فایرفاکس موزیلا

فایرفاکس

فایرفاکس نسخه ۲۰.۰ در ویندوز ۸
طراح(ها)	شرکت موزیلا / بنیاد موزیلا
اولین نسخه	۹ نوامبر ۲۰۰۴
آخرین نسخهٔ پایدار	۲۰٫۰ / ۲ آوریل ۲۰۱۳
آخرین نسخهٔ آزمایشی	۲۱ بتا ۷ / ۹ مه ۲۰۱۳
زبان‌های برنامه‌نویسی	C++/C، جاوااسکریپت، سی‌اِس‌اِس، XUL ،XBL
سیستم‌عامل	ویندوز مک اواس ده لینوکس بی‌اس‌دی سولاریس اپن سولاریس گنو آندروید
حجم فایل	۲۰ مگابایت (ویندوز) ۳۷ مگابایت (مک اواس ده) ۲۲ مگابایت (لینوکس) ۲۴ مگابایت (لینوکس ۶۴بیت)
وضعیت توسعه	فعال
گونه	مرورگر وب، اف‌تی‌پی کلاینت
پروانه	MPL، جی‌پی‌ال، ال‌جی‌پی‌ال
وب‌گاه	firefox.com

فایرفاکس موزیلا (به انگلیسی: Mozilla Firefox)‏ (به فارسی: روباه آتشین موزیلا) (مخفف شده آن به صورت رسمی Fx، اما به صورت غیر رسمی FF) مرورگر وب آزاد و بازمتن برگرفته از موزیلا اپلیکیشن سویت است که توسط بنیاد موزیلا اداره می‌شود. بر اساس آمار در ماه ژوئن ۲۰۱۲ ، این مرورگر ۳۴.۴٪ از کاربران اینترنت و در ماه ژانویهٔ ۲۰۱۰ ، ۲۵% کاربران اینترنت را به خود اختصاص داده‌است.

این مرورگر بیشتر بین کاربران توزیع‌های لینوکس محبوبیت دارد، رفته‌رفته با پدیدار شدن مشکلات امنیتی در پراستفاده‌ترین مرورگرهای وب مانند اینترنت اکسپلورر، کاربران دیگر سیستم‌عامل‌های رایانه‌ای از قبیل ویندوز و مکینتاش نیز استفاده از این مرورگر را آغاز کرده‌اند، تا جایی که مستقل از یک سیستم‌عامل مشخص، بیش‌استفاده‌شده‌ترین مرورگر جهان می‌باشد.

Mozilla Firefox مرورگر تحت وبی است برای مرور و جستجو در بین صفحات اینترنتی با سرعت و امنیت بسیار بالا که محصول کمپانی قدیمی Netscapeاست که در زمینه ارائه ابزار های اینترنتی بسیار محبوب و معروف است. مرورگر فایر فاکس موزیلا محبوب خود را مدیون کیفیت و کارایی بالایش فراتر از سایر مرورگرهای مطرح دنیا مانند Internet Explorer و Opera است زیرا امکانات این مرورگر از قبیل امنیت، سرعت، کیفیت نظر هر کاربری را نیز به خودش جلب میکند. در حال حاضر در بین مجموعه نرم افزارهای ارائه شده فایرفاکس، نسخه 17 بیشترین کاربر را برای مرور در دنیای مجازی دارد و در طی سالیان توانسته بخوبی از رغیبان خود جلو بزند و رتبه اول را کسب کند.

در طی مدت های گذشته شاهد بودیم که برنامه موزیلا در مدت های طولانی نسخه فینال را توزیع میکرد اما امروزه با تاخیر سیاست های بنیان گذار آن یعنی موزیلا، نسخه های فینال بزودی عرضه میشوند و مشکلات سریعتر برطرف میشوند.

