پس ازالکساندر یکم روسیه
پیش ازالکساندر دوم روسیه
زاده۶ ژوئیهٔ ۱۷۹۶
گاتچینا، امپراتوری روسیه
درگذشته۲ مارس ۱۸۵۵ (۵۸ سال)
سنت پترزبورگ، امپراتوری روسیه
آرامگاه
کلیسای جامع پتر و پل
ملکهشارلوت پروسی
نام کامل
نیکلای پاولوویچ رومانوف
دودمانHouse of Holstein-Gottorp-Romanov
پدرپل یکم
مادرسوفی دوروتی
دین و مذهبارتدوکس شرقی
تندیس اسب سوار نیکلای یکم در میدان سنت ایزاک

نیکُلای یکم (متولد ۶ ژوئیه ۱۷۹۶؛ درگذشت ۲ مارس ۱۸۵۵)، تزار روسیه از سال ۱۸۲۵ و همچنین پادشاه لهستان بین سال‌های ۱۸۲۵ تا ۱۸۳۱ بود. او در گاتچینا به عنوان فرزند پاول یکم متولد شد. همسر او شارلوت، شاهزاده آلمانی پروس بود. او بسیار موفق ضد ترکان عثمانی جنگید. جنگ ایران و روس که به عهدنامه ترکمنچای انجامید نیز در زمان این تزار صورت گرفت.

در زمان سلطنت محمد شاه قاجار، ناصرالدین میرزا ولیعهد (ناصرالدین‌شاه قاجار آینده) به همراه میرزا تقی خان امیرکبیر و امیرنظام گروسی با تزار نیکلای اول در ایروان دیدار کرد؛ و تزار به وی محبت بسیار کرد و حتی او را روی زانوی خود نشاند، همین‌طور انگشتر خود را که تمثال تزار نیکلای روی آن نقش بسته بود به او اهدا کرد و او را بوسید.

الکساندر اول در نوامبر ۱۸۲۵ درگذشت و نامه‌ای بر جای گذاشت که به‌جای کنستانتین، برادر وسطی، نیکلای برادر کوچک‌تر خویش تزار گردد؛ ولی این نامه علنی نشد و طرفداران کنستانتین شروع به ادای سوگند وفاداری به او کردند، در حالی که او هیچ تمایلی به جانشینی نداشت. اختلاف بین طرفداران دو برادر بالا گرفت و گروهی از افسران آزادی‌خواه به بهانه حمایت از کنستانتین دست به شورش زدند. این شورش که قیام دکابریست‌ها معروف شد، در دو شهر سن‌پترزبورگ و کی‌یف رخ داد.

نیکلای اول سرسختانه در برابر این شورش‌ها ایستاد و افسرانی را که در اندیشه تغییر و تحول روسیه بودند سرکوب و اعدام کرد. خشونت‌های تزار باعث شد تا به نیکلای تازیانه زن مشهور گردد. نیکلای اول درگیر جنگ با امپراتوری عثمانی شد که به جنگ کریمه معروف گردید. او به بهانه حمایت از مسیحیان مناطق والاسی و مولداوی که در فرمان‌روایی عثمانی زندگی می‌کردند، وارد جنگی شد که حمایت فرانسه، بریتانیا، و حتی اتریش از عثمانی را به‌همراه داشت.

نیکلای در ۲ مارس ۱۸۵۵ در کاخ زمستانی سن پترزبورگ بر اثر سینه‌پهلو درگذشت. هرچند گمانه‌زنی‌های اثبات نشده‌ای مبنی بر خودکشی او نیز وجود دارد.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  • ت‍اری‍خ روس‍ی‍ه از آغ‍از ت‍ا ان‍ق‍لاب اک‍ت‍ب‍ر؛ ت‍أل‍ی‍ف ن. ب‍ری‍ان ش‍ان‍ی‌ن‍وف؛ ت‍رج‍م‍ه و اق‍ت‍ب‍اس خ‍ان‍ب‍اب‍اب‍ی‍ان‍ی. تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۵۲.
  • روس‍ی‍ه ت‍زاری؛ ت‍أل‍ی‍ف ج‍ی‍م‍ز ای. اس‍ت‍ری‍ک‍ل‍ر، ت‍رج‍م‍ه م‍ه‍دی ح‍ق‍ی‍ق‍ت‌خ‍واه، ت‍ه‍ران: ق‍ق‍ن‍وس، ۱۳۸۱.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nicholas I of Russia». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۴.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nikolaus I. (Russland)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی، بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۴.