جماران (ناوچه)
| جماران
| ||
|---|---|---|
.jpg) ناو جماران متعلق به نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران |
||
| اطلاعات کلی | ||
| برگرفته از نام | جماران | |
| نوع کشتی | ناوچه[۱][۲] | |
| کلاس | کلاس موج | |
| کشور سازنده | ایران | |
| ساخت کارخانه | سازمان صنایع دریایی، بندرعباس | |
| تاریخ سفارش | ۲۰۰۱[۳] یا ۲۰۰۴[۴] | |
| تاریخ به آب اندازی | ۲۸ نوامبر ۲۰۰۷[۵] | |
| ورود به ناوگان | ۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۰[۶][۷] | |
| مشخصات | ||
| طول کشتی | ۹۴ متر | |
| پهنای بدنه | ۱۱ متر | |
| بارگیری استاندارد | ۱۵۰۰ تن | |
| نوع موتور | نامشخص، برآورد شده: دو موتور دیزلی هر یک با توان ۱۰هزار اسب بخار چهار ژنراتور دیزلی ۵۵۰ کیلوواتی | |
| تعداد خدمه | ۱۴۰ نفر | |
| سرعت | ۳۰ گره دریایی (۵۶ کیلومتربرساعت) | |
| برد عملیاتی | ۳۰۰۰ مایل دریایی (بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر) | |
| جنگافزارها | ||
| توپخانه | ۲× اژدرانداز سهگانه سبک ۵۳۳ میلیمتری کوسه ۱ × توپ ۷۶ میلیمتری فجر ۲۷ ۲× توپ ۲۰ یا ۲۵ میلیمتری فتح | |
| سیستم موشکی | ۸ × موشک سطحبهسطح سی-۸۰۲ یا سی-۸۰۳ نور قادر قدیر | |
| رادار | رادار آرایه فازی سهبعدی عصر (از ۲۰۱۴) | |
| توپخانه ضدهوایی | ۱× توپ دریایی ۴۰ میلیمتری فتح (جایگزین با سامانه دفاع نزدیک کمند) | |
| موشک دفاع هوایی | ۴× موشک سطحبههوای محراب (ریم-۶۶ استاندارد) | |
| هواگردهای قابل حمل | ۱× بالگرد ضد زیردریایی بل ۲۱۲ یا اساچ۳-سی کینگ | |
| سرنوشت | ||
| تاریخ و محل غرق شدن | ۱۰ اسفند 1404 (1 مارس 2026)
در بندر چابهار | |
ناوچه جماران نخستین نمونه از کشتیهای جنگی کلاس موج ساخت ایران بود که به موشکهای ضدکشتی و سطحبههوا، اژدرانداز، توپ پدافندی، ابزار ناوبری الکترونیکی نوین و امکانات جنگ الکترونیک مجهز بود.
این کشتی با طول ۹۴ متر، ظرفیت ۱۴۲۰ تُن (ناو محافظ سبک، فریگیت) و سرعت ۳۰ گره دریایی (۵۶ کیلومتر بر ساعت)، توانایی حمل ۱۴۰ ملوان و حمل بالگرد و سوختگیری آنها را نیز داشت. بهگفته رسانههای ایرانی، این کشتی در ایران با بهکارگیری قطعات داخلی و خارجی و همکاری ۱۲۰ دانشگاه ایرانی طراحی و ساخته شده بود. موتور این کشتی ساخت فرانسه بود، اما به دلیل تحویل دادهنشدن کامل گیربکس، شفت و پروانه طبق قرارداد، این قطعات از جمله شفت ۱۲ متری آن با وجود دشواری توسط متخصصین «ایرانی» ساخته شده بود.
مقابله با دزدان دریایی و حفاظت از کشتیهای باری و تجاری کشورهای مختلف از جمله ماموریتهای این ناوشکن بود.
