ناوچه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ناوچه‌های تایپ ۲۳ بریتانیا برای نبرد ضد زیردریایی ساخته شده ولی قابلیت چندمنظوره هم دارند.
ناوچه آمریکایی یواس‌اس استارک با موشک اگزوسه یک میراژ اف-۱ عراقی آسیب دید.

ناوچه با پاس‌ناو[۱] نوعی کشتی جنگی سبک و کوچک است. تعریف ناوچه در چند قرن اخیر تفاوت کرده و کشتی‌های متفاوتی به این نام معروف شده‌اند. به آن ناو محافظ نیز می‌گویند.

ناوچه‌های امروزی نوع کوچک‌شده‌ای از ناوشکن‌ها محسوب می‌شوند که سبکتر هستند و تسلیحات کمتری در اختیار دارند. وزن آن‌ها بین یک تا پنج هزار تن و طول آنها ۹۰ تا ۱۳۰ متر است. وظیفه اصلی آنها مقابله با حملات زیردریایی‌ها و شناورهای سبک تندرو است. امروزه ناوچه‌ها از محبوب‌ترین شناورهای جنگی هستند چراکه کارایی بالایی نسبت به هزینه‌های تولید و نگهداری خود دارند.

فرهنگستان زبان فارسی، پاس‌ناو (frigate) را این‌گونه تعریف می‌کند: «نوعی کشتی جنگی که می‌تواند به‌طور مستقل یا همراه با نیروهای آب‌خاکی و ضربتی و ضد زیرسطحی علیه تهدیدات سطحی یا زیرسطحی و هوایی عمل کند و سلاح‌های آن شامل توپ‌های سه و پنج اینچی دومنظوره و سلاح پیشرفتهٔ ضد زیردریایی است.»[۲]

ترکیب معمول تسلیحاتی ناوچه‌های مدرن شامل چند لانچر موشک‌های ضدکشتی، یک توپ مسلسل کالیبر متوسط (۵۷ تا ۱۱۴ م‌م)، چند پرتابگر اژدر و یک سیستم دفاع نزدیک می‌شود. بسیاری از آن‌ها به موشک‌های ضدهوایی کوتاه‌برد و یک یا چند توپ ضدهوایی هم مجهز هستند و برخی از آنها آشیانه‌ای برای نگهداری یک یا دو بالگرد دارند. اغلب ناوچه‌ها نیز با ترکیبی از موتورهای دیزلی و موتورهای توربین گاز تأمین می‌شود. رادارهای جستجوی هوایی، سونار، سیستم‌های کنترل آتش، تجهیزات جنگ الکترونیک و پادکارهای اخلال‌گر علیه موشک‌های مهاجم نیز از تجهیزات معمول ناوچه‌هاست.

تاریخچه[ویرایش]

اصلیت واژه frigate به مدیترانهْ سدهٔ ۱۵ برمی‌گردد که به کشتیهای بادبان‌دار کلاس-پارو به همراه بادبان و اسلحه سبک اطلاق می‌شد. در قرن ۱۷ واژه ناوچه در انگلستان برای تعریف نوعی کشتی که کوچک٫ دراز، جنگی و با اسلحه کوچک و تعداد زیادی خدمه داشت توسط دونکرک پرایوتیرز برای کشتی با برد کم در اقیانوس اطلس شمالی و شرقی و کانال دوور اطلاق می‌شد. بزودی واژه ناوچه به تمام خانواده کشتیهای جنگی سبک و سریع اطلاق شد ٫ اولین کشتی در خدمت بریتانیا کانستنت وارویک بود که در ۱۶۴۵ وارد خدمت شد.

به این دلیل که نیروی دریایی بریتانیا احتیاج به کشتیهایی با پایداری بیشتر از آنچه دانریک می‌توانست تولید کند بود ٫ واژه ناوچه به زودی به تمام خانواده کشتیهای سبک و زیبا نیز اطلاق شد. حتی سورن دریای عظیم به عنوان یک ناوچه بعد از تغییرات در آن در ۱۶۵۱ توصیف شد

ناوگان ساخته شده در کشورهای همسود در دهه ۱۶۵۰ بطور کل در بر گیرنده کشتیهایی بود که به عنوان ناوچه توصیف می‌شدند، که بزرگترینشان دارای دو عرشه بودند ٫ ناوچه‌های بزرگ، رده سوم، آنها ۶۰ توپ داشتند، این شناورها توانایی و عظمت کشتی‌های بزرگ زمان را داشتند، البته بیشتر کشتی‌های آن زمان به عنوان ناو استفاده می‌شدند، کشتی سریع و مستقل.

بر پایهٔ سامانهٔ رده‌بندی ناوگان سلطنتی بریتانیا، اجرا شده در درهه ۱۶۶۰، ناوچه‌ها معمولاً در ۵ رده بندی قرار می‌گرفتند، در حالی که ناوچه‌ها با داشتن ۲۸ توپ در رده بنده شش قرار می‌گرفتند.

لیست کشورهای سازنده ناوچه[۱][ویرایش]

توجه شود که ناوچه‌های طرابلسی، الجزایری و تونسی تماما تحت عنوان ترکیه (عثمانی) به‌شمار آمده‌اند و تمام دولت‌شهرهای ایتالیایی به عنوان ایتالیا برشمرده شده‌اند.

ناوچه‌های دریانوردی
(۱۶۴۰-۱۸۶۰)
ناوچه‌های بخار
(۱۸۳۰-۱۸۸۰)
ناوچه‌های مدرن
(۱۹۴۰-عصر حاضر)
ناوچه‌های حال حاضر
استرالیا استرالیا
اتریش اتریش
کانادا کانادا
دانمارک دانمارک
مصر مصر
فنلاند
فرانسه فرانسه فرانسه France
آلمان آلمان آلمان آلمان
یونان یونان یونان
هند
ایران
Italy Italy Italy Italy
هلند Netherlands
New Zealand New Zealand
Norway
Peru Peru Peru
Portugal
Russia Russia Russia
Singapore
Spain Spain Spain
Sweden
ترکیه ترکیه ترکیه
United Kingdom United Kingdom United Kingdom United Kingdom
United States United States United States United States
Republic of China (Taiwan) Taiwan


منابع[ویرایش]

  1. برابرنهاده فرهنگستان زبان ایران.
  2. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.

جستارهای وابسته[ویرایش]