سید حسین یعقوبی قائنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آیت‌الله
سید حسین یعقوبی قائنی
غشلاعذه 9.jpg
سید حسین یعقوبی قائنی
زادروز۱۳۰۳ (خورشیدی)
درگذشت۲۰ بهمن ۱۳۹۶ خورشیدی
پیشهفقه و اصول، عرفان
شناخته‌شده برایعالم مسلمان،
تأثیرگذارانمحمدجواد انصاری همدانی
تأثیرپذیرفتگانعبدالقائم شوشتری، محی‌الدین حائری‌شیرازی
دیناسلام
مذهبشیعه دوازده‌امامی
استادهاسید علی قاضی،
محمدجواد انصاری همدانی
و سید جمال‌الدین گلپایگانی
شاگردهامحی الدین حائری شیرازی
عبدالقائم شوشتری

سید حسین یعقوبی قائنی (زادهٔ ۱۳۰۳ خورشیدی قائن ، درگذشت ۲۰ بهمن ۱۳۹۶ خورشیدی) مجتهد و عارف معاصر که در عنفوان جوانی با عارف مشهور سید علی قاضی دیدار داشته و شاگرد دو عارف بزرگ یعنی محمدجواد انصاری همدانی و سید جمال‌الدین گلپایگانی بوده‌است.[۱] آیت‌الله یعقوبی همچنین با بزرگانی از جمله سید رضا بهاءالدینی، سید محمدهادی میلانی و حسنعلی نجابت شیرازی در ارتباط بوده‌است. وی در جوانی راهی عتبات شده و در حوزه علمیه سامرا، نجف، کربلا و قم تحصیل کرده‌است.

از وی به عنوان آخرین شاگرد بازمانده از عارف بزرگ سید علی قاضی یاد می‌شود. خانه ایشان هم در مشهد است

درگذشت[ویرایش]

وی پس از عمری اشتغال علمی - معنوی در ۲۰ بهمن سال ۱۳۹۶ هجری خورشیدی در سن ۹۳ سالگی درگذشت. یکروز بعد پیکر وی در قم تا حرم فاطمه معصومه تشییع گردید و پس از اقامه نماز میت توسط سید رضا میرمعینی، در صحن «امام رضا» حرم فاطمه معصومه در حجره «شهید مفتح» دفن گردید.[۲]

پیام‌های تسلیت[ویرایش]

بدنبال درگذشت این استاد عارف پیام‌های تسلیتی صادر شد.

  • عبدالحسین خسروپناه رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در پیام تسلیتی از وی به عنوان عارف وارسته یاد نمود.[۳]
  • علی‌اکبر رشاد مؤسس و رئیس پژوهشگاه و رئیس شوراهای حوزه‌های علمیه استان تهران، در پیام تسلیتی که این درگذشت را به رهبر و مراجع تقلید تسلیت گفته بود، عنوان کرد: «آن عالم عارفی که در زمره تلامذه قطب معرفت و معنویت آیت الله آقاسید علی قاضی طباطبائی (قدّه) بود، حقاً از میراث داران مکتب معنوی فقهای عارف در روزگار ما به‌شمار می‌رفت.»[۴]
  • محمدصالح کمیلی از عرفای معاصر این درگذشت را تسلیت گفت.[۵]
  • عبدالقائم شوشتری از عرفای معاصر؛ درگذشت وی را با عنوان «یکی از بزرگ مردان دفاع از شعائر ایمان و عارف بزرگوار» تسلیت گفت.[۶]
  • سید ابوالحسن مهدوی عضو مجلس خبرگان رهبری و نماینده مردم اصفهان در این مجلس نیز در پیامی درگذشت وی را با عنوان «عالم ربانی و فقیه وارسته» تسلیت گفت.[۷]

تألیفات[ویرایش]

دو اثر مکتوب وی:

سفینة الصادقین (زندگی‌نامه وی با نکات مهم عرفانی)[ویرایش]

سبب تألیف کتاب[ویرایش]

  • در مقدمه کتاب سفینة الصادقین و همچنین در پایگاه معرفی آثار مؤلف[۸] در خصوص علت تدوین این اثر چنین بیان شده‌است:

    «در خواست مکرر جمعی از برادران ایمانی مبنی بر آشنا شدن با نحوهٔ سیر و سلوک حقیر و کم و کیف آن، بنده را بر آن داشت تا شمه‌ای از یافته‌های خود را در ضمن قضایای متعدده و جریاناتی که در طول زندگی برایم پیش آمده در جلسات معنوی و محافل انس برای آنان بازگو نمایم.

