مردمک‌گشادی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مردمک گشادی
Dilated pupils 2006.jpg
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰H57.0
آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام379.43
اُمیم159420 159410 106240
دادگان بیماری‌ها8603

مردمک گشادی یا میدریاسیس (به انگلیسی: mydriasis) حالتی است که در آن مردمک چشم ها در اثر برخی صدمات و اسیبها و یا در نتیجه مصرف بعضی از داروها (اتروپین، سیکلوپنتولات و...) گشاد می‌شود. عامل یا دارویی که این تاثیر را بر مردمک ها دارد را گشادکنندهٔ (به انگلیسی: mydriatic) می‌نامند.

حالت عکس مردمک‌گشادی را مردمک‌تنگی Miosis می‌گویند.

اندازه طبیعی مردمک بین ۳ تا ۶ میلی‌متر است و در صورتی‌که قطر آن کمتر از ۳ میلی‌متر باشد مردمک‌تنگی و بیش از ۶ میلی‌متر باشد مردمک‌گشادی روی می‌دهد. در ۲۰ درصد افراد طبیعی بین اندازهٔ دو مردمک کمی اختلاف (اختلاف بیش از ۳% میلی‌متر) وجود دارد که به آن نابرابری مردمک‌ها Anisocoria گفته می‌شود.

انقباض و انبساط ماهیچه‌های عنبیه منجر به تنگ و گشاد شدن سوراخ مردمک می‌شود. اندازهٔ مردمک‌ها توسط دو ماهیچه شامل غیر مخطط حلقوی (اسفنکتر) و شعاعی عنبیه تنظیم می‌کند. عضلهٔ اسفنکتر از پاراسمپاتیک (شاخه‌های سمپاتیک کروی) عصب می‌گیرند.

انواع[ویرایش]

  • مردمک‌گشادی فلجی paralytic: مردمک‌گشادی ناشی از فلج عصب محرکهٔ مشترک چشم.
  • مردمک‌گشادی کوری amaurotic: اختلالی که در آن مردمک چشم نابینا گشادتر از مردمک چشم بینای دیگر است.
  • مردمک‌گشادی متناوب alternating, bounding: نوعی مردمک‌گشادی که به‌تناوب نخست در یک سو و سپس در سوی دیگر ظاهر می‌شود.
  • مردمک‌گشادی تنجشی spasmodic, spastic: مردمک‌گشادی ناشی از تنجش ماهیچهٔ گشادکنندهٔ عنبیه یا فزونی فعالیت دستگاه هم‌حس.

منابع[ویرایش]

  • مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
  • Common eye diseases and their management", Galloway/Amoako/Browning, Springer science 2006, 3rd edition, p196
  • Mydriasis in Farlex medical dictionary. citing: The American Heritage® Medical Dictionary. Copyright 2007, and Mosby's Dental Dictionary, 2nd edition.