پرش به محتوا

استان تاووش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
استان تاووش
Տավուշի մարզ
استان
استان تاووش ارمنستان
استان تاووش ارمنستان
کشور ارمنستان
مرکزایجوان
حکومت
 • فرماندارهایگ چوبانیان
مساحت
 • کل۲۷۰۴ کیلومتر مربع (۱۰۴۴ مایل مربع)
 • رتبه۴ام
جمعیت
 (۲۰۱۱)
 • کل۱۲۸۶۰۹
 • رتبه۱۰ام
 • تراکم۴۸/کیلومتر مربع (۱۲۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانییوتی‌سی ۴+ (UTC)
 • تابستانی (DST)یوتی‌سی ۵+ (DST)
کد پستی
۳۹۰۱–۴۲۱۶
کد ایزو ۳۱۶۶AM.TV
زبان رسمیارمنی
مذهبکلیسای حواریونی ارامنه
وبگاهwww.tavush.am

تاووش (به ارمنی: Տավուշի) یکی از استان‌های کشور ارمنستان است که در شمال شرقی این کشور واقع شده است.

نام گذاری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

نام پیشین این شهر کاروانسرا بود که نامی است پارسی.

ایجِوان هم واژه‌ای ارمنی به همان معنی کاروانسرا و ترجمه آن است.

تاریخچه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در روزگاران پیشین بخشی از ایالت اوتیک، ارمنستان بزرگ بود.

منطقه معروف دیلیجان که در این استان قرار دارد در روزگاران گذشته شکارگاه پادشاهان بود و مناطقی از این استان بعدها بخشی از ایالت گوگارک بشمار آمدند.

استان تاووش سازه‌های باستانی نام‌آوری ندارد. در افسانه‌ها آمده که سازنده الفبای ارمنی یعنی مسروپ ماشتوتس یکی از نخستین آموزشگاه‌هایش را در این منطقه گشود در درون کلیسایی به نام «سرکیس ورجاوند» (مقدس) که بدست خود مسروپ ساخته شده بود. بعدها «برج گاگا» نیز در نزدیکی این کلیسا ساخته شد. در زمان جنگ‌های ایران و روم بر سر ارمنستان سامان تاووش بخشی از گرجستان بشمار آمد و بعدها در زمان دودمان باگراتونی این سامان دوباره بخشی از منطقه ارمنستان شد.

در پایان سده ۱۴ میلادی این سامان جایی دورافتاده و فراموش شده گشت. یورش‌های مغول و تاتار باعث شد تا به مرور قبیله‌های ترک‌زبان به چراگاه‌های این منطقه راه یابند و کوچ‌نشینی کنند. در سده ۱۶ که منطقه بخشی از ایران بود، شاهان ایران برای اطمینان از امنیت مرزها در برابر شورش ارمنیان و گرجیان مسیحی گروه‌هایی از قبائل قزاق و تاتارهای شمشادی را به ارمنستان آوردند و استان‌های گوناگون ارمنستان را به نام هرکدام از این قبائل نامیدند.

با این حال زندگی ارمنیان ادامه یافت و خانواده اشرافی خِرومیان از دره کیرانوتس در حدود ۱۵۰۰ میلادی در منطقه به چیرگی رسید و پیرامون سیصد سال سررشته کارهای منطقه را در دست داشت.

در سال‌های ۱۷۰۰ به بعد قفقاز مورد تازش ترکها و تیره‌های کوه‌های داغستان قرار گرفت و سامانی آشوب زده گشت. در اوت-سپتامبر ۱۷۹۵، آقا محمد خان قاجار یک لشکرکشی تنبیهی به تفلیس و قفقاز نمود و ارمنیان باشنده استان‌های شمال شرقی ارمنستان امروزی را نیز تبعید کرد. بسیاری کشته شدند و بسیاری به روسیه گریختند.

در همان سال‌ها فرمانرواهای آرتساخ (قره‌باغ) یعنی ملک جمشید و فریدون از تزار تازه روسیه پل یکم علیه حمله‌های آقامحمدخان و ابراهیم خان شاهچه شوشی درخواست یاری کردند. جنگ با خود تهیدستی، خشکسالی و طاعون آورد و بسیاری مردند.

