لارس فون تریر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لارس فون تریر
LarsVonTrier.jpg
لارس فون تریر در فستیوال کن ۲۰۰۰
نام اصلی لارس تریر
زمینه فعالیت سینما
ملیت دانمارک
تولد ۳۰ آوریل ۱۹۵۶
کپنهاک، دانمارک
پیشه کارگردان، فیلمنامه‌نویس
صفحه در وب‌گاه IMDb

لارس فون تریر (به آلمانی: Lars von Trier)‏ (زاده ۳۰ آوریل ۱۹۵۶) کارگردان و فیلمنامه نویس دانمارکی است.

محتویات

زندگی [ویرایش]

لارس فون تریر با نام اصلی لارس تریر از خانواده ای آلمانی در سال ۱۹۵۶ در کپنهاگ دانمارک به دنیا آمد و از سن ۱۵ سالگی جذب دنیای فیلم و سینما شد. فیلم سازی را با کارهای سوپر ۸ و فیلم‌های ۱۶ میلیمتری آغاز کرد و بعدها برای تحصیل در سینما وارد مدرسه فیلم دانمارک شد. در انجا بیش از ۴۰ فیلم تبلیغاتی ساخت و سرانجام در ۱۹۸۳ فارغ التحصیل شد. او را به عنوان محرک اصلی و احیاکننده فیلمسازی در دانمارک می‌شناسند و معتقدند که تاثیر بسزایی در پیدایش نسل نوی کارگردانان دانمارک و سراسر جهان داشته‌است. اهمیت فیلم‌های فون تریر فقط به خاطر نقش محوری او در شکل گیری پیمان دگما ۹۵ نیست، فیلم‌های او از نظر گونه دامنه‌ای بسیار وسیع دارند و از آونگارد گرفته تا بازسازی کلاسیک‌های قدیمی را شامل می‌شوند.

آغاز فیلم‌سازی [ویرایش]

نخستین فیلم‌های کوتاه او از نظر سبک شناسی، تجربیاتی کاملاً ابتکاری در زمینه مضمون و استفاده از نمادها و استعاره‌ها هستند و بَعدها همین مضامین و استعاره‌ها نقش‌هایی عمده در فیلم‌های بلندش ایفا می‌کنند. وی در بیان سینمایی سبکی ایجاد کرده که از نظر استعاری سنگین و از لحاظ حسی بسیار قوی است.

سه‌گانه اروپا [ویرایش]

فون تریر کار خود را با سه‌گانه اروپایی اش با عنوان سه‌گانه اروپا، بطور همزمان در دانمارک و سراسر جهان تثبیت کرد. فیلم‌های این سه گانه با نمایش آسیب‌های روانی اروپای آینده به خوبی از روی سبک تجربی و شخصی فیلمساز قابل شناسایی هستند. این سه فیلم عبارتند از: ۱۹۸۴ - «عنصر جنایت» ۱۹۸۷ - «همه‌گیری» ۱۹۹۱ - «اروپا» ﴿زنتروپا﴾ در ۱۹۹۱ لارس فون تریر و پیتر آلباک جنسن ﴿تهیه کننده فیلم «اروپا﴾ شرکت فیلمسازی»زنتروپا اینترتینمنتز" را تاسیس کردند که امروزه به قدرت اول ِ تولید فیلم در کشورهای اسکاندیناوی تبدیل شده‌است.

ساخت سریال [ویرایش]

تریر سه سریال تلویزیونی هم ساخته‌است: «مده آ» در۱۹۸۱، «قلمرو پادشاهی I» در ۱۹۹۴، و «قلمرو پادشاهی II» در ۱۹۹۷. او در سریال‌های «قلمرو...» روشی را برای فوکوس راحت تر روی داستان و بازیگران ابداع کرد که بعدها او را به سوی مفهوم دگما کشید. قسمت اعظم «قلمرو... I و II» با دوربین روی دست فیلمبرداری شد، بدون توجه به مقررات مرسوم و معمول در نورپردازی و استمرار و تدوین، این شیوه رنگ‌هایی تحریف شده و غیرطبیعی و تصاویری دانه دار و خشن ایجاد کرد. سریال‌های «قلمرو...» به نخستین موفقیت عظیم فون تریر تبدیل شدند. میزان علاقه و استقبال دانمارکی‌ها و جهانیان از «قلمرو...» امکان اجرای دومین پروژه فون تریر را همراه با پیتر آلباک جنسن و ویبکه ویندلوف فراهم ساخت.