ميزان استفاده مرورگرهای اینترنت به تفکیک کشورها در فروردین 1392

فایرفاکس	گوگل کروم	سافاری	اینترنت اسکپلورر
دیگر	اپرا

ویژگی‌ها

این برنامه ویژگی های بسیاری دارد . با گسترش وب و اهمیت بحث تبلیغات طراحان به فکر ایجاد صفحاتی افتادند که بدون خواست کاربر گشوده شوند. با استفاده از امکان pop-up blocker موزیلا، این صفحات امکان ایجاد مزاحمت را ندارند. این گزینه برای مرورگر قابل تنظیم است.

یکی از ویژگی‌های موزیلا امکان گشودن چند صفحه در یک پنجره (tabbed browsing) است. این قابلیت به دلیل استقبال کاربران و همچنین کاربرد وسیع در مدت کوتاهی بین تمام مرورگرها شایع شد اما می‌توان موزیلا را از پایه گذاران آن نام برد. هرچند در نسخه‌های اولیهٔ این برنامه قابلیت tabbed browsing برای تعداد بالای صفحات امکان مدیریت آنها را سلب می‌کرد ولی در نسخه‌های اخیر به راحتی می‌توان با کشیدن و رها کردن (drag-and-drop) مکان تب‌ها را مدیریت کرد.

قابلیت RSS قوی این مرورگر، امکان پاک کردن آسان اطلاعات شخصی (tools->clear->private data)، امکان کشیدن و رها کردن متن به باکس جستجو، حمایت از SVG و CSS2 و CSS3 و JavaScript، حمایت از صفحات طراحی شده با فناوری نوین ای‌جکس (AJAX)، حمایت از قابلیت‌های ویژهٔ CMS‌های رایج، همکاری گسترده با شرکت‌های بزرگ مانند eBay و موتورهای جستجوی یاهو و گوگل و ده‌ها قابلیت سازگارانهٔ دیگر موزیلا را از جمع مرورگرهای آماتور جدا کرده و باوجود سادگی و محیط دوست داشتنی، آن را به یکی از Browser‌های پیشرفته بدل می‌کند. افزونه های مورد نیاز نصب شده و در حالت عادی غیرفعال است

• اضافه شدن افزونه one-time
• اضافه شدن نوار جستجوی توییتر Twitter
• اولویت بندی جدید برای تقاضا در باز شدن زبانه های جدید
• بهبود در اجرای مرورگر با سرعت فوف العاده
• بهبود در عملکرد و در هنگام استفاده از عناصر آهنگ ها ویدیو ها
• پشتیبانی CORS در دامنه های WebGL
• پشتیبانی از منوهای HTML5
• پشتیبانی برای insertAdjacentHTML
• بهبود و پشتیبانی برای نوشتن در زبان CSS و بسیاری زبان های دیگر
• پشتبانی پیشرفته WebSocket
• افزایش امنیت
• افزایش سرعت بارگذاری Java
• افزوده شدن صفحه New Tabs