در سال ۱۷۹۹ روس‌ها منطقه تاووش را از دست ایران درآوردند و روستاهای منطقه آرام آرام از سوی ارمنیان قره باغ مسکونی شد.

پس از پیمان‌های گلستان و ترکمنچای، قفقاز از ایران جدا گشت و بخشی از روسیه شد. روس‌ها منطقه تاووش را به نام کوچ‌نشین‌های ساکن آن، منطقه قزاق-شمشادین نامیدند و آن را بخشی از استان لوری وابسته به تفلیس قرار دادند.

پس از استقلال ارمنستان این منطقه تبدیل به استان تاووش به مرکز ایجوان گشت.

عوارض جغرافیایی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

تقسیمات شهری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
شهرداری نوع مساحت (کیلومتر2) جمعیت
(برآورد ۲۰۱۷)		 مرکز روستاهای مشمول
شهرداری آیروم[الف][۱] شهری ۷۷ ۱۱٬۰۹۷ آیروم آرچیس، ارمنستان، باگراتاشن، دبتاوان، دغدزاوان، هاغتاناک، تاووش، لچکادزور، پتغاوان
شهرداری برد[ب][۲] شهری برد (ارمنستان) آیگدزور، آیگپار، آرتسوابرد، چیناری، ارمنستان، چینچین، چوراتان، ایتساکار، مؤسس، ارمنستان، ناوور، نرکین کارمیرآغبیور، نوراشن (تاووش), پاراواکار، تاووش (روستا), واراگاوان، ورین کارمیرآقبیور، ورین تساقکاوان
شهرداری دیلیجان[پ][۳] شهری دیلیجان آغاوناوانک، تاووش، گش، ارمنستان، هاغارتسین، ارمنستان، هووک، تغوت، تاووش، خاچاردزان
شهرداری ایجوان[ت][۴] شهری ۴۳ ۱۸٬۹۶۰ ایجوان
شهرداری نویمبریان[ث][۵] شهری ۱۵۴٫۵ ۱۶٬۷۸۲ نویمبریان باغانیس، بارکاماوان، برداوان، دووغ، جوجوان، کوتی، ارمنستان، ووسکپار، ووسکوان
Achajur Municipality[۶] روستایی ۳۰ ۴٬۴۶۳ آچاجور
شهرداری آچارکوت[ج][۷] روستایی ۰٫۲ ۱۷۷ آچارکوت
شهرداری آکناغبیور[چ][۸] روستایی ۶ ۵۲۱ آکناغبیور
شهرداری آیگهوویت[ح][۹] روستایی ۲۱ ۳٬۵۹۱ آیگهوویت کایان
شهرداری آزاموت[خ][۱۰] روستایی ۰٫۵ ۳۱۸۲ آزاتاموت
شهرداری برکاربر[د][۱۱] روستایی ۱۲ ۵۵۲ برکابر
شهرداری دیتاوان[ذ][۱۲] روستایی ۸ ۳۹۱ دیتاوان
شهرداری گاندزاکار[ر][۱۳] روستایی ۳۴ ۳٬۶۳۹ گاندزاکار
شهرداری گتاهوویت[ز][۱۴] روستایی ۸٫۵ ۲٬۲۶۵ گتاهوویت
شهرداری خاشتاراک[ژ][۱۵] روستایی ۱۸٫۵ ۱۸۶۹ خاشتاراک
شهرداری کیرانتس[س][۱۶] روستایی ۶ ۳۹۲ کیرانتس
شهرداری کوغب[ش][۱۷] روستایی ۶۷ ۵٬۹۷۰ کوغب زوراکان
شهرداری لوسادزور[ص][۱۸] روستایی ۶٫۵ ۶۸۶ لوسادزور
شهرداری لوساهوویت[ض][۱۹] روستایی ۵ ۳۳۳ لوساهوویت
شهرداری نرکین تساقکاوان[ط][۲۰] روستایی ۹ ۶۱۸ نرکین تساقکاوان
شهرداری ساریگیوغ[ظ][۲۱] روستایی ۱۴ ۱٬۳۵۹ ساریگیوغ
شهرداری سوکار[ع][۲۲] روستایی ۴۷ ۲٬۳۰۷ سوکار، تاووش
شهرداری وازاشن[غ][۲۳] روستایی ۱۷ ۸۸۷ وازاشن
شهرداری ینوکاوان[ف][۲۴] روستایی ۱۵٫۵ ۵۳۷ ینوکاوان
  1. ↑ Ayrum Municipality
  2. ↑ Berd Municipality
  3. ↑ Dilijan Municipality
  4. ↑ Ijevan Municipality
  5. ↑ Noyemberyan Municipality
  6. ↑ Acharkut Municipality
  7. ↑ Aknaghbyur Municipality
  8. ↑ Aygehovit Municipality
  9. ↑ Azatamut Municipality
  10. ↑ Berkaber Municipality
  11. ↑ Ditavan Municipality
  12. ↑ Gandzakar Municipality
  13. ↑ Getahovit Municipality
  14. ↑ Khashtarak Municipality
  15. ↑ Kirants Municipality
  16. ↑ Koghb Municipality
  17. ↑ Lusadzor Municipality
  18. ↑ Lusahovit Municipality
  19. ↑ Nerkin Tsaghkavan Municipality
  20. ↑ Sarigyugh Municipality
  21. ↑ Sevkar Municipality
  22. ↑ Vazashen Municipality
  23. ↑ Yenokavan Municipality