تاریخچه
[ویرایش]به گزارش فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران، پروژه ساخت ناوشکن جماران در نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سیاست خودکفایی نظامی و توسعه توان داخلی در تولید تجهیزات دریایی شکل گرفت. در این روند، ابتدا تولید قطعات مورد نیاز در قالب نهادهایی مانند جهاد خودکفایی آغاز شد و سپس با توسعه دانش فنی، طراحی و ساخت سامانههای نظامی و تجهیزات پیچیدهتر در دستور کار قرار گرفت. در ادامه این روند، برنامه ساخت شناورهای بزرگتر نیز مطرح شد و در نهایت با صدور دستور ساخت ناوشکن از سوی رهبر جمهوری اسلامی، پروژه طراحی و تولید ناوشکن جماران آغاز شد. این پروژه بهعنوان نخستین تجربه ایران در ساخت چنین شناوری با چالشهای فنی و محدودیتهای مختلف همراه بود، اما بهتدریج با مشارکت متخصصان نیروی دریایی، صنایع دفاعی و برخی مراکز علمی داخلی پیش رفت.[۸]
ساخت این ناوشکن نتیجه روندی مرحلهای از تولید قطعات تا طراحی سامانهها و در نهایت ساخت کامل یک شناور جنگی معرفی شده است که با هدف کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی و توسعه توان صنعتی و دفاعی داخلی دنبال شد.[۸]
طبقهبندی
[ویرایش]رسانههای دولتی و مقامات ایرانی از جماران و دیگر شناورهای کلاس موج تحت عنوان ناوشکن و گاهی رزمناو یاد میکنند، اما در منابع نظامی این کشتی با عنوان «ناو جماران» نامیده میشد چراکه بر اساس سیستم طبقهبندی تمامی ارتشهای دیگر دنیا چنین شناورهایی فریگیت (ناومحافظ سبک) محسوب میشوند. هرچند قاعدهٔ دقیقی در این زمینه وجود ندارد اما بهطور معمول یک ناوچه کوروِت زیر ۲ هزار تن و ناومحافظ وزنی در حدود ۵ هزار تن و یک ناوشکن وزنی بیش از ۷۵۰۰ تا ۱۰۰۰۰ تن دارد.[۹] (برای مثال جدیدترین ناوشکنهای آمریکایی با عنوان دیدیجی-۱۰۰۰ حدود ۱۴ هزار تن را جابجا میکنند) در حالیکه ناوهای کلاس موج با بارگیری ۱٬۴۲۰ تن در پایینترین سطح تناژ ناومحافظها شاید کوروت قرار میگیرند.[۱۰] و ناخدا امیر رستگاری از فرماندهان نیروی دریایی ایران با وجود توصیف این کشتی با عنوان ناو به این نکته اشاره کرده که جماران بایستی به عنوان یک ناومحافظ طبقهبندی شود.[۱۱]
ماموریتها
[ویرایش]یکی از ماموریتهای این ناوشکن مقابله با دزدان دریایی و نجات کشتیها از چنگال دزدان دریایی در آبهای آزاد[۱۲] از جمله دریای سرخ است.[۱۳][۱۴][۱۵]
در پاییز ۱۳۹۰ اولین مأموریت ناوشکن جماران در آبهای آزاد و بینالمللی در جریان نجات یک نفتکش از چنگال دزدان دریایی در حوالی تنگه باب المندب انجام شد.[۱۶]
حادثهها
[ویرایش]حادثه ناوچه کنارک
[ویرایش]در ۲۱ اردیبهشت ۹۹ به دلیل برخورد موشک ناوچه جماران نیروی دریایی ارتش به ناوچه کنارک در حال مانور دریایی رخ داد.[۱۷][۱۸][۱۹] حادثه روز یکشنبه در نزدیکی بندر جاسک، ۷۹۰ مایل جنوب شرقی تهران، در خلیج عمان رخ داده که ۱۹ نفر را کشت و ۱۵ نفر نیز زخمی شدند.[۲۰] در رسانههای ایران علت شلیک موشک به ناوچه کنارک، اشتباه محاسباتی در حین تمرین دریایی اعلام شده است.[۲۱]
غرق شدن در ۲۰۲۶
[ویرایش]ناو جماران در روز ۱ مارس ۲۰۲۶ و در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در حالی که در بندر چابهار پهلو گرفته بود، هدف حمله موشکی نیروهای ارتش آمریکا قرار گرفت.[۲۲][۲۳] سنتکام بعدا اعلام کرد که پس از اصابت موشکها، ناو در حال غرق شدن قرار گرفت.[۲۴]
نگارخانه
[ویرایش]
مجسمه ناوشکن جماران در منجیل
.JPG)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ "Iran launches first indigenous frigate", Jane's Information Group (به انگلیسی) Retrieved on 25-02-10.