تاریخچه انتشار

نام مرورگر	نسخه Gecko	نسخه	وضعیت پشتیبانی	اسم رمز	تاریخ انتشار
Phoenix	۱٫۲	۰٫۱		Pescadero	September 23, 2002
		۰٫۲		Santa Cruz	October 01, 2002
		۰٫۳		Lucia	October 14, 2002
	۱٫۳	۰٫۴		Oceano	October 19, 2002
		۰٫۵		Naples	December 07, 2002
Firebird	۱٫۵	۰٫۶		Glendale	May 17, 2003
		۰٫۷		Indio	October 15, 2003
فایرفاکس	۱٫۶	۰٫۸		Royal Oak	February 09, 2004
	۱٫۷	۰٫۹		One Tree Hill	June 15, 2004
فایرفاکس ۱		۱٫۰		Phoenix	November 09, 2004
		۱٫۰٫۸			April 13, 2006
فایرفاکس ۱٫۵	۱٫۸	۱٫۵		Deer Park	November 29, 2005
		۱٫۵٫۰٫۱۲			May 30, 2007
فایرفاکس ۲	۱٫۸٫۱	۲٫۰		Bon Echo	October 24, 2006
		۲٫۰٫۰٫۲۰			December 18, 2008
فایرفاکس ۳	۱٫۹	۳٫۰		Gran Paradiso	June 17, 2008
		۳٫۰٫۱۹			March 30, 2010
فایرفاکس ۳٫۵	۱٫۹٫۱	۳٫۵		Shiretoko	June 30, 2009
		۳٫۵٫۱۹			April 28, 2011
فایرفاکس ۳٫۶	۱٫۹٫۲	۳٫۶		Namoroka	January 21, 2010</ref>
		۳٫۶٫۲۴			November 08, 2011
فایرفاکس ۴	۲٫۰	۴٫۰		Tumucumaque	March 22, 2011
		۴٫۰٫۱			April 28, 2011
فایرفاکس ۵	۵٫۰	۵٫۰			June 21, 2011
		۵٫۰٫۱			July 11, 2011
فایرفاکس ۶	۶٫۰	۶٫۰			August 16, 2011
		۶٫۰٫۲			September 06, 2011
فایرفاکس ۷	۷٫۰	۷٫۰			September 27, 2011
		۷٫۰٫۱			September 29, 2011
فایرفاکس ۸	۸٫۰	۸٫۰			November 08, 2011
		۸٫۰٫۱			November 21, 2011
فایرفاکس ۹ بتا	۹٫۰	۹٫۰ بتا ۴			November 11, 2011
فایرفاکس ۱۰ آلفا	۱۰٫۰	۱۰٫۰ آلفا ۲			Usually daily
فایرفاکس ۱۱ آلفا	۱۱٫۰	۱۱٫۰ آلفا ۱			Usually daily

توانایی شخصی سازی

یکی از قابلیت‌های فایرفاکس امکان تبدیل آن به مرورگری به سلیقه هر فرد است. برای این کار فایرفاکس دو مورد را در نظر گرفته است.اول توانایی‌های مرورگر، دوم ظاهر آن.

شخصی سازی توانایی‌های فایرفاکس با کمک فایل‌هایی با حجم کم به نام افزونه (Extension) ممکن می‌شود. این افزونه ها در واقع تکه‌های کوچک برنامه‌اند که قابلیت‌های مختلفی را به این مرورگر می‌افزایند. تم‌های مختلف این مرورگر هم شخصی سازی ظاهر آن را راحت می‌کند.

مشکلات فایرفاکس

مروری بر سهم بازار مطابق با اطلاعات StatCounter اپریل ۲۰۱۳
مرورگر	% از فایرفاکس	% از کل
فایرفاکس ۱	۰٫۰۵%	۰٫۰۱%
فایرفاکس ۱.۵	۰٫۰۵%	۰٫۰۱%
فایرفاکس ۲	۰٫۱۵%	۰٫۰۳%
فایرفاکس ۳	۰٫۵۵%	۰٫۱۱%
فایرفاکس ۳٫۵	۰٫۳۵%	۰٫۰۷%
فایرفاکس ۳٫۶	۲٫۱۹%	۰٫۴۴%
فایرفاکس ۴	۰٫۷۰%	۰٫۱۴%
فایرفاکس ۵	۰٫۴۵%	۰٫۰۹%
فایرفاکس ۶	۰٫۴۰%	۰٫۰۸%
فایرفاکس ۷	۰٫۴۰%	۰٫۰۸%
فایرفاکس ۸	۰٫۶۰%	۰٫۱۲%
فایرفاکس ۹	۰٫۶۰%	۰٫۱۲%
فایرفاکس ۱۰	۱٫۱۵%	۰٫۲۳%
فایرفاکس ۱۱	۱٫۰۰%	۰٫۲۰%
فایرفاکس ۱۲	۲٫۳۴%	۰٫۷۴%
فایرفاکس ۱۳	۱٫۲۰%	۰٫۲۴%
فایرفاکس ۱۴	۱٫۵۵%	۰٫۳۱%
فایرفاکس ۱۵	۲٫۲۹%	۰٫۴۶%
فایرفاکس ۱۶	۴٫۰۹%	۰٫۸۲%
فایرفاکس ۱۷	۱٫۷۴%	۰٫۳۵%
فایرفاکس ۱۸	۱٫۹۹%	۰٫۴۰%
فایرفاکس ۱۹	۲۷٫۰۲%	۵٫۴۲%
فایرفاکس ۲۰	۴۷٫۲۱%	۹٫۴۷%
فایرفاکس ۲۱	۱٫۷۹%	۰٫۳۶%
فایرفاکس ۲۲	۰٫۱۰%	۰٫۰۲%
فایرفاکس ۲۳	۰٫۱۰%	۰٫۰۲%
تمام‌نسخه‌ها	۱۰۰٫۰۰%	۲۰٫۰۶%

