کتیبههای پیبنای کاخ آپادانا تخت جمشید هشت کتیبه باستانی است که از دوران زمامداری داریوش بزرگ به جا ماندهاست. این کتیبهها از زیر ستونهای کاخ آپادانا تخت جمشید کشف شدهاست. چهار کتیبه از این کتیبهها از جنس طلا و چهار کتیبه دیگر از جنس نقره میباشند.
[ویرایش] فرمان ساخت
بزرگترین و باشکوهترین کاخ داریوش اول، کاخ آپادانا تخت جمشید بودهاست. بنای این کاخ در تاریخ ۵۱۵ پیش از میلاد آغاز شد و تکمیل آن سی سال طول کشید. ساختمان این کاخ بزرگ و با شکوه، کاری ماندنی محسوب میشد، به همین سبب داریوش بزرگ فرمان داد تا نام و نشان و ویژگیهای ایرانشهر (ایران) را بر چهار کتیبه (خشت) طلایی و چهار کتیبه نقرهای، به سه زبان و خط پارسی باستان، بابلی و ایلامی حک کنند و چهار جعبه سنگی که هر کدام ۴۵ سانیمتر طول و عرض و ۱۵ سانتیمتر بلندی داشت، ساختند و در هر جعبه، یک کتیبه طلایی و یک کتیبه نقرهای به همراه چند سکه، از نوع سکههای ایونیه و لودیه و یونان، که در آن روزگار رواج داشت (در سال ۵۱۵ پیش از میلاد هنوز سکههای داریوش، موسوم به داریک یا داریوشی، ضرب نشده بود) قرار دادند و در چهار گوشه تالار کاخ، زیر پی دیوار آپادانا، با تخته سنگهایی گران مدفون ساختند.
از میان این جعبهها و گنجینههای داخل آنها، دو عدد در طول ایام به تاراج رفتهاست. و جای خالی یکی از آنها در گوشه شمال غربی آپادانا، در دل سنگ کوه آشکار مانده بود. فردریک کرفتر در سال ۱۳۱۳ خ به بررسی این جای خالی پرداخت و نتیجه گرفت که باید در سه گوشه دیگر تالار نیز نمونه آن یافت شود. پس از کندهکاری و حفاری در گوشه شمالشرقی و جنوب شرقی، جعبهها و گنجینههای درون آنها را یافتند و به تهران فرستادند. هم اینک یک جفت از کتیبهها در موزه ملی ایران نگهداری میشود.
[ویرایش] خطوط و ترجمه
روی هر یک از این چهار لوحه، متنی به سه زبان پارسی باستان (۱۰ سطر)، عیلامی (۷ سطر) و بابلی (۸ سطر) به خط میخی یک متن مشترک حک شدهاست. ترجمه این متن چنین است:
- علیرضا شاهپور شهبازی. «تالار مرکزی آپادانا». در راهنمای مستند تخت جمشید. بنیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد. چاپ ۱۳۸۴. تهران: انتشارات سفیران و انتشارات فرهنگسرای میردشتی، ۱۳۸۴. صفحه ۸۹ الی ۹۴. شابک ۴-۶-۹۱۹۶۰-۹۶۴.
|
اشیای ایران باستان |
|
|
|
|
| تپه حسنلو |
|
 |
|
| تپه سیلک |
|
|
| تپه مارلیک |
|
|
| لرستان |
|
|
| عیلامیان |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
موزههای دیگر و فضاهای آزاد
|
|
|
|
| هخامنشیان |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
موزههای دیگر و فضاهای آزاد
|
|
|
|
| اشکانیان |
|
|
| ساسانیان |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
موزههای دیگر و فضاهای آزاد
|
|
|
|
تمدنهای
ناشناخته
و
جز آن |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
موزههای دیگر و فضاهای آزاد
|
قالی پازیریک (موزه آرمیتاژ سن پترزبورگ)/(شاهنشاهی ایران/ پیش از هخامنشیان)
|
|
|
|
|
|
|
تخت جمشید |
|
| کاخها |
|
 |
|
| دیگر بخشها |
|
|
| جغرافیای محل |
|
|
| سازندگان |
|
|
| سنگنبشتهها |
|
|
| پژوهشگران |
|
|
| مرتبط |
|
|
|
|
|