- ↑ "Mowj Class Corvette", globalsecurity.org (به انگلیسی) Retrieved on 02-25-2010.
- ↑ Silverstone, Paul H. (2001), "Naval Intelligence", Warship International, International Naval Research Organization, 38 (4): 346, JSTOR 44895663
- ↑ Saunders, Stephen; Philpott, Tom, eds. (2015), "Iran", IHS Jane's Fighting Ships 2015–2016, Jane's Fighting Ships (116th Revised ed.), Coulsdon: IHS Jane's, p. 385, ISBN 978-0-7106-3143-5, OCLC 919022075
- ↑ Silverstone, Paul H. (2007), "Naval Intelligence", Warship International, International Naval Research Organization, 44 (3): 227, JSTOR 44895166
- ↑ "Bloomberg". Bloomberg.com. Archived from the original on February 23, 2010.
- ↑ "Iran launches first locally made destroyer". Archived from the original on February 19, 2010. Retrieved 2010-02-19.
- 1 2 Khamenei.ir. «جزئیات ساخت ناوشکن جماران». farsi.khamenei.ir. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۲.
- ↑ مقدار توپخانه و سلاحهای دیگر، تعداد سربازان قابل حمل و ضخامت زره که قدرت جنگی یک کشتی را مشخص میکنند بستگی به اندازه و وزن آن دارد.
- ↑ Mowj Class Corvette Global security
- ↑ "Iran's navy to launch 2nd destroyer by 2012" (به انگلیسی). پرس تیوی. ۲۰ فوریه ۲۰۱۰. Archived from the original on 3 June 2012. Retrieved 22 February 2010.
- ↑ «ناوشکن جماران حملههای دزدان دریایی را خنثی کرده است». اعتماد آنلاین.
- ↑ «ردِّ پای حافظان میهن از اقلیم کردستان تا آمریکای جنوبی». ایسنا.
- ↑ «ناوشکن ایرانی در دریای سرخ با قایق حامل ۱۲ مرد مسلح درگیر شد». یورونیوز فارسی.
- ↑ «ناوشکن ایرانی برای نجات نفتکش این کشور با دزدان دریایی درگیر شد». BBC.
- ↑ «درگیری سنگین ناوشکن جماران با دزدان دریایی در تنگه بابالمندب شد». همشهری آنلاین.
- ↑ «روابط عمومی ارتش ایران». وب سایت ارتش ایران. بایگانیشده از اصلی در ۱۳ مه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۱۱ مه ۲۰۲۰.
- ↑ "نیروی دریایی ارتش ایران 'سانحه ناوچه کنارک' را تأیید کرد". bbc.
- ↑ «ارتش ایران شلیک موشک ناو "جماران" به ناوچه "کنارک" را تأیید کرد». dw. دریافتشده در ۱۱ مه ۲۰۲۰.
- ↑ «نیروی دریایی ارتش ایران: در حادثه برای شناور «کنارک» ۱۹ نفر کشته شدند». euronews. دریافتشده در ۱۱ مه ۲۰۲۰.
- ↑ «شلیک به شناور کنارک؛ ۱۹ کشته و ۱۵ مجروح». dw.com. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۲.
- ↑ Sleiman, Nadia (2026-02-28). "Iran Update Evening Special Report, February 28, 2026". Institute for the Study of War (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «US says it sinks Iranian warship».
- ↑ «سنتکام مدعی حمله به ناو جماران در زمان آغاز حمله به ایران شد». دیدبان ایران. ۲۰۲۶-۰۳-۱۲. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۲.