سه‌گانه قلب طلایی [ویرایش]

دومین سه‌گانه او با عنوان «سه‌گانه قلب طلایی» از کتابی که فون تریر در دوران کودکی خوانده بود، الهام گرفته شد. داستان درباره دخترک کوچکی بود که همیشه آماده قربانی کردن خود برای کمک به دیگران بود. فیلم‌های این سه گانه عبارتند از:

در ۱۹۹۵ لارس فون تریر پیمان «دگما ۹۵» را با عنوان «پیمان پاکی» در ۱۰ ماده قانونی برای فیلمسازی ارائه کرد. این پیمان نخستین بار توسط فون تریر و توماس وینتربرگ ﴿برنده جایزه ویژه هیئت داوران کن برای «جشن»﴾ امضا شد و کمی بعدتر مورد پذیرش گروهی دیگر از کارگردانان دانمارکی و اسکاندیناویایی قرار گرفت. این پیمان که برای سینماگریِ ساده به سبک خاص و مورد علاقه این کارگردانان بسته شده بود علی‌رغم ساخت چند فیلم بر آن روال، به تدریج در کاربرد برخی مواد ﴿توسط خود بانیان﴾ مورد عدول قرار گرفت. بهرحال کاربرد برخی اصول و عناصر این پیمان، امروزه سینمایی متفاوت تر ﴿نسبت به آنچه که «سینمای متفاوت» می‌خوانیمش﴾ را رقم زده‌است. هیأت داوران برای «شکستن امواج» و نخل طلا برای «رقصنده در تاریکی» است. فیلم‌های بلند و کارهای تلویزیونی او چند جایزه و موفقیت بین‌المللی دیگر مثل نامزدی اسکار امیلی واتسون برای «شکستن امواج» را نیز به خود اختصاص داده‌اند.

سه‌گانه امریکا - سرزمین فرصت‌های طلایی [ویرایش]

لارس فون تریر سومین سه‌گانه خود با عنوان «امریکا - سرزمین فرصت‌های طلایی» را ساخت که «داگ ویل» نخستین فیلم آن بود. دومین قسمت «مندرلی» ﴿Manderlay﴾ نام دارد که در استودیوی «فیلم باین» دانمارک ساخته شد. تریر در سال ۲۰۰۶ بُعد جدیدی به کارهای خود افزود، اپرای سینمایی «حلقه نیبلونگن» نیز در استودیوی «فِست اشپیل» در بایرن آلمان ساخته شد و فون تریر این اثر ریچارد واگنر را کارگردانی کرد.

فیلم‌شناسی [ویرایش]

فیلم‌های کوتاه [ویرایش]

  • باغبان ارکیده ﴿Orchidegartneren﴾۱۹۷۷

۱۹۷۹ - Menthe - La bien heureuse * ۱۹۸۰ - Nocturne * ۱۹۸۱ - Den Sidstedetalje *

  • ۱۹۸۲ - تصور رهایی ﴿Image of Relief﴾

فیلم‌های بلند [ویرایش]

  • ۱۹۸۴ - عنصر جنایت ﴿Element of Crime﴾: لارس فون تریر در ۱۹۸۴ نخستین فیلم داستانی و بلندش با نام «عنصر جنایت» را تکمیل نمود که خودش آن را «فیلم نوار امروزی» قلمداد می‌کرد. این فیلم در جشنواره‌های کن، شیکاگو، و مانهایم جوایزی به دست آورد.
  • ۱۹۸۸ - همه‌گیری ﴿Epidemic﴾: که در کن مورد استقبال قرار گرفت.
  • ۱۹۹۱ - اروپا ﴿Europa﴾: یا "زنتروپاً که جایزه ویژه هیئت داوران کن و جوایز دیگری در جشنواره فیلم استکهلم و پورتوریکو و بلژیک را به خود اختصاص داد.
  • ۱۹۹۶ - شکستن امواج ﴿Breaking the Waves﴾: با ستایش منتقدان همراه شد. فیلم با بازی امیلی واتسون ﴿که کاندید اسکار بهترین بازیگر زن هم شد﴾ و استلان اسکارسگارد درباره داستان زندگی زوجی بود که درگیر ماجرایی عاطفی می‌شدند. شوهری که از کمر به پایین فلج شده بود به گونه‌ای غیرعادی عشق همسرش را به خود امتحان می‌کرد. او از همسرش می‌خواست تا با مردان دیگر همخوابه شده و احساسش را برای وی تعریف کند.
  • ۱۹۹۸ - احمق‌ها ﴿Idiots﴾: یک کمدی غیرمتعارف و ماجراجویانه محسوب می‌شد. فیلم به گروهی جوان حدود ۲۰ ساله ء باهوش می‌پردازد که در شورشی علیه ساختارهای زندگی اجتماعی، انجمنی تشکیل داده و در آن چون ابلهان رفتار می‌کنند. احمق‌ها هرجا می‌روند هرج و مرج ایجاد کرده و هر کاری بتوانند برای سرزنش و عصبانی و شوکه کردن دیگران مرتکب می‌شوند.
  • ۲۰۰۰ - رقصنده در تاریکی ﴿Dancer in the Dark﴾: بیورک خواننده ایسلندی در نقش زنی بازی می‌کرد که در سال‌های دهه ۶۰ به امریکا مهاجرت کرده و خیال می‌کند وارد دنیای هالیوود شده‌است، فیلم نخل طلای کن را برای فون تریر و جایزه بهترین بازیگر زن را برای بیورک به ارمغان آورد.
  • ۲۰۰۴ - داگویل ﴿Dogville﴾ با بازی نیکول کیدمن در نقش زنی با یک راز خطرناک در سال ۲۰۰۳ توسط او نوشته و کارگردانی شد. فیلم جوایز متعددی از جشنواره‌های مختلف سراسر دنیا به دست آورد.
  • ۲۰۱۰ - ضدمسیح (Antichrist) فیلم زیبا و تحسین بر انگیز به‌ویژه سکانس اولیه ٱن.
  • ۲۰۱۱ - ملانکولیا -مالاخولیا- (melancholia) فیلم تحسین شده و بحث بر انگیز که به مسایل مربوط به زمین می‌پردازد.

