نیما ارکانی حامد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نیما ارکانی حامد
Nima Arkani-Hamed at Harvard.jpg
ارکانی حامد در دفترش در دانشگاه هاروارد
متولد ۵ آوریل ۱۹۷۲(۱۹۷۲-04-0۵) ‏(۴۴ سال)
هیوستون، تگزاس
ملیت آمریکایی-کانادایی
تبار ایرانی
رشته فعالیت فیزیک
محل کار دانشگاه هاروارد
مؤسسه مطالعات پیشرفته
دانشگاه کرنل
دانش‌آموختهٔ دانشگاه تورنتو
دانشگاه برکلی
جوایز مدال گریبو از مؤسسه فیزیک اروپا (۲۰۰۳)[نیازمند منبع]
جایزهٔ ساکلر از دانشگاه تل‌آویو (۲۰۰۸)[نیازمند منبع]

نیما ارکانی حامد (زادهٔ ۱۹۷۲ میلادی در هیوستون) فیزیکدان آمریکایی کانادایی[۱] در زمینه فیزیک ذره‌ای و نظریه ریسمان کاربردی است و در حال حاضر استاد تمام وقت مؤسسه مطالعات پیشرفته است. در سال ۲۰۱۶، ارکانی-حامد دعوت چین را برای اداره کردن مرکز فیزیک انرژی بالای آینده پذیرفت.[۲] این مرکز قرار است بزرگترین شتاب دهنده ذرات جهان را بسازد.

اوان زندگی[ویرایش]

وی در سال ۱۹۷۲ در هیوستون، ایالات متحده آمریکا زاده شد. پدر او (جعفرقلی ارکانی حامد) که خود نیز فیزیکدان اهل ایران (تبریز) و دانش آموختهٔ ام آی تی است[۳] در حال حاضر استاد بازنشسته دانشگاه مک گیل کانادا در رشته ژئوفیزیک است.[۴] در آن زمان پدر نیما در هیوستون مشغول کار بر روی تحلیل ویژگی‌های فیزیکی ماه در چارچوب پروژه آپولو بود. حمیده الستی مادر و ساناز خواهر نیما ارکانی نیز فیزیکدان هستند.[۵] پدر ارکانی که هنگام انقلاب ۱۳۵۷ ایران در دانشگاه شریف کار می‌کرد و مدتی رئیس دانشکده فیزیک آن بود، به همراه ۱۴ همکار دیگر خود در نامه‌ای سرگشاده بسته شدن دانشگاه‌ها را محکوم کرد. امضا کنندگان آن نامه در لیست سیاه قرار گرفته و به گفته جعفر ارکانی در صورت یافته شده شدن زندانی یا اعدام می‌شدند. او مخفی شد و نهایتاً با پرداخت ۵۰۰۰۰ دلار که سرمایه زندگیش بود به قاچاق چی‌ها به همراه خانواده اش در سال ۱۹۸۱ بر پشت اسب از مرز ترکیه از ایران گریختند و حین گذر از مرز گذرنامه هایشان را پاره کردند. قاچاق چی‌ها به دلیل عدم دریافت بخشی از پول آنها را در میانه راه رها کردند. نیما که ده ساله بود تب ۱۰۷ درجه فارنهایتی گرفت و نمی‌توانست راه برود. جعفر از گروهی از عشایر کرد که یکی از رهبران اپوزسیون کردی در میانشان بود کمک گرفت و او اسب‌هایی برای نجات خانواده جعفر که در دره‌ رها شده بودند، فرستاد.[۶][۷]

تحصیلات و تحقیقات[ویرایش]

خانواده ارکانی حامد به کانادا مهاجرت کردند و او در آنجا دبیرستان را تمام کرد و برای تحصیل کارشناسی وارد دانشگاه تورنتو شد. نیما از دانشگاه تورنتو با نشان عالی در رشته‌های ریاضی و فیزیک فارغ‌التحصیل شد و سپس به دانشگاه کالیفرنیا برکلی رفت و تحصیلات خود را زیر نظر لاورنس هال دنبال کرد. نیما از ۱۴ سالگی در نظریه و قوانین نیوتون تحقیق کرده است.[۸] او دکترای خود را در سال ۱۹۹۷ دریافت کرد و به بخش SLAC در دانشگاه استانفورد به منظور ادامه تحصیل در پست دکتری رفت. در سال ۲۰۰۱ در دانشگاه پرآوازهٔ هاروارد، با هوارد جورجی و آندرو کهن به کار عملی به روی ذرات فوق‌العاده ریز پرداخت. تئوری HIGGS نتیجهٔ کشفیات او در این عرصه است. از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ او استاد ارشد دانشگاه هاروارد بوده است.

جوایز و افتخارات[ویرایش]

او در سال ۲۰۱۲ به دلیل کار بر روی هیگز کوچک موفق به دریافت جایزه فیزیک بنیادی از یوری میلنر میلیاردر روس ساکن آمریکا شد.[۹]

وی همچنین سی و دومین نفر در لیست صد نابغهٔ زندهٔ دنیا است.[۱۰][نیازمند منبع]

نیما ارکانی حامد در سال ۲۰۰۵ برندهٔ جایزهٔ PHI BETA KAPPA از دانشگاه هاروارد برای تعلیمات عالی خود گردید.[نیازمند منبع]

پانویس[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]