استان تاووش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استان تاووش
Տավուշի մարզ
استان
استان تاووش ارمنستان
استان تاووش ارمنستان
مختصات: ۴۰°۴۵′ شمالی ۵۳°۸′ شرقی / ۴۰.۷۵۰° شمالی ۵۳.۱۳۳° شرقی / 40.750; 53.133مختصات: ۴۰°۴۵′ شمالی ۵۳°۸′ شرقی / ۴۰.۷۵۰° شمالی ۵۳.۱۳۳° شرقی / 40.750; 53.133
کشور  ارمنستان
مرکز ایجوان
حکومت
 • فرماندار آرمن غولاریان
مساحت
 • کل ۲٬۷۰۴ کیلومتر مربع (۱٬۰۰۰ مایل مربع)
رتبهٔ منطقه ۴ام
جمعیت (۲۰۱۱)
 • جمعیت ۱۲۸٬۶۰۹
 • رتبه ۱۰ام
 • تراکم ۴۸/کیلومتر مربع (۱۲۰/پا)
منطقهٔ زمانی UTC (یوتی‌سی ۴+)
 • تابستان (DST) DST (یوتی‌سی ۵+)
کد پستی ۳۹۰۱–۴۲۱۶
کد ایزو ۳۱۶۶ AM.TV
زبان رسمی ارمنی
مذهب کلیسای حواریونی ارامنه
وب‌گاه www.tavush.am

تاووش (به ارمنی: Տավուշի) یکی از استان‌های کشور ارمنستان است که در شمال شرقی این کشور واقع شده است.

نام گذاری[ویرایش]

نام پیشین این شهر کاروانسرا بود که نامی است پارسی.

ایجِوان هم واژه‌ای ارمنی به همان معنی کاروانسرا و ترجمه آن است.

تاریخچه[ویرایش]

در روزگاران پیشین بخشی از ایالت اوتیک، ارمنستان بزرگ بود.

منطقه معروف دیلیجان که در این استان قرار دارد در روزگاران گذشته شکارگاه پادشاهان بود و مناطقی از این استان بعدها بخشی از ایالت گوگارک بشمار آمدند.

استان تاووش سازه‌های باستانی نام‌آوری ندارد. در افسانه‌ها آمده که سازنده الفبای ارمنی یعنی مسروپ ماشتوتس یکی از نخستین آموزشگاه‌هایش را در این منطقه گشود در درون کلیسایی به نام «سرکیس ورجاوند» (مقدس) که بدست خود مسروپ ساخته شده بود. بعدها «برج گاگا» نیز در نزدیکی این کلیسا ساخته شد. در زمان جنگ‌های ایران و روم بر سر ارمنستان سامان تاووش بخشی از گرجستان بشمار آمد و بعدها در زمان دودمان باگراتونی این سامان دوباره بخشی از منطقه ارمنستان شد.

در پایان سده ۱۴ میلادی این سامان جایی دورافتاده و فراموش شده گشت. یورش‌های مغول و تاتار باعث شد تا به مرور قبیله‌های ترک‌زبان به چراگاه‌های این منطقه راه یابند و کوچ‌نشینی کنند. در سده ۱۶ که منطقه بخشی از ایران بود، شاهان ایران برای اطمینان از امنیت مرزها در برابر شورش ارمنیان و گرجیان مسیحی گروه‌هایی از قبائل قزاق و تاتارهای شمشادی را به ارمنستان آوردند و استان‌های گوناگون ارمنستان را به نام هرکدام از این قبائل نامیدند.

با این حال زندگی ارمنیان ادامه یافت و خانواده اشرافی خِرومیان از دره کیرانوتس در حدود ۱۵۰۰ میلادی در منطقه به چیرگی رسید و پیرامون سیصد سال سررشته کارهای منطقه را در دست داشت.

در سال‌های ۱۷۰۰ به بعد قفقاز مورد تازش ترکها و تیره‌های کوه‌های داغستان قرار گرفت و سامانی آشوب زده گشت. در اوت-سپتامبر ۱۷۹۵، آقا محمد خان قاجار یک لشکرکشی تنبیهی به تفلیس و قفقاز نمود و ارمنیان باشنده استان‌های شمال شرقی ارمنستان امروزی را نیز تبعید کرد. بسیاری کشته شدند و بسیاری به روسیه گریختند.

در همان سال‌ها فرمانرواهای آرتساخ (قره‌باغ) یعنی ملک جمشید و فریدون از تزار تازه روسیه پل یکم علیه حمله‌های آقامحمدخان و ابراهیم خان شاهچه شوشی درخواست یاری کردند. جنگ با خود تهیدستی، خشکسالی و طاعون آورد و بسیاری مردند.

در سال ۱۷۹۹ روس‌ها منطقه تاووش را از دست ایران درآوردند و روستاهای منطقه آرام آرام از سوی ارمنیان قره باغ مسکونی شد.

پس از پیمان‌های گلستان و ترکمنچای، قفقاز از ایران جدا گشت و بخشی از روسیه شد. روس‌ها منطقه تاووش را به نام کوچ‌نشین‌های ساکن آن، منطقه قزاق-شمشادین نامیدند و آن را بخشی از استان لوری وابسته به تفلیس قرار دادند.

پس از استقلال ارمنستان این منطقه تبدیل به استان تاووش به مرکز ایجوان گشت.

عوارض جغرافیایی[ویرایش]

تقسیمات شهری[ویرایش]

مرکز استان تاووش شهر ایجوان است.

استان تاووش شامل موارد زیر است 60 communities (hamaynkner), of which 5 are considered urban and 55 are considered rural.[۱]

شهرک‌ها communities شهری[ویرایش]

تصویر شهر (شهرک) استان بنیانگذاری مساحت (کیلومترمربع) جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
Ayrum town.jpg آیروم تاووش ۱۹۳۷ ۱٫۶ ۲٬۱۲۶
Բերդ, Տավուշ (2).JPG برد تاووش سده ۱۰ام ۳٫۵ ۷٬۹۵۷
Dilijan (View from themountain).jpg دیلیجان تاووش ۱۵۴۴ ۱۳ ۱۷٬۷۱۲
Ijevan landscape.jpg ایجوان تاووش دهه ۱۷۸۰ ۴٫۶ ۲۱٬۰۸۱
Noyemberyan landscape.jpg نویمبریان تاووش سده ۱۳ام (نخستین اشاره) ۳٫۶ ۵٬۳۱۰

روستاها یا communities روستایی[ویرایش]

روستاهای Non-community[ویرایش]

روستاهای سابق[ویرایش]

مراکز علمی[ویرایش]

دانشگاه واردانانتس ایروان و همچنین دانشکده دولتی بهبود آب در در ایجوان شعبه دارند و شهر بِرد نیز دارای یک دانشکده علوم انسانی است.

اقتصاد[ویرایش]

فراورده‌های مهم این استان تنباکو و پرورش خوک است.

اماکن مذهبی و تاریخی[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "RA Tavush Marz". Marzes of the Republic of Armenia in Figures, 2002–2006. National Statistical Service of the Republic of Armenia. 2007.