ارث

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ارث به کلیه اموال، عناوین، بدهی‌ها، حقوق و وظایف شخص پس از مرگش گفته می‌شود که به شخص دیگری منتقل می‌گردد. ارث به مدت طولانی نقش اساسی در جوامع بشری داشته است. مجموعه قوانین انتقال ارث در جوامع مختلف متفاوت و در طول زمان تغییرات بسیاری کرده است.[۱]

در دوران حکومت فراعنه مصر، ثروت حاصل از کار افراد، ملک پادشاه بود و پس از مرگ هر انسان، تمام ثروت او در اختیار پادشاه قرار می‌گرفت و در یونان قدیم نیز، اموال و ثروت انسان‌ها ملک عموم جامعه بود و هر انسان نماینده جامعه در اداره آن‌ها تلقی می‌شد و لذا ارث او هم پس از مرگ در اختیار جامعه قرار می‌گرفت و «پسر ارشد» نمایندگی جامعه را در اداره میراث متعهد می‌شد. مصریان هم بمانند یونانیان در دوره دوم ارتقای فرهنگی خویش به این نتیجه رسیده بودند که نمی‌توان دل‌بستگی شدید هر انسان را به اموال و دست رنج خویش و فرزندان خود را نادیده گرفت. بی‌توجهی حکومت به این واقعیت انگیزه کار و تلاش را نابود ساخته و بذر خصومت و عناد را در قلوب مردم می‌کارد؛ لذا قانون انتقال میراث را به بزرگ‌ترین پسرِ میت را، تصویب و اجرا کردند. درنتیجه پادشاه باکوربوس در قرن هشت ق. م قانون انتقال ارث به بزرگ‌ترین فرزند پسر را تصویب کرد و درنتیجه در مصر قدیم نیز، ترکه متوفی به پسر بزرگ‌تر منتقل می‌شد و برادران و خواهران دیگر، می‌بایست زندگی مشترکی را به ریاست برادر ارشد داشته باشند؛ ولی به‌هرحال در هردوی مصر و یونان، زنان از ارث بردن محروم بودند. در انگلستان نیز تا چندی قبل، تمامی ماترک پدر، تنها به پسر ارشد منتقل می‌شد و اگر متوفی فرزند ارشد پسر نداشت، ارث منحصر به فرزندان ذکور بود.[۲][۳][۴]

ارث در ادیان[ویرایش]

قوانین یهود[ویرایش]

در شریعت یهود، اصل کلی مبتنی بر محرومیت زنان از ارث بود، امّا پدران می‌توانند، برحسب وصیت، سهم ارث دختران خود را تا حداکثر نصف سهم پسران تعیین کنند؛ ولی دخترانی که تا پیش از پایان زمان حیات پدر هنوز به خانهٔ شوهر نرفتند، تا زمانی که شوهری برای آنها پیدا نشده، برادران موظف‌اند که تمام مخارج و لوازم تعلیم و تربیت آنها را به عهده بگیرند و هنگامی‌که می‌خواهند به خانه شوهر بروند به آنان جهیزیه بدهند.[۵] اگر کسی بمیرد و پسری نداشته باشد، ملک او را به دخترش انتقال می‌دهند. اگر دختر نداشته باشد به برادرانش و اگر برادر نداشته باشد ملک او را به برادران پدرش بدهند و الاّ به نزدیک‌ترین خویشان او بدهند.

قوانین اسلام[ویرایش]

دنیای قبل از اسلام، برای زن حقوق ارثی مستقل و مسلّمی قائل نبودند، یا اصلاً به او ارث نمی‌دادند و یا اگر می‌دادند به‌صورت سهم قطعی و مفروض نبود؛ بلکه احتمال داشت که به‌عنوان وصیت، مالی را برای زن بگذارند. به دیگر عبارت، محرومیت زن از ارث، سنت رایج و حاکم بر ادیان قبل از اسلام بود.[۶] مطابق با قوانین اسلامی، ارث بین فرزندان پسر و دختر به صورت ۲ سهم برای پسر و یک سهم برای دختر تقسیم می‌شود. چنانچه پدر و مادر وارث باشند سهم آن‌ها نیز به صورت ۲ به ۱ خواهد بود. در صورت مرگ پدر و وجود فرزندان و مادر، ارث مادر ۱ قسمت از ۶ قسمت کل دارایی‌ها خواهد بود.[۷]

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Inheritance»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۹ نوامبر ۲۰۱۱).
  2. «فلسفه تفاوت ارث زن و مرد در اسلام». دانشنامه موضوعی قرآن. ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. 
  3. «ارث زن از منظر ادیان و مستشرقان». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه نت. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. 
  4. «ارث، قوانین ارث، ارث زن، ارث مادر». گروه وکلای یاسا. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. 
  5. «فلسفه تفاوت ارث زن و مرد در اسلام». دانشنامه موضوعی قرآن. ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. 
  6. «فلسفه تفاوت ارث زن و مرد در اسلام». دانشنامه موضوعی قرآن. ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۲۷. 
  7. «احکام ارث». وب سایت آیت‌الله سیستانی. بازبینی‌شده در ۹ نوامبر ۲۰۱۱.