گیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بسط عدد "پی" در کنار لوگوی یک خودروی مزدا ۳؛ نمونه‌ای از ابراز علاقه به ریاضیات توسط یک فرد گیک.

گیک (به انگلیسی: Geek) به اصطلاح در اصل کسی است که با رفتار عجیب و غیر متعارف گفته می‌شود. ولی معانی دیگری مانند، «متخصص یا علاقه‎مند رایانه» نیز دارد که بدان رایانه‌باز[۱] نیز می‌گویند. ولی شاید بین تعاریف گوناگون این تعریف که «گیک کسی است که بر اساس شور و اشتیاق به پیش می‌رود» از همه مناسب‎تر باشد.

گیک‌ها کارها را انجام می‌دهند چون از آن‌ها لذت می‌برند؛ یا در آن‌ها مجالی برای ارزیابی قابلیت‌هایشان می‌بینند. مشوق اولیه آنان پول یا شهرت نیست. گیک‌ها معمولاً تمرکز بر موضوعی را مهم‌تر از نیاز به پذیرش اجتماعی می‌بینند. به همین دلیل، معمولاً روابط اجتماعی آنان کم است و از نظر دیگران آدم‌های عجیب و غریبی به نظر می‌رسند. این جداشدن از اجتماع ممکن است به دلیل شکل، موضوع یا عمق علاقه آنان باشد.

انواع[ویرایش]

به افراد مختلف با فعالیت‌های گوناگون گیک گفته می‌شود. گیک بودن منحصر به یک نوع فعالیت نیست. مثلاً بعضی افراد که در ردهٔ گیک‌ها قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:

  • فردی که به فناوری به‎ویژه حوزهٔ رایانه و رسانه‌های دیجیتالی علاقه‌مند است و تلاش می‌کند ناممکن‌ها را در این حوزه با تلاش و فعالیت شبانه‎روزی و تمرکز بالا بر روی موضوع مورد نظر ممکن سازد. این نوع افراد به نوعی معادل واژهٔ کلاسیک هکر هستند. در بیش‎تر موارد فعالیت آنان در هک کردن سخت‌افزار یا نرم‌افزار خاص منجر به استفادهٔ بهتر و راحت تر عموم از آن می‌شود و سرقت اطلاعات صورت نمی‌گیرد.
  • فردی که سعی می‌کند شیوه‌های علمی و آکادمیک را به مسائل غیر علمی و غیر آکادمیک دنیای واقعی مرتبط سازد - برای مثال فردی که روشی را با استفاده از حساب دیفرانسیل و انتگرال برای محاسبهٔ میزان مواد لازم برای پختن یک کیک ارائه نموده‌است.
  • فردی که سعی می‌کند خودش را در اجتماع متمایز سازد؛ آنهم از طریق ارائه شیوه‌های نو و بدیع. در اصل اینگونه افراد سعی می‌کنند شیوهایی غیر معمول آنچه که در اجتماعی پذیرفته شده‌است را ارائه کنند. گیک‌ها معمولاً علاقهٔ شدیدی به نو آوری و ابزارهای جدید دارند که به این علاقهٔ آن‌ها در اصطلاح نودوستی (نئوفیلیا) می‌گویند.
  • فردی که خودش را وقف مسئله یا موضوع خاصی می‌کند طوری که ممکن است از جریان اصلی زندگی اش خارج شود. این امر بر حسب اشتیاق بالای آن فرد به موضوع یا شکل قضیه‌است اما محدودیتی برای اینکه فرد بر روی چه چیزی متمرکز شده‌است وجود ندارد یک گیک می‌تواند زمینهٔ فعالیتش ریاضی، علوم مهندسی، مسائل ماورائی، کامپیوتر، هنر و... باشد.
  • فردی که جامعه یا گروهی را که هنوز با آن رابطه دارد یا متعلق به آن است را از درون نقض نماید.

در کل افرادی که در ردهٔ گیک‌ها قرار میگرند طیف وسیعی هستند و می‌شود مثالهای گوناگونی را برای آنها زد؛ اما اصلاً واژهٔ گیک یا G.E.E.K یک مخفف است که از عبارت General Electrical Engineering Knowledge مرتبط به نیروی دریایی ایالات متحده گرفته شده‌است.[نیازمند منبع]

رفتار و منش[ویرایش]

  • گیک‌ها شیفته تکنولوژی هستند، بخصوص شیفته الکترونیک، رایانه و ابزار و ملزومات صوتی وتصویری است.
  • برای یک کیگ داشتن یک شناسه الکترونیک منحصربفرد و ویژه گاه از داشتن نام و نام خانوادگی واقعی مهم‌تر است.
  • غیر گیک‌ها در برخورد و معاشرت با این افراد به احتمال قوی دچار مشکل خواهند شد و اصطلاحات، شوخی‌ها و علایق او را درک نمی‌کنند.

گیک‌ها کارها را انجام می‌دهند چون از آن‌ها لذت می‌برند یا در آن‌ها مجالی می‌بینند برای ارزیابی قابلیت‌هایشان. مشوق اولیه آن‌ها پول یا شهرت نیست. گیک‌ها معمولاً تمرکز بر موضوعی را مهم‌تر از نیاز به پذیرش اجتماعی می‌بینند و به همین دلیل معمولاً همنوایی اجتماعی آن‌ها کم است و از نظر دیگران آدم‌های عجیب و غریبی به نظر می‌رسند. این جدا شدن از اجتماع ممکن است به دلیل شکل، موضوع یا عمق علاقه آن‌ها باشد. گیک‌ها ممکن است خوره ریاضی، مهندسی، کامپیوتر، بازی و ... باشند.

این واژه در اصل لغت بار منفی دارد و معانی‌ای همچون دیوانه، انسان عجیب و فرد احمق می‌داده و در روزهای اولیه ظهور خوره‌های علم و کامپیوتر در مدارس و دانشگاه‌ها از طرف عموم برای تحقیر آن‌ها استفاده می‌شده. اما در یک مصادره گفتمانی، گیک‌ها شروع کردند به استفاده باافتخار از این کلمه برای نامیدن خودشان و گیک و حتی فرهنگ آن آرام آرام به عنوان موضوعی نه خجالت آور که حتی افتخار آمیز برای کسانی که شور و علاقه بیش از حد معمول برای موضوعی دارند، استفاده شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. رایانه‌باز [رایانه و فناوری اطلاعات] هم‌ارزِ گیک، تکنوگیک (به انگلیسی: geek, techno-geek)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر حسن حبیبی، «لاتین»، در دفتر پنجم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۶-۴ (ذیل سرواژهٔ geek)