رتبهبندی دانشگاهها
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
رتبهبندی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی دنیا بر اساس پارامترهای مختلفی انجام میگیرد. رتبهبندیها میتواند براساس کیفیت برخی شاخصهای موجود انجام شود. از جملهی این شاخصها میتوان به آمارهای تجربی، برآوردهای مربوط به مدرسین و اساتید، بورسیهها، دانشجویان، داوطلبین ورود به دانشگاه و برخی دیگر اشاره کرد. برخی از رتبهبندیها هم هستند که بر اساس نحوهی پذیرش و ورود دانشجویان به دانشگاه صورت میگیرد.
علاوه بر رتبهبندی موسسات، برخی رتبهبندیهای دیگری هم وجود دارد که برای برنامههای آموزشی، دپارتمانها و مدارس صورت میگیرد. رتبهبندیها بر اساس جهتدهی برخی مجلات و روزنامهها و گاهی هم توسط دانشگاهیان و فرهنگیان انجام میگیرد.
رتبهبندی ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. یک تحقیق در دانشگاه کرنل نشان میدهد که رتبهبندی دانشگاههای در ایالات متحده بصورت معناداری تحت تاثیر سیستم پذیرش دانشجوست[۱] ولی در انگلستان تعدد نشریات و مقالات رتبهی دانشگاهها را تعیین میکند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] رتبهبندیهای بینالمللی توسط موسسات محلی
موسسات محلی متعددی رتبهبندی بینالمللی دانشگاهها را انجام میدهند که شامل موارد زیر است:
[ویرایش] نشریهی آموزش عالی تایمز - موسسهی رتبهبندی دانشگاهها QS
نشریهی آموزش عالی تایمز لندن یک نشریهی واقع در انگلستان و مربوط به آموزش عالی با همکاری موسسهی کاکارلی سیمونز (به انگلیسی: Quacquarelli Symonds)، هر ساله لیستی از ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا را با عنوان (به انگلیسی: THES - QS World University Rankings) منتشر میکند[۲]. در مقایسه با رتبهبندیهای دیگر، در این رتبهبندی سالانه بسیاری از دانشگاههای غیرآمریکایی و خصوصاً انگلیسی در میان رتبههای بالای آن قرار دارند.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۳] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۲ |
| دانشگاه کمبریج | انگلیس | ۲ |
| دانشگاه ییل | آمریکا | ۲ |
| امپریال کالج لندن | انگلیس | ۵ |
| دانشگاه پرینستون | آمریکا | ۶ |
| موسسه فناوری کالیفرنیا | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه شیکاگو | آمریکا | ۷ |
| کالج دانشگاهی لندن | انگلیس | ۹ |
| ام آی تی | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] رتبهبندی آموزشی دانشگاههای جهان
معروفترین رتبهبندی آموزشی دانشگاههای جهان، توسط دانشگاه شانگهای جیا تانگ صورت میگیرد. این رتبهبندی در قالب یک پروژهی بزرگ در کشور چین صورت گرفته است و هدف آن رتبهبندی دانشگاههای دنیا بصورت کاملاً مسقل بود و در واقع برای اندازهگیری فاصلهی دانشگاههای چینی و دانشگاههای روز دنیا صورت گرفت و نتایج آن در مجلهی اکونومیست به چاپ رسید[۴]. مهمترین انتقادی که به این نوع رتبهبندی وارد است بررسی دانشگاهها فقط در حوزهی علوم طبیعی است[۵] و این درحالی است که توجهی به حوزههای دیگر علوم نشده است. گواه این ادعا میزان پارامترهای موثر در این رتبهبندی است که بیشتر در حوزهی علوم طبیعی قرار دارند و عبارتند از تعداد مقالات منتشر شده در مجلات نیچر و ساینس (که هر دو در حوزهی علوم طبیعی فعالیت میکنند)، تعداد برندگان جایزه نوبل (که بیشتر به علوم فیزیک تعلق میگیرد) و جایزه فیلدز (در حوزهی ریاضیات).
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۶] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه برکلی | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه کمبریج | انگلیس | ۴ |
| ام آی تی | آمریکا | ۵ |
| موسسه فناوری کالیفرنیا | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه پرینستون | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه شیکاگو | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۱۰ |
[ویرایش] نشریهی نیوزویک
در