نقد [ویرایش]

فون تریر که با سه گانه «عنصر جنایت»، «اپیدمیک»، و «اروپا» ﴿زنتروپا﴾ قاره اروپا و انسان‌های آن را نقد کرده با داگ ویل سه گانه جدیدی را در باره قاره امریکا شروع می‌کند ولی همانگونه که فیلم‌های تریلوژی اروپای او فقط به محدوده ء اروپا محدود نمی‌شوند، داگ ویل هم فقط انسان‌های امریکا را نشانه نرفته‌است. داگ ویل می‌تواند هر گوشه‌ای از دنیا باشد. جمله تبلیغاتی مندرج در پوسترهای اصلی فیلم، گواه این مدعاست: شهری کوچک و آرام که از اینجا چندان دور نیست. از بین تمامی آثار او که کمابیش از همان ۱۹۸۴ به نوعی همگی معتبرند، چه از نظر فرم و چه از نظر محتوا داگ ویل معتبرترین و بحث انگیز ترین آنها است. خود فون تریر هم در داگ ویل، چه در زمان نوشتن فیلمنامه و چه هنگام ساخت، حتی بیشتر از گذشته، کاملاً متفاوت و بحث انگیز بوده‌است.

جشنواره فیلم کن ۲۰۱۱ [ویرایش]

لارس فون تریر در نشست خبری فیلم «ملانکولیا» May 18, 2011، جشنواره کن، طی اظهاراتی جنجالی اذعان داشت: "من فهمیدم که واقعاً یک ناتزی هستم. خانواده من آلمانی بودند ، و این برای من لذت بخش است . چه می‌توانم بگویم؟ من هیتلر را درک می‌کنم... من با او کمی همدردی می‌کنم ..." "اما، توجه کنید، من به جنگ جهانی دوم تعلق ندارم و ضد یهود هم نیستم؛ اما نه خیلی زیاد ، چون اسرائیل موی دماغ است... حالا چطور میتوانم بگویم ؟... باشه، من یک ناتزی‌ام." [۱]

بعد از این اظهارات، هیئت مدیره جشنواره کن طی بیانیه ای فون تریر را «عنصر نامطلوب» خوانده و وی را از جشنواره اخراج میکنند. بلافاصله پس از این نشست خبری، برگزارکنندگان جشنواره کن از فون تریر خواستند درمورد سخنان خود درباره هیتلر توضیح بدهد و او را وادار به عذر خواهی کردند. فون تریر اما پس از اخراج از جشنواره عذرخواهی خود را پس گرفت.

در ادامه این جریان پلیس دانمارک نیز فون تریر را در رابطه با اتهامات مقامات فرانسوی به او مورد بازجویی قرار داد ؛ فون تریر پس از آن‌که تحت بازجویی قرار گرفت، بیانیه‌ای صادر کرد و گفت: "به خاطر اتهامات جدی وارد شده به خودم و از آنجا که نمی‌توانم دیدگاه‌های خودم را بدون ابهام بیان کنم، تصمیم گرفتم از امروز به بعد از سخنرانی عمومی و انجام گفتگو خودداری کنم."

لارس فون تریر در واکنش به این اقدام مسئولان این جشنواره به روزنامه دانمارکی اکسترا بلادت گفت : " از اینکه عنصر نامطلوب خوانده شدم به خودم افتخار می‌کنم و شاید این اولین بار باشد چنین اتفاقی می افتد. " همچنین در مصاحبه با شبکه دانمارکی TV2 News گفت که : "من همینم که هستم و نمی‌توانم خودم را عوض کنم."

جستارهای وابسته [ویرایش]

منابع [ویرایش]