    مجموعهٔ حاضر که بنام سفینة الصادقین نامیده شده انعکاس صحیح و کامل آن گفته‌ها است که توسط چند تن از دوستان تنظیم گردیده و بارها با دقت و تأمل مورد مطالعهٔ این جانب قرار گرفته و تنها نسخه‌ای است که مورد تأیید می‌باشد.

    امیدوارم مؤمنین و سالکین راه حق از آن بهره‌مند گردند.[۹]»

انیس الصادقین (ادعیه و اذکار مأثور و دستورالعمل‌های سلوکی)[ویرایش]

«این کتاب مشتمل بر تعقیبات نماز، دعاهای روزانه، اعمال هر روز، اعمال شب و روز جمعه، اعمال وقت خواب، اذکار، استغفارات، گزیده‌ای از ادعیه و زیارات، دستورالعمل‌هایی برای برآورده شدن حوائج مختلف، حرزها و اعمال دیگری برای انجام در طول ماه‌های سال است که در کتب معتبر روایی و عبادی علمای شیعه ذکر گردیده.

از ویژگی‌های این کتاب علاوه بر تکیه آن بر عبادات و اعمالی که از ناحیه پیامبر اسلام و امامان شیعیان اثنی عشری وارد شده، این است که مؤلف بنا به گفته خود، به آن ملتزم بوده و در راه سلوک خویش از محتوای آن بهره زیادی برده‌است.»

توضیحات، مطالب و نکاتی که مؤلف در خصوص برخی از اعمال ذکر شده در کتاب بیان کرده‌است، از دیگر ویژگی‌های کتاب محسوب می‌شود. به عنوان نمونه در خصوص استغفار بعد از نماز بیان داشته‌است: "در حقیقت سالک از نخستین عملی که طلب مغفرت می‌کند، همان نمازی است که خوانده است. زیرا طاعت خود را از آن جهت که حقش به خوبی ادا نشده، به نوعی معصیت میداند. لذا بلافاصله پس از نماز استغفار می‌کند و این عظمت مطلب را می رساند[۱۰]."

یا در خصوص دعای بعد خواندن دوازده مرتبه سوره توحید در تعقیبات نماز گفته است: "اگر چه ائمه اطهار علیهم السلام (اسماء الله) هستند ولی (اسم مکنون خداوند) حقیقت پیامبر صلی الله علیه و آله است که اگر کسی را توفیق نصیب شود و به او راه دهند تا با آن حقیقت آشنا شود، به (توحید) رسیده‌است[۱۱]."

یا در توضیح یکی از دعاهای سجده آخر نماز با مطلع (یا ولی العافیه، اسئلک العافیه...) گفته است: "لازمه ترقّی و رسیدن به کمالات معنوی، تحمل مشکلات و تن دادن به گرفتاریهاست لذا ممکن است در طلب عافیت از خداوند، شائبه خودیت باشد که امر پسندیده‌ای نیست، لیکن با توجه به فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ به سائل، مبنی بر در خواست عافیت از خداوند در شب قدر، اگر آن را از باب تبعیت از کلام آن بزرگوار درخواست نماییم مذموم نخواهد بود[۱۲]."

از دیگری ویژگی‌های این مجموع این است که مؤلف در گرداوری اعمال، علاوه بر مفاتیح‌الجنان (اثر شیخ عباس قمی) که مشهورترین کتب ادعیه و اذکار فعلی در نزد شیعیان است، از دیگر کتب ادعیه و روایی معتبر شیعیان نیز بهره گرفته‌است. از میان کتب ادعیه‌ای که در فهرست منابع کتاب مشاهده می‌شود می‌توان به کامل الزیارات (اثر ابن قولویهاقبال الاعمال، فلاح السائل، المجتنی فی الدعاء المجتبی، مهج‌الدعوات و منهج‌العبادات (همگی از آثار سید بن طاووسزاد المعاد (اثر محمدباقر مجلسیمصباح و بلدالامین (هر دو اثر شیخ کفعمی) و... اشاره کرد. از میان منابع روایی شیعی نیز که جزو منابع کتاب می‌باشند به آثاری چون الکافی (اثر شیخ کلینیمن لایحضره الفقیه، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال (هر دو از آثار شیخ صدوقتهذیب الاحکام (اثر شیخ طوسیعده الداعی (اثر ابن فهد حلیوسائل‌الشیعه (اثر شیخ حر عاملیبحارالانوار (اثر محمدباقر مجلسیتفسیر صافی (اثر ملا محسن فیض کاشانیمنتهی‌الآمال (اثر شیخ عباس قمی) مستدرک الوسائل (اثر میرزا حسین نوری) و ... اشاره کرد.