ميزان گستردگی استفاده از فايرفاکس ميان کاربران بر اساس زمان

خیلی از کاربران خواستار اضافه شدن افزونه‌های پرتقاضا به فایرفاکس هستند. (نویسندگان فایرفاکس مدعی‌اند این کار مغایر با هدف آن‌ها یعنی یک مرورگر سبک است.) البته بیشتر این افزونه‌ها و قابلیت‌های بسیار دیگر مستقیماً قابل بارگیری و نصب روی فایرفاکس‌اند ولی تمام کاربران خواهان این روش نصب نیستند، و ترجیح می‌دهند تمام این قابلیت‌ها را در کنار نرم‌افزار اصلی داشته‌باشند.

یکی از مشکلات دیگری هم که به فایرفاکس نسبت داده می‌شود مشکلاتی است که توسط پلاگین فلش (Macromedia Flash) ایجاد می‌شود که برای لینوکس نوشته شده، که این مشکل ارتباطی به خود فایرفاکس ندارد.

پیکربندی

برای سفارشی‌کردن فایرفاکس و تغییر تنظیمات داخلی مانند مکان پوشه بارگیری‌ها، صفحه آغازین، مدیریت رمزهای عبور و غیره، از منوی ابزار/ گزینه‌ها استفاده فرمائید. بخش گزینه‌ها، تنظیمات اصلی برای استفاده کاربران را در بر دارد.

پیکربندی فایرفاکس، شامل تمام تنظیمات داخلی فایرفاکس است و برای کاربران پیشرفته در نظر گرفته شده است.

برای دسترسی به پیکربندی فایرفاکس در نوار نشانی این عبارت را وارد کنید: about:config

خواهشمند است پیش از انجام تغییرات در این بخش، از پروفایل خود پشتیبان‌گیری کنید.

شرح کامل عبارت‌های پیکربندی فایرفاکس

فایرفاکس قابل حمل

ميزان استفاده از مرورگرهای اینترنت ميان کاربران (به جز اینترنت اکسپلورر)

فایرفاکس	سافاری	اپرا	نت اسکیپ
گوگل کروم	بقیه

John Haller فایرفاکس قابل حمل را به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی پروژه فایرفاکس نوشته‌است. این نسخه قابلیت اجرا شدن روی درایو‌های USB Flash و CD-ROM و همچنین درایوهای سخت خارجی و بعضی از پخش کننده‌های دیجیتالی موسیقی را دارد.تمام قابلیت‌های نسخه اصلی فایرفاکس در این نسخه هم موجود است و همچنین تمام افزونه های موجود هم با این نگارش سازگاری دارند. از ویژگی‌های این نگارش اجرای سریع آن روی دستگاه‌های USB است.

جستارهای وابسته

• مجموعه‌ نرم‌افزار اینترنتی سی‌مانکی
• اینترنت اکسپلورر
• مرورگر اپرا
• سافاری
• گوگل کروم

پیوند به بیرون

• صفحهٔ اصلی موزیلا فایرفاکس
• صفحهٔ اصلی بنیاد موزیلا
• وب‌گاه تبلیغ گسترش فایرفاکس

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ فایرفاکس موزیلا موجود است.