تمدن اتروسک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اتروسک)
پرش به: ناوبری، جستجو
Rasenna
 اتریش

768 BC–264 BC
Extent of Etruscan civilization and the twelve Etruscan League cities.
پایتخت Velzna
زبان‌(ها) Etruscan language
دین آنی
دولت نامشخص
قانونگذار Etruscan League
دوره تاریخی Ancient
 - Villanovan 768 BC
 - Roman conquest of Volsinii 264 BC
امروزه بخشی از  ایتالیا
 فرانسه
نفشه قلمرو اتروسک

اِتروسک تمدنی با تبار غیر هندواروپایی است که از حدود سال ۷۰۰ پیش از میلاد تا میانه‌های سده اول پیش از میلاد در شبه‌جزیره ایتالیا دوام داشت و همزمان با شکوفایی جمهوری روم ناپدید گردید.

ریشه و تبار اتروسکی‌ها ناآشکار است ولی خود منابع اتروسکی بر این اشاره دارند که آنها از آناتولی به ایتالیا مهاجرت کرده‌اند. احتمال همتباری آنها با اقوام آسیانی وجود دارد. آنها را همچنین با باسک‌های اسپانیا ربط می‌دهند.

تاریخ[ویرایش]

خاستگاه اتروسک‌ها به پیشاتاریخ برمی گردد. هیچ متن ادبیات، مذهبی یا فلسفی از این قوم به مورخان نرسیده و تقریباً همه دانسته‌های ما از کاوشهای باستانشناختی سرچشمه می‌گیرد.

دربارهٔ اتروسک‌ها دو نظریهٔ غالب وجود دارد؛ برخی بر این باورند که اتروسک‌ها بومی منطقه هستند و از فرهنگ ویلانوا سربرآورده‌اند در حالیکه برخی دیگر آنها را مهاجرانی از آناتولی می‌دانند.[۱] به هر روی از سده ششم پیش از میلاد قلمرو اتروسک‌ها از منطقهٔ اتروریا در شمال غربی ایتالیای امروزی رو به گسترش گذاشت، بطوریکه از شمال به آن سوی کوه‌های آپنین و از جنوب به کامپانیا رسید.

پیشتر گروهی از مهاجران یونانی بخش‌هایی از جنوب ایتالیا را به اشغال خود درآورده کشوری برپا کرده بودند که به یونان بزرگ (Magna Graecia) نامور بود. همسایگی با مستعمرات یونانی نشین باعث تأثیر پذیرفتن اتروسک‌ها از فرهنگ یونانی و بعدتر رقابت‌های سیاسی و اقتصادی میان دو کشور شد. بهره‌برداری از معادن و تجارت آهن و مس برای اتروسک‌ها ثروت سرشاری حاصل کرد و حوزهٔ نفوذ آنها را در شبه جزیره ایتالیا وسعت بخشید. از سوی دیگر یونانی‌ها موفق به ایجاد شهرک‌های بازرگانی در سواحل فرانسه و اسپانیا و جزیره کرس شده بودند. اتروسک‌ها که احساس می‌کردند منافع اقتصادیشان در خطر افتاده، با کارتاژ همپیمان شدند و در آلالیا به جنگ یونانیان رفتند (۵۴۰ پیش از میلاد)؛ نتیجه این نبرد دریایی عقب رانده شدن یونانی‌ها و چیرگی اتروسکان بر شمال دریای تیرنی و جزیرهٔ کرس بود.

با دگرگونی‌های قدرت‌های منطقه در نیمه اول سده پنجم پیش از میلاد جایگاه اتروسکان رو به افول رفت. ابتدا کارتاژ متحد آنها از یونانی‌ها شکست خورد و چند سال بعد هییرو حاکم سیراکوز اتروسک‌ها را شکست سختی داد و باعث شد رومیان تازه از راه رسیده شهرهای لاتیوم و کامپانیا را از چنگ آنها درآورند. با یورش گلها مناطق شمالی دریای آدریاتیک هم جدا شد. رومیان هم یک به یک شهرهای اتروسکان را زیر پرچم خود می‌کشیدند تا اینکه در سده سوم پیش از میلاد اتروریا به تصرف روم درآمد.

منابع[ویرایش]

  1. Achilli A, Olivieri A, Pala M, et al. (April 2007). "Mitochondrial DNA variation of modern Tuscans supports the near eastern origin of Etruscans". Am. J. Hum. Genet. 80 (4): 759–68. doi:10.1086/512822. PMC 1852723. PMID 17357081.