در سال‌های اخیر، بسیاری از سکونتگاه‌های روستایی در تاووش، از جمله روستاهای چرماکاوان، چیرچیری، گغاتاپ، گومر، ارمنستان، شاماخیان و ترساچای متروکه شده‌اند.

مرکز استان تاووش شهر ایجوان است.

استان تاووش شامل موارد زیر است 60 communities (hamaynkner), که از آنها ۵ مورد شهری و ۵۵ مورد روستایی در نظر گرفته شده‌اند.[۲۵]

شهرک‌ها communities شهری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
تصویر شهر (شهرک) استان بنیانگذاری مساحت (کیلومترمربع) جمعیت (سرشماری ۲۰۱۱)
آیروم تاووش ۱۹۳۷ ۱٫۶ ۲٬۱۲۶
برد تاووش سده ۱۰ام ۳٫۵ ۷٬۹۵۷
دیلیجان تاووش ۱۵۴۴ ۱۳ ۱۷٬۷۱۲
ایجوان تاووش دهه ۱۷۸۰ ۴٫۶ ۲۱٬۰۸۱
نویمبریان تاووش سده ۱۳ام (نخستین اشاره) ۳٫۶ ۵٬۳۱۰

روستاها یا communities روستایی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

روستاهای Non-community

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

روستاهای سابق

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

مراکز علمی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

دانشگاه واردانانتس ایروان و همچنین دانشکده دولتی بهبود آب در در ایجوان شعبه دارند و شهر بِرد نیز دارای یک دانشکده علوم انسانی است.

اقتصاد

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

فراورده‌های مهم این استان تنباکو و پرورش خوک است.

اماکن گردشگری، مذهبی و تاریخی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

سازه‌های تاریخی، گردشگری و مذهبی این استان عبارتنداز:

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  2. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  3. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  4. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  5. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  6. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  7. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  8. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  9. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  10. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  11. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  12. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  13. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  14. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  15. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  16. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  17. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  18. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  19. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  20. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  21. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  22. ↑ Sevakar
  23. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  24. ↑ "Տավուշի մարզպետարան". tavush.mtad.am.
  25. ↑ "RA Tavush Marz" (PDF). Marzes of the Republic of Armenia in Figures, 2002–2006. National Statistical Service of the Republic of Armenia. 2007.
  • http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tavush_Province&oldid=441760615
  • «Armenia Tourist Attractions - Armenia Travel Guide». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=استان_تاووش&oldid=44273977»