سبب تألیف کتاب[ویرایش]

  • در مقدمه کتاب انیس الصادقین و همچنین در پایگاه معرفی آثار مؤلف[۱۳] در خصوص علت تدوین این اثر چنین بیان شده‌است:

«در پی انتشار کتاب «سفینة الصادقین» در شرح حالات معنوی و زندگانی عالم ربّانی جناب حاج سید حسین یعقوبی قائنی بسیاری از علاقه مندان خواستار آن شدند که ادعیه، اذکار و دستورالعمل‌هایی که مورد توجه ایشان است یا به آن ملتزم می‌باشد در اختیارشان قرار گیرد. این مجموعه به همین منظور و با عنایت ایشان تهیه و تنظیم گردیده‌است.[۱۴]»

علیرضا پناهیان درباره اين كتاب گفته است:

«دربارۀ اثر اذکار در رفع مشکلات مختلف زندگی، کتاب انیس الصادقین نوشتۀ آیت‌الله یعقوبی، کتاب خوب و معتبری است. ذکرهایی هست که گره‌های ما را باز می‌کند، دل را قرص می‌کند و ترس و نگرانی و اندوهِ بد را از دل می‌برد، و بعد، تازه آدم شروع می‌کند به حال خوش معنوی پیدا کردن[۱۵]»

برخی اشخاصی که از محضر وی بهره برده‌اند[ویرایش]

عکسی از دیدار محی‌الدین حائری شیرازی با استادش سید حسین یعقوبی قائنی

افراد زیر هر یک به نحوی از وی بهره برده‌اند و خدمت وی می‌رسیدند:

  1. محی الدین حائری شیرازی (که سابقه آشنایی ۵۰ ساله با وی داشته‌است.[۱۶])
  2. علی صیاد شیرازی[۱۷]
  3. عبدالقائم شوشتری (که بنا به گفته خود از طریق محیی الدین حائری شیرازی با وی آشنا شد)[۱۸]
  4. صادق آهنگران[۱۹]

نمونه‌ای از گفته‌های سلوکی[ویرایش]

از گفته‌های این عارف شیعی است:

«کسانی که خود را اهل طریقت شمرده و خانهٔ اهل بیت علیهم السلام را عملاً رها کرده، احیاناً به دستورات و اعمالی خارج از شرع مقدس عمل می‌کنند و اهل شریعت را افرادی می‌دانند که از حقایق بی خبرند، آن‌ها کاملاً در اشتباه هستند و در نهایت به گمراهی کشیده خواهند شد. البته چون هر زحمتی بی‌مزد نیست و هر عملی اثری دارد چه بسا دستور العمل‌های خارج از شرع مقدس، آثاری هم داشته باشد و در انسان حرارتی نیز ایجاد کند، لکن هر گرمی و اثری نشانهٔ قرب به خدای متعال نیست.»[۲۰]

«مطلبی که باید همیشه به آن توجه داشته باشیم این است که شریعت و طریقت از یکدیگر جدا نیست، بلکه طریقت از شریعت اتخاذ می‌شود و اگر طبق آن سلوک شود انسان را به حقیقت می‌رساند. راه صحیح همان است که محمد و آل محمد علیهم السلام نشان داده‌اند و سلوک صحیح که نتیجه بخش و قرب‌آور باشد منحصر به این است که به آنان تمسک جسته و از ارواح شریف آن بزرگواران استمداد بجوییم. آنان سرچشمهٔ فیض الهی هستند و معانی را هم در واقع خود آن سروران افاضه می‌کنند؛ زیرا آنان روح کلی و نفس کلی و ما نفوس جزئی هستیم و همیشه فرع باید از اصل خویش استفاده کند. پس هر چه از ناحیهٔ غیر آن‌ها باشد، گرچه ممکن است دارای خواص و آثاری هم باشد، لکن حقیقت و محتوایی ندارد و همه باطل و گمراهی است.»[۲۱]

