ماندولین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ماندولین
Mandolin mf.jpg
رده‌بندی

سازهای زهی (با زخمه نواخته می‌شود.)

محدودهٔ صوتی
Range mandolin.PNG
(با کوک معمولی و ۱۴ پرده‌)
گروه موسیقی پرویز مقصدی. از راست اونیک (نوازنده ماندولینداریوش، کیوان، ماسیس، نلی

ماندولین سازی است کوچک‌تر از گیتار و تا حدی گلابی شکل، دارای هشت سیم زوج دست باز است که رایج‌ترین کوک برای این سیم‌های جفت فاصله پنجم است.[۱] این ساز از خانواده لوت است و از حدود ۱۶۰۰ به ایتالیا برده شد. ماندولین با مضراب یا زخمه انگشتان نواخته می‌شود. نه فقط قادر به اجرای نت‌های کوتاه جدا است، بلکه سیم‌های زوج آن امکان تعادل بسیار سریع بین دو نت هم فاصله را به وجود می‌آورد به طوری که افهٔ نسبتاً طویل با نوعی ترمولو منتج می‌گردد. صفحه انگشت‌گذاری آن پرده‌بندی شده‌است.

ساختمان و صدادهندگی[ویرایش]

شکل ماندولین اشک مانند، دایره‌ای و یا تخم‌مرغی است و سوراخ صدای آن می‌تواند شبیه F یا دایره‌ای شکل باشد، دسته آن پرده‌گذاری شده و قسمت پشتی آن یا مسطح و یا دایره‌ای شکل است.

سیم‌های دست باز ماندولین

معمول‌ترین شکل کوک این ساز همانند ویلن از بم به زیر به صورت سل-ر-لا-می است. این ساز توانایی تولید صداهای طولانی که از ویلن تولید می‌شود را ندارد و این مشکل به وسیله نواختن ترمولو (همان تکنیکی که در تا و سه تار به آن ریز گفته می‌شود) برای نواختن آکوردها ونت‌های طولانی حل شده‌است.

آثار عمده برای ماندولین[ویرایش]

این ساز گاهی در ارکسترهای اپرایی به کار رفته است مانند اپرای اتللو اثر وردی. آنتونیو ویوالدی یک کنسرتو برای یک ماندولین (کنسرتو در ر ماژور اپوس ۶ شماره ۳) و دو کنسرتو برای دو ماندولین ساخته‌است. موتسارت در اپرای دون جوان از آن استفاده کرده‌است و بتهوون نیز چند سوناتین برای آن نوشته‌است، پاگانینی هم چند سرناد برای این ساز با همراهی گیتار ساخته‌است.

ماندولین در موسیقی ایرانی[ویرایش]

در حال حاضر تنها نوازنده ماندولین در داخل ایران محمد منتظری (آهنگساز و نقاش اهل خراسان/کارشناسی طراحی صنعتی-تبریز) است. از آثار وی در این زمینه می‌توان به شوق مرگ و اختیار اشاره کرد.

منبع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ماندولین موجود است.