استان سیونیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استان سیونیک
Սյունիք մարզ
زنگزور، زنگه‌زور
استان
استان سیونیک ارمنستان
استان سیونیک ارمنستان
مختصات: ۳۹°۱۵′ شمالی ۴۶°۱۵′ شرقی / ۳۹.۲۵۰° شمالی ۴۶.۲۵۰° شرقی / 39.250; 46.250مختصات: ۳۹°۱۵′ شمالی ۴۶°۱۵′ شرقی / ۳۹.۲۵۰° شمالی ۴۶.۲۵۰° شرقی / 39.250; 46.250
کشور  ارمنستان
مرکز کاپان
حکومت
 • فرماندار واهه هاکوبیان
مساحت
 • کل ۴٬۵۰۶ کیلومتر مربع (۱٬۷۰۰ مایل مربع)
رتبهٔ منطقه ۲ام
جمعیت (۲۰۱۱)
 • جمعیت ۱۴۱٬۷۷۱
 • رتبه ۸ام
 • تراکم ۳۱/کیلومتر مربع (۸۱/پا)
منطقهٔ زمانی UTC (یوتی‌سی ۴+)
 • تابستان (DST) DST (یوتی‌سی ۵+)
کد پستی ۳۲۰۱–۳۵۱۹
کد ایزو ۳۱۶۶ AM-SU
زبان رسمی ارمنی
مذهب کلیسای حواری ارمنی
وب‌گاه syunik.gov.am

سیونیک (به ارمنی: Սյունիք)(تلفظ: سی‌یوونیک) استانی از کشور ارمنستان است با مرکزیت شهر کاپان که تنها استان ارمنی هم‌مرز با ایران است. نام تاریخی و پیشین این منطقه «زنگه‌زور» بوده‌است. ۲۰ درصد از استان سیونیک پوشیده از جنگل بلوط است که این جنگل‌ها رو به نابودی گذاشته‌است.

مغری[ویرایش]

شهر مرزی سیونیک با ایران شهر مغری است. این شهر گرم‌ترین نقطهٔ ارمنستان است و آب و هوایی خشک دارد؛ ولی آب رودخانهٔ مغری باعث سرسبزی شهر و مناطق پیرامونش شده‌است.

راه پیوند مغری به بقیهٔ ارمنستان از کاجاران به‌سوی شمال می‌گذرد که راه دشوارگذری است؛ ولی شرکت‌های ایرانی با سرمایهٔ ایران سرگرم ساخت یک تونل مهم در ارمنستان به‌نام تونل کاجاران هستند تا راه‌گذرش (ترانزیت) ایران به ارمنستان بهبود یابد. جادهٔ کوهستانی مغری بلندترین نقطه در قفقاز است و ۲۵۳۵ متر بلندی دارد.

برروی تپه‌ای در شمال شرقی شهر دژی قرار دارد به‌نام دژ مغری‌برد که در سدهٔ ۱۰ میلادی ساخته شده و در اوایل سدهٔ ۱۸ بدست داوودبیگ بازسازی شد. این دژ تنها دژ در ارمنستان است که برای کاربرد تفنگ و اسلحهٔ گرم طراحی شده‌است.

داوودبیگ فرماندهٔ جنگجویان ارمنی بود که با امپراتوری عثمانی می‌جنگیدند. در این‌جا در سال ۱۷۲۷ میلادی ۴۰۰ تن از افراد داوودبیگ توانستند ۵ روز تمام در برابر نیروی عثمانی که شمارشان چندین برابر بود و از غرب آمده بودند ایستادگی نمایند تا این‌که نیروی کمکی رسید.

در مغری و پیرامونش کلیساهای تاریخی و خانه‌های قدیمی چندی نیز وجود دارد. فعالیت اصلی صنعتی این سامان وجود کارخانهٔ مس و مولیبدن زنگزور و کارخانهٔ مس و مولیبدن آگاراک است.

زنگه‌زور[ویرایش]

زنگه‌زور نام رشته‌کوهی در این استان و نام کهن آن سامان نیز هست. (رجوع به کوهستان زنگه‌زور). بر پایه داستانهای محلی یک شاهزاده زنگه‌زوری به مردمش فرمان داد تا گنجهایشان را بر سر کوه‌های آن سامان خاک کنند تا بدست مهاجمان بیگانه نیفتد. گنج را به زبان ارمنی گندز و سر کوه را سر می‌نامند که هردو وامواژه‌هایی از فارسی است؛ بنابراین نام این کوه‌ها گندزسر یا همان گنج سر شد که بعدها به گونه زنگه‌زور درآمد.

بسیاری از نام‌های دیگر قدیمی آبادی‌های این منطقه نام‌های ایرانی بوده‌اند که بیشترشان به پسوند -وان ختم می‌شده‌اند. -وان یک پسوند ایرانی است به معنای جا و محل. این پسوند را در نام‌هایی مانند شیروان، کندوان (جای کندوها)، لیقوان، سراوان، شیشوان، نخجوان و غیره هم مشاهده می‌کنیم. برای مثال نام اصلی شهر کاجاران ارمنستان هم نام ایرانی گجوان (تلفظ: گَه‌جِه‌وان) بوده که بعداً به کاجاران ارمنی به معنی جایگاه دلیران تغییر یافته‌است. این کوه‌ها کانسارهای ارزشمندی از مولیبدن، مس و آهن دارد.

تقسیمات استانی[ویرایش]

استان سیونیک شامل موارد زیر است ۱۰۹ communities (hamaynkner), of which 7 are considered urban و ۱۰۲ are considered rural.

شهرک‌ها یا communities شهری[ویرایش]

تصویر شهر (شهرک) استان بنیانگذاری مساحت (کیلومترمربع) جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
Agarak Armenia.jpg آگاراک سیونیک ۱۹۴۹ ۲٫۵ ۴٬۴۲۹
Dastakert town2.jpg داستاکرت سیونیک سده ۱۲ام (نخستین اشاره) ۰٫۵ ۳۲۳
455 La ville de Goris.JPG گوریس سیونیک ۱۸۷۰ ۸ ۲۰٬۵۹۱
Kajaran.jpg کاجاران سیونیک ۱۹۵۸ ۲٫۸ ۷٬۱۶۳
Kapan general view.jpg کاپان سیونیک سده ۱۰ام میلادی ۳۶ ۴۳٬۱۹۰
Meghri.jpg مغری سیونیک سده ۱۷ام میلادی ۳ ۴٬۵۸۰
Sisian general.jpg سیسیان Syunik سده ۸ام پیش از میلاد (نخستین اشاره) ۹ ۱۴٬۸۹۴

روستاها یا urban communities[ویرایش]

Non-communitiy villages[ویرایش]

Former villages[ویرایش]

اماکن مذهبی و تاریخی[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]