سد رودبال
| سد رودبال | |
|---|---|
 | |
  موقعیت سد رودبال در ایران | |
| نام رسمی | سد رودبال |
| کشور | ایران  |
| محل | شهرستان استهبان |
| مختصات |  |
| آغاز ساخت | ۱۳۸۲ خورشیدی |
| گشایش | ۱۳۹۴ خورشیدی |
| سد و سرریزها | |
| گونه سد | خاکی-سنگریزهای با هستهٔ رسی مایل |
| بر روی رود | رودخانه رودبال |
| ارتفاع از پی | ۷۱ متر |
| طول تاج | ۴۸۵ متر |
| عرض تاج | ۱۰ متر |
| عرض در پی | ۳۳۰ متر |
| گونه سرریز | دریچهدار (۵ دریچه قطاعی با ابعاد ۷×۵ متر) |
| مخزن | |
| حجم کل مخزن | ۸۲ میلیون متر مکعب |
| حوضه آبریز | حوضه آبریز رودخانه رودبال |
| مساحت مخزن | ۲۷۰ هکتار |
| سد پاییندست و سرریزها | |
| گونه سد | خاکی-سنگریزهای با هستهٔ رسی مایل |
| [۱] | |
سد رودبال یکی از سدهای مخزنی در شهرستان استهبان واقع در استان فارس است که بر روی رودخانه رودبال احداث شده است.[۲] ساختار این سد از نوع خاکی-سنگریزهای با هستهٔ رسی مایل است که با هدف افزایش پایداری سازه و کاهش نفوذپذیری انتخاب شده است.
موقعیت جغرافیایی
[ویرایش]طبق تصویبنامه تقسیمات کشوری سال ۱۳۶۶ هیئت دولت، این سد در محدوده شهرستان استهبان و میان دو روستای درب قلعه در شمال و پل شکسته (استهبان) در جنوب واقع شده است. هر دو روستا طبق تقسیمات کشوری، از توابع دهستان ایج در بخش مرکزی شهرستان استهبان محسوب میشوند.[۳]
سد رودبال در کیلومتر ۶۰ محور استهبان–داراب واقع شده است. فاصلهٔ این سد تا شهر داراب حدود ۲۰ کیلومتر و تا شهر ایج حدود ۳۳ کیلومتر است.[۴] با آغاز آبگیری سد، چند روستا از جمله آببند (استهبان) و بردنو که در محدودهٔ مخزن قرار داشتند، تخلیه شدند.[۵]
توسعه شیلات و آبزیپروری
[ویرایش]
در سال ۱۳۹۹، تعداد ۵٬۰۰۰ قطعه بچهماهی توسط جهاد کشاورزی استهبان در سد رودبال رهاسازی شد.[۶] با توجه به موقعیت دریاچه در محدوده استهبان، مقدمات راهاندازی تعاونی صیادان فراهم شده است.[۷]
در تیرماه ۱۳۹۷، صید آزمایشی جهت ارزیابی ذخایر ماهیان در این سد انجام شده است.[۸] با این حال، در آبان ۱۴۰۰ گزارشهایی مبنی بر تلف شدن بیش از ۲ هزار قطعه ماهی بر اثر صید غیرمجاز منتشر شد.[۹]
خشک شدن
[ویرایش]در تابستان ۱۴۰۴، گزارشهای رسمی حاکی از بحران شدید منابع آبی بود که طبق آن ذخیره سد رودبال عملاً به صفر رسید.[۱۰]
مشخصات فنی
[ویرایش]این سد دارای ارتفاعی برابر با ۸۳ متر از پی است. ظرفیت تنظیم آب سالانه سد رودبال حدود ۱۰۴ میلیون متر مکعب برآورد شده است.
| مشخصات فنی | مقدار |
|---|---|
| ارتفاع بستر رودخانه در محل سد | ۱۳۱۰ متر بالاتر از سطح دریا |
| وسعت حوزهٔ آبریز تا محل سد | ۹۱۰ کیلومتر مربع |
| میانگین بارندگی سالانه حوزه | ۳۶۵ میلیمتر |
| میانگین آورد سالانه | ۱۱۰٫۹ میلیون متر مکعب |
| حداقل آورد سالانه (۳۰ ساله) | ۲۸٫۶۲ میلیون متر مکعب (۱۳۴۹–۱۳۵۰) |
| حداکثر آورد سالانه (۳۰ ساله) | ۳۸۶٫۹ میلیون متر مکعب (۱۳۷۱–۱۳۷۲) |
| سطح مخزن در تراز حداکثر | ۳٫۲۷ کیلومتر مربع |
| حجم مخزن در تراز حداکثر | ۹۵ میلیون متر مکعب |
| سیلاب ورودی (دوره بازگشت ۱۰۰۰۰ ساله) | ۳۱۰۰ متر مکعب بر ثانیه |
اهداف طرح
[ویرایش]- تنظیم و کنترل سیلابهای رودخانه رودبال جهت تقویت سفره آب زیرزمینی.
- تأمین آب شرب شهرهای داراب، جنتشهر، زرین دشت، فسا، استهبان و بیش از ۵۰ روستا.[۱]
- آبیاری و توسعه حدود ۵۳۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه.[۱۲]
تولید انرژی برقآبی
[ویرایش]نیروگاه برقآبی سد رودبال با ظرفیت ۵٫۷ مگاوات طراحی شده است که قادر است سالانه حدود ۷٫۹ گیگاواتساعت انرژی الکتریکی تولید کند.[۱۱]
منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ «جزئیات پروژه آبرسانی از سد رودبال». شرکت آب منطقهای فارس. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «عملیات اجرایی سد مخزنی رودبال داراب آغاز شد». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۳۸۲. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «مشخصات تصویب ایجاد و تشکیل تعداد ۳ دهستان در شهرستان استهبان». سامانه ملی قوانین و مقررات. ۲ اردیبهشت ۱۳۶۶. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «اداره آب و فاضلاب استان فارس». شرکت آب منطقهای فارس. بایگانیشده از اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۱. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «فرماندار استهبان فارس: مسایل حاشیهای احداث سد رودبال باید رفع شود». خبرگزاری ایرنا. ۱۵ مرداد ۱۳۸۶. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «۵۰۰۰ قطعه بچه ماهی در سد رودبال رها شد». خبرگزاری ایرنا. ۲۱ بهمن ۱۳۹۹. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «فراهم شدن مقدمات تشکیل تعاونی صیادان در استهبان». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۹ آبان ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «پایان صید آزمایشی ماهی از سدهای فارس». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۴ تیر ۱۳۹۷. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «بیش از ۲ هزار قطعه ماهی در سد رودبال استهبان تلف شدند». خبرگزاری مهر. ۱۰ آبان ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «ذخیره آبی سه سد مهم ایران صفر شد». رادیو فردا. ۲۶ مرداد ۱۴۰۴. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «سد رودبال». شبکه خبری آب ایران. بایگانیشده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.
- ↑ «سد رودبال در فارس به بهرهبرداری رسید». خبرگزاری مهر. ۱ خرداد ۱۳۹۳. دریافتشده در ۹ دی ۱۴۰۴.