صدیق (لقب)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

صدیق در لغت به معنای «بسیار راست‌گو» است[۱] که صیغه مبالغه از «صدق» می‌باشد. این واژه هم به عنوان نام و هم به عنوان لقب مورد استفاده قرار گرفته‌است.

پیامبران و اسلاف[ویرایش]

صدیق در منابع اسلامی و تاریخی، به عنوان لقب برای برخی مورد کاربرد بوده‌است. طبق آنچه در قرآن کتاب مقدس مسلمانان آمده‌است، دو پیامبر: ابراهیم،[۲] ادریس[۳] و مریم[۴] مادر عیسی پیامبر مسیحیت نیز به صدیق لقب گرفته‌اند.

صدر اسلام[ویرایش]

مسلمانان سنی از لقب صدیق به عنوان نامی برای ابوبکر، خلیفه نخست اسلامی و از نزدیک‌ترین یاران محمد، یاد می‌کنند. آن‌ها همچنین از «صدیقه» برای عایشه، دختر ابوبکر و همسر پیامبر، بهره می‌گیرند.

دانشمندان از جمله طبرسی در الإحتجاج،[۵] شیخ صدوق در الخصال[۶] و شیخ طوسی در الأمالی،[۷] به استناد اخبار و روایاتی از محمد و علی امام اول شیعیان، این لقب را برای علی آورده‌اند.

همچنین لقب «صدیقه» بیشتر با عنوان «صدیقه کبری» برای فاطمه زهرا در میان شیعه بسیار معمول و مشهور است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. صدیق در فرهنگ فارسی معین و دهخدا
  2. سوره مریم (۱۹)، آیه ۴۱: وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ إِبْراهیمَ إِنَّهُ کانَ صِدِّیقاً نَبِیًا.
  3. سوره مریم (۱۹)، آیه ۵۶: وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ إِدْریسَ إِنَّهُ کانَ صِدِّیقاً نَبِیًا.
  4. سوره مائده (۵)، آیه ۷۵: مَا الْمَسیحُ ابْنُ مَرْیَمَ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَ أُمُّهُ صِدِّیقَةٌ.
  5. امام علی در فرازی از حدیثی طولانی که بعد از جریان ثقیفه ایراد کرده‌اند، فرمودند: من راست گوی بزرگ و فرق گذارنده بین حق و باطل هستم... : طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج، ص۷۳، نشر مرتضی، مشهد، ۱۴۰۳ هجری قمری.
  6. هم چنین علی فرمود: من بنده خدا و برادر رسول خدا هستم، منم صدیق اکبر و هر کس پس از من مدّعی این مقام شود دروغ گو و بهتان زننده‌است، من پیش از این که مردم نماز بخوانند مدت هفت سال با حضرت رسول نماز می‌خواندم. شیخ صدوق، الخصال، جلد۲، صفحه۴۰۲، انتشارات جامعه مدرسین، قم،۱۴۰۳ هجری قمری.
  7. از ابوذر غفاری روایت شده‌است که وی گفت: از پیغمبر شنیدم در باره علی بن ابی طالب می‌فرمود: ای علی تو اولین کسی هستی که به من ایمان آوردی و اولین فردی خواهی بود که در روز قیامت با من مصافحه می‌کنی و تویی بزرگ ترین راست گویان، و تویی فاروق، که بین حق و باطل را از هم جدا می‌کنی، و تو پیشوای اهل ایمانی و... : شیخ طوسی، الأمالی، صفحه ۱۴۸، انتشارات دارالثقافة، قم، ۱۴۱۴ هجری قمری.