امیر عالم‌خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از امیر عالم خان)
پرش به: ناوبری، جستجو
امیر عالم خان
امیر عالم خان در سال ۱۹۱۱
ترتیب آخرین امیر بخارا
زمان حکومت ۱۹۱۰ تا ۱۹۲۰
شاه پیشین عبدالاحمد خان
شاه بعدی -
دودمان منغتیه از قبایل مغل
زادروز ۳ ژانویه ۱۸۸۰
درگذشت ۲۸ آوریل ۱۹۴۴
زادگاه بخارا Flag of the Emirate of Bukhara.svg امارت بخارا
محل فوت کابل  افغانستان
همسر
آرامگاه کابل

سید میر محمد امیر عالم‌خان (۱۹۴۴–۱۸۸۰)، آخرین امیر بخارا، و از نوادگان چنگیزخان بود که پیش از چیرگی کامل حکومت اتحاد جماهیر شوروی بر ماوراءالنهر، حکمرانی داشت. دلیل عالم خوانده شدن این امیر، درس خواندنش در دانشگاه استراسبورگ و تحصیل کرده بودنش عنوان شده است.[۱]

با وجودی که از سال ۱۸۷۳ خانات بخارا تحت‌الحمایه امپراتوری روسیه قرار گرفته بود، امیر در اداره امور داخلی آزادی عمل داشت و نظام سلطنت مطلقه برقرار بود.

روز ۲ سپتامبر ۱۹۲۰ میلادی نیروهای ارتش سرخ شوروی به فرماندهی ژنرال میخائیل فرونزه به بخارا حمله کردند. پس از چهار روز نبرد ارک امیر ویران شد و پرچم سرخ برفراز مناره کلیان به اهتزاز درآمد. امیر ناچار به دوشنبه و از آنجا به کابل رفت و در همان‌جا درگذشت. او را در گورستان شهدای صالحین به خاک سپردند. ولی نوهٔ امیر عالم خان از غلط بودن این موضوع آگاهی می‌دهد و می‌گوید امیر از راه کولاب و کابل به مشهد آمد. او با نام خانوادگی غفاریان تربتی مجاور شناسنامهٔ ایرانی گرفت و تا پایان زندگی در مشهد ماند و در همین شهر هم به خاک سپرده شد. نسرین غفاریان دلیل برگزیدن پسوند تربتی مجاور را زندگی در مجاورت تربت علی بن موسی‌الرضا عنوان می‌کند.

امیر در سال‌های پناهندگی در افغانستان علاوه بر ارتباط با باسماچیان و رهبری صوری آن‌ها، خاطرات خود را به نام تاریخ حزن‌الملل بخارا به زبان فارسی نشر کرد که با کوشش محمد اکبر عشیق کابلی در سال ۱۹۹۰ در پیشاور به چاپ رسید.

روزنامهٔ فارسی زبان بخارای شریف در زمان زمامداری وی تعطیل شد.

منابع[ویرایش]