«اگر اصول عقايد انسان محكم نباشد حالات معنوى نه تنها براى او مفيد نيست، بلكه به زيان او تمام خواهد شد. خدا نكند كسى كه پايه‌هاى عقيده‌اش سست است حالى پيدا كند! زيرا اكثر افرادى كه حلولى و اتحادى شده و يا در مقابل ائمه عليهم السلام ادعاهايى داشته اند و كارشان به انحراف كشيده شده، از كسانى بوده‌اند كه اصول عقايدشان از آغاز بر اساسى صحيح و محكم پايه گذارى نشده، تنها در اثر رياضات و مجاهدات، صفايى پيدا كرده‌اند و لذا همين كه با حالى غير عادى مواجه شده اند در دام ابليس قرار گرفته و از راه مستقيم منحرف گشته‌اند و همان حال به ضرر آن‌ها تمام شده‌است.»[۲۲]

«بلى، درد فراق دردى است سوزان كه آتش آن به مراتب از آتش مادى سوزنده‌تر است. هر قدر شناخت و معرفت و در نتيجه محبت نسبت به محبوب بيشتر باشد آتش فراق آن سوزنده‌تر خواهد بود.

حضرت آدم از فراق بهشت آن قدر گريه كرد كه اهل آسمان از گريه او شكايت كردند. يعقوب عليه السلام از فراق يوسف تا جايى گريست كه «ابيضت عيناه من الحزن.» حضرت شعيب عليه السلام نيز از شوق لقاى پروردگار آن قدر گريه كرد كه نابينا گرديد. چرا كه محبت او را در دل يافته بود. و حضرت صديقه طاهره عليها السلام از فراق پدر بزرگوار خود چنان سوخت كه ادامه حيات براى آن بانوى عالميان ميسر نگشت.

آرى، هر قدر انس انسان به محبوب بيشتر باشد سوز فراق آن بيشتر خواهد بود. تا جايى كه مولا امير المؤمنين - عليه آلاف التحية و السلام - در مقام راز و نياز عرض مى كنند:

«فهبنى يا إلهى و سيدى و مولاى و ربى صبرت على عذابك فكيف أصبر على فراقك.»

[پس ای خدای من و آقا و مولای من بر فرض که بر عذابت صبر کردم، چگونه فراقت را  تحمل کنم؟!]

پس اى عزيز! چرا در خود دردى احساس نمى‌كنى؟ و چرا هيچ مشابهتى به مواليان خود ندارى؟ آنان چه چيز درك كرده‌اند كه لحظه‌اى به دنياى فانى دل نبسته و بى‌تابانه در انتظار لحظه ديدار دوست ايستاده‌اند؟ دمى بينديش و بنگر تا چه حد از حال آن بزرگواران فاصله دارى و از آنان كه خانواده كرامت و باب رحمت خداوندى‌اند استمداد كن.»[۲۳]

دیدگاه دربارهٔ رهبر ایران[ویرایش]

سید حسین یعقوبی قائنی برای نخستین[۲۴] بار در سال ۱۳۹۳ در مشهد با رهبر ایران سید علی خامنه‌ای دیدار کرد.[۲۵] وی در یکی از سخنانش در مورد رهبر ایران سید علی خامنه‌ای بیان کرده‌است:[۲۶] «خدا این رهبر معظم را نگه دارد، ایشان امانت خدا هستند؛ اما خیلی‌ها حالیشان نیست، [ایشان] جانشان را کف دست برای هدایت خلق گذاشتند، اصلاً هیچ هوی ندارد»[۲۷]

همچنين در سخنان ديگری درباره وی چنين بيان داشته‌است: «من کسی را که آقای خامنه‌ای را دوست نداشته باشد دوست ندارم؛ حتی اگر فرزند خودم باشد»[۲۸]

وصیت‌نامه[ویرایش]

سید حسین یعقوبی قائنی در بخشی از وصیت‌نامه خود چنین بیان داشته‌است:

قسمتی از وصیت‌نامه سید حسین یعقوبی قائنی، استنساخ شده از متن اصلی

«در خاتمه همه فرزندانم و خویشان و دوستانم را وصیت می‌نمایم به تقوی و یگانه‌پرستی در تحت راهنمای ائمه معصومین - سلام الله علیهم اجمعین- و بدانندکه جز خدای متعال و اولیاء او در دنیا و آخرت یاری و یاوری نیست، پس از روی اخلاص چنگ بزنند به ذیل عنایات حق و اهل بیت گرامی پیغمبر اکرم و دائماً منتظر ظهور موفور السرور حضرت بقیةالله-روحی له الفدا-باشندکه اگر سعادت نصیب شد و ظهور شریفش را درک کردند به تمام معنا در مقابل او تسلیم و در راه یاریش از هیچ چیز مضایقه نکنند.»

