نیلوفر آبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نیلوفر آبی
Daubeny's water lily at BBG (50824).jpg
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاه
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
راسته: نیلوفرآبی‌سانان
تیره: نیلوفرآبیان
سرده: Nymphaea
L.
Species

درحدود ۵۰ گونه شامل:
نیلوفر آبی سفید - European White Water-lily
Nymphaea amazonum
Nymphaea ampla
Nymphaea blanda
Nymphaea caerulea - Egyptian Blue Water-lily
Nymphaea calliantha
نیلوفر آبی کاندیدا
نیلوفر آبی شنلی - Cape Blue Water-lily
Nymphaea citrina
نیلوفر آبی آفریقای شرقی
Nymphaea elegans
Nymphaea fennica
Nymphaea flavovirens
Nymphaea gardneriana
نیلوفر آبی گیگانتی - Australian Water-lily
Nymphaea heudelotii
Nymphaea jamesoniana
نیلوفر آبی کوتوله - Dwarf Water-lily
نیلوفر آبی ببری - Egyptian White Water-lily
نیلوفر آبی رومانی
نیلوفر آبی استرالیای شمالی - Native to Australia's Top End
نیلوفر آبی موزی - Yellow Water-lily
نیلوفر آبی آفریقای غربی - Native to tropical West Africa
نیلوفر آبی قرمز و آبی - Red and blue water lily (گل ملی of سری‌لانکا)
نیلوفر آبی بیدستر - Fragrant Water-lily
نیلوفر آبی کرکین - Hairy water lily (گل ملی of بنگلادش)
Nymphaea rubra - India Red Water-lily
Nymphaea rudgeana
Nymphaea stuhlmannii
Nymphaea sulfurea
Nymphaea tetragona - Pygmy Water-lily
نیلوفر آبی ذره‌بینی
نیلوفر آبی ویولاسه

نیلوفر آبی (به پارسی میانه: نیلوپر) یا نیلوفر آبی مصری (به انگلیسی: Egyptian lotus) (نام علمی: Nymphaea) نام یک سرده از تیرهٔ نیلوفرآبیان است. نام دیگر این گل واتر لیلی (به انگلیسی: Water Lily) است اما برخلاف نامش به تیره سوسن تعلق ندارد.

نیلوفر آبی مصری گل ملی کشور مصر است.[۱] همچنین این گل یکی از نمادهای ملی ایران نیز به‌شمار می‌آید و در سنگ نگاره‌های پارسه (تخت جمشید) نیز دیده می‌شود. یک گونه از این گل که نیلوفر آبی مقدس نامیده می‌شود، نماد شهر کرمانشاه و رنگ آن گل نیز رنگ نمادین این شهر است.[۲] این گل در سرآب نیلوفر در نزدیکی شهر کرمانشاه می‌روید و به عنوان نمادی از آیین مهر در نقوش طاق بستان نیز مورد استفاده قرار گرفته‌است.[۳][۴]

نام[ویرایش]

نام این گل در زبان پارسی پهلوی نیلوپر بوده‌است. به معنای گلی با پرهای نیلی رنگ. با حمله مسلمانان به ایران و تأثیر زبان عربی به پارسی، این نام معرب شده و به شکل کنونی نیلوفر درآمده است.

تقدس مذهبی[ویرایش]

نیلوفرآبی در آئین هندو، نشان «زندگی و زایندگی» و طبق باورِ آئین بودایی، نشان «پاکی و تقدس» است.[۵]

نیلوفر در اسطوره‌ها[ویرایش]

در ایران نیلوفر، نماد ایزدبانو آناهیتا بوده‌است. در اساطیر یونان، ایزدبانو آفرودیت و در اسطوره‌های هند، ایزدبانو لاکشمی با این گل پیوند دارند. در برخی روایت‌های اسطوره‌ای، میترا در میان گل نیلوفر زاده می‌شود.

نیلوفر در نقش‌ها و نمادهای کهن[ویرایش]

گل نیلوفر در تخت جمشید و در نقش برجسته‌های آن حک شده‌است. در حجاری‌های طاق بستان کرمانشاه هم گل نیلوفر مربوط به زمان ساسانیان دیده می‌شود.

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. "What is the National flower of egypt". the flower expert. Retrieved ۲۷ زوئن ۲۰۱۲. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  2. خبرگزاری کُردپرس: کرمانشاه با «نیلوفر ایرانی» به جهانیان معرفی می‌شود، نوشته‌شده در ۳۱ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۱ تیر ۱۳۹۷.
  3. پایگاه اطلاع‌رسانی میراث آریا: کرمانشاه با نماد نیلوفر ایرانی «شهر گردشگری» می‌شود، نوشته‌شده در ۳۱ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۱ تیر ۱۳۹۷.
  4. خبرگزاری کُردپرس: عملکرد شهرداری کرمانشاه در حوزه جذب سرمایه‌گذاری تشریح شد، نوشته‌شده در ۹ تیر ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱۱ تیر ۱۳۹۷.
  5. هفت گیاه مقدس در جهان، بی‌بی‌سی فارسی

پیوند به بیرون[ویرایش]