بسامد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مثالی از یک تابع دوره‌ای با بسامد روبه‌افزایش
طیف کامل امواج مغناطیسی، آن قسمت از طیف که برای چشم قابل مشاهده است بزرگ نمایی شده است
انیمیشن ۳ چشمک زن متناوب از پائین‌ترین بسامد یا فرکانس در بالای نگاره به بالاترین بسامد در پائین نگاره

بَسامَد، تَواتُر یا فرکانس (به انگلیسی: frequency) معیار اندازه‌گیری تعداد تکرار یک اتفاق در یک واحد زمانی معین است. برای محاسبه فرکانس بر روی یک بازهٔ زمانی ثابت، تعداد دفعات وقوع آن حادثه را در آن بازه می‌شماریم و سپس این تعداد را بر طول بازهٔ زمانی تقسیم می‌کنیم.

در سیستم واحدهای SI، برای قدردانی و بزرگ داشت فیزیک‌دان آلمانی هاینریش رودولف هرتز، فرکانس با هرتز(Hz)؛ که یکای اندازه‌گیری فرکانس موج‌هااست، اندازه‌گیری می‌شود. یک هرتز به این معنی است که یک رویداد یک‌بار در هر ثانیه رخ می‌دهد.

واحدهای دیگری نیز برای اندازه‌گیری فرکانس در جای خود بکار می‌روند که پاره‌ای از آن‌ها به این شرح هستند: سیکل بر ثانیه، دور بر دقیقه (rpm)، سرعت قلب توسط واحد ضربان بر دقیقه اندازه‌گیری می‌شود، و حادثه بر سال (فرکانس آماری). یک روش جایگزین برای محاسبهٔ فرکانس، اندازه‌گیری زمان بین دو رخداد متوالی حادثه‌ای است (دورهٔ تناوب) و سپس محاسبه فرکانس به صورت عددی متقابل این زمان مانند زیر:

f = \frac{1}{T}

که در آن T دورهٔ تناوب است.

تقسیم‌بندی باندهای فرکانسی[ویرایش]

طبقه‌بندی فرکانس
محدودهُ فرکانس نام محدودهُ فرکانس کوتاه شده تقسیم‌بندی باند شماره باند
(Hz(۳۰۰– ۳۰ فرکانس‌های فوق‌العاده پایین ELF Extremely Low Frequencies ۲
(Hz(۳۰۰۰– ۳۰۰ فرکانس صدا VF Voice Frequencies ۳
(KHz(۳۰۰– ۳ فرکانس‌های بسیار پایین VLF Very Low Frequencies ۴
(KHz(۳۰۰– ۳۰ فرکانس‌های پایین LF Low Frequencies ۵
(KHz(۳۰۰۰– ۳۰۰ فرکانس‌های متوسط MF Medium Frequencies ۶
(MHz(۳۰– ۳ فرکانس‌های بالا HF High Frequencies ۷
(MHz(۳۰۰– ۳۰ فرکانس‌های بسیار بالا VHF Very High Frequencies ۸
(MHz(۳۰۰۰– ۳۰۰ فرکانس‌های ماورای بالا UHF Ultrahigh Frequencies ۹
(GHz(۳۰۰– ۳ فرکانس‌های فوق‌العاده بسیار بالا SHF Super-High Frequencies ۱۰
(GHz(۳۰۰– ۳۰ فرکانس‌های فوق‌العاده به شدت بالا EHF Extremely High Frequencies ۱۱
(GHz ۳۰۰- ۳ THz نام گذاری نشده () NO NAME ۱۲


فرکانس امواج در اندازه‌گیری فرکانس صدا، امواج الکترومغناطیسی (مانند امواج رادیویی یا نور)، سیگنال‌های الکتریکی یا دیگر امواج، فرکانس بر حسب هرتز، تعداد سیکل‌های شکل موج تکراری است. اگر موج یک صدا باشد، فرکانس آن چیزی است که نواک(زیر و بمی) این موج را مشخص می‌کند.

فرکانس رابطه معکوسی با مفهوم طول موج دارد. فرکانس f برابر است با سرعت v یک موج تقسیم بر طول موج لاندااست که:

f = \frac{v}{\lambda}

در موارد خاص که امواج الکترومغناطیسی از خلأ عبور می‌کنند، v=c که در آن c برابر سرعت نور در خلأ است و این عبارت به صورت زیر در می‌آید:

f = \frac{c}{\lambda}

فرکانس‌های آماری[ویرایش]

در علم آمار فرکانس یک واقعه برابر است با تعداد دفعات رخ دادن یک حادثه در آزمایش یا مطالعه‌ای که در یک دوره زمانی صورت می‌گیرد. فرکانس‌ها معمولاً به صورت گرافیکی در نمودار هیستوگرامر نمایش داده می‌شوند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی

http://www.merriam-webster.com/dictionary/frequency