سازهای زهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سازهای زهی یا زه‌صداها (chordophones) آن رده‌ای از سازها هستند که در آنها صدا از ارتعاش زه یا تار یا سیم تولید می‌شود. معمولاً با زخمه زدن یا ضربه زدن و یا کشیدن کمان و آرشه بر روی این زه‌ها صدای دلخواه از ساز در می‌آید. سازهای زهی را به صورت‌های مختلف بخش‌بندی کرده‌اند.

زه‌صداها به دو دسته زخمه‌ای و مرکب تقسیم می‌شوند.[۱]

زه‌صداهای زخمه‌ای دسته‌ای از زه‏صداها هستند که در آنها با زخمه زدن با انگشت یا مضراب بر عامل مرتعش‌شونده صدا تولید می‌شود.
زه‌صداهای مرکب خانواده‌ای از زه‌صداها است با محملی برای زه‌ها و تشدیدکننده‌ای که جزء جدایی‌ناپذیر ساز است.

محتویات

سازهای زهی زخمه‌ای موسیقی ایرانی [ویرایش]

سازهای زهی (آرشه‌ای) موسیقی ایرانی [ویرایش]

سازهای زهی (آرشه‌ای) موسیقی کلاسیک غربی [ویرایش]

سازهای زهی (زخمه‌ای) موسیقی کلاسیک غربی [ویرایش]

سازهای زهی موسیقی غربی [ویرایش]

کمانه‌کشی در سازهای زهی [ویرایش]

انواع کمانه‌کشی در این‌گونه سازها عبارت است از[۲]:

  • اُفتان (ricochet, jeté, gettato) معمولاً در کمانه‌کشی راست، ضربه کمانه به نحوی که نیمه بالایی آن بر روی سیم انداخته شود و بر اثر وزن خود چندین بار بر روی سیم ارتعاش کند
  • پرّان (sautillé, bounced, bouncing, jumped) نوعی کمانه‌کشی که در آن با وسط کمانه ضربه‌ای بر روی سیم زده می‌شود به گونه‌ای که یک بار و به صورت خفیف بر روی سیم پرش کند.
  • (کمانه‌کشی) چپ (up-bow) در نواختن سازهای زهیِ کمانه‌ای، حرکت کمانه از نوک به سمت پاشنه
  • (کمانه‌کشی) راست (down-bow) در نواختن سازهای زهیِ کمانه‌ای، حرکت کمانه از پاشنه به سمت نوک
  • فلوت‌وار (flautando, flautato) دستوری برای اجرای کمانه‌کشی در سازهای زهی که در آن، ساز با نزدیک کردن کمانه به رودسته یا با کم کردن فشار کمانه نواخته می‌شود و صدای آن به صدای فلوت نزدیک می‌شود.
  • مستقل (portato, louré) نوعی کمانه‌کشی بین وضعیت متصل و مقطّع که در آن هر یک از نتها با ارزش زمانیِ کامل و به صورت جدا نواخته می‌شود.

منابع [ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی: سازهای زهی (موسیقی کلاسیک غربی)

http://en.wikipedia.org/wiki/String_section

  1. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
  2. واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ۹ = حروف (ک – گ).