گالری تصاویر[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «پایگاه معرفی آثار عالم ربانی حاج سید حسین یعقوبی قائنی».
  2. «پیکر حاج سیدحسین یعقوبی قائنی به خاک سپرده شد».
  3. http://iqna.ir/fa/news/3690019/پیام-تسلیت-خسروپناه-در-پی-درگذشت-آیت‌الله-یعقوبی-قائنی
  4. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ghatreh.com وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. http://www.komeily.com/درگذشت-آیت-الله-حاج-سید-حسین-یعقوبی/
  6. http://abdolghaem.ir/node/863
  7. http://abolhasanmahdavi.ir/news/show/4700/پیام-تسلیت-در-پی-ارتحال-عالم-ربانی-حضرت-آیت‌الله-سیدحسین-یعقوبی-قائنی(رحمةالله‌علیه)/
  8. «پایگاه معرفی آثار آیت الله حاج سید حسین یعقوبی قائنی - معرفی کتاب سفینة الصادقین».
  9. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۸۴). سفینة الصادقین. قم: گنج معرفت. صص. ۱۴. شابک ۹۶۴۷۳۶۰۳۴۷.
  10. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۹۶). انیس الصادقین. قم: میر رضی. صص. ۷. شابک ۹۷۸۶۰۰۹۸۶۶۹۰۸.
  11. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۹۶). انیس الصادقین. قم: میررضی. صص. ۸. شابک ۹۷۸۶۰۰۹۸۶۶۹۰۸.
  12. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۹۶). انیس الصادقین. قم: میررضی. صص. ۱۶. شابک ۹۷۸۶۰۰۹۸۶۶۹۰۸.
  13. «پایگاه معرفی آثار آیت الله حاج سید حسین یعقوبی قائنی - معرفی کتاب انیس الصادقین».
  14. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۹۶). انیس الصادقین. قم: میررضی. صص. ۵. شابک ۹۷۸۶۰۰۹۸۶۶۹۰۸.
  15. «توصیه علیرضا پناهیان به استفاده از کتاب انیس الصادقین به عنوان کتابی خوب و معتبر در زمینه ادعیه و اذکار».
  16. «آیت الله یعقوبی قائنی ارتحال آیت الله حائری شیرازی را تسلیت گفت».
  17. «صادق آهنگران در شعری که به مناسبت فوت سید حسین یعقوبی قائنی در مجلس ترحیمش خوانده با ذکر ابیاتی به ارتباط و ارادت صیاد شیرازی به سید حسین یعقوبی قائنی اشاره کرده‌است».
  18. «پایگاه اطلاع‌رسانی عبدالقائم شوشتری - اساتید (عالم ربّانی حضرت حاج سید حسین یعقوبی قائنی)».
  19. «برگزاری مراسم یادبود آیت‌الله یعقوبی با مداحی صادق آهنگران».
  20. http://www.yjc.ir/fa/news/6432644/زندگینامه-مرحوم-آیت-الله-سید-حسین-یعقوبی-قائنی
  21. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۸۴). سفینة الصادقین. قم: گنج معرفت. صص. ۵۸۳. شابک ۹۶۴۷۳۶۰۳۴۳۴۷ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).
  22. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۸۴). سفینة الصادقین. قم: گنج معرفت. صص. ۲۱۵. شابک ‎۹۶۴۷۳۶۰۳۴۳۴۷ مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک).
  23. یعقوبی قائنی، سید حسین (۱۳۸۴). سفینة الصادقین. قم: گنج معرفت. صص. ۱۸۶. شابک ۹۶۴۷۳۶۰۳۴۳۴۷ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).
  24. «سید عباس موسوی مطلق در گفتگو با خبرگزاری فارس: «چند بار میان ایشان با رهبر معظم انقلاب دیدار صورت گرفته بود»».
  25. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/01/24/709594/ماجرای-ملاقات-عارف-ربّانی-آیت-الله-سیدحسین-یعقوبی-با-رهبر-معظّم-انقلاب
  26. «صوت نظر آیت الله یعقوبی قائنی دربارهٔ رهبر انقلاب آیت الله سید علی خامنه‌ای».
  27. «سید عباس موسوی مطلق در گفتگو با خبرگزاری فارس: آیت الله یعقوبی قائنی رهبر انقلاب را امانت خدا می‌دانست».
  28. «حجت‌الاسلام احمد قاضی (داماد آيت الله يعقوبی قائنی) در گفت‌وگوی مشروح با فارس».

پیوند به بیرون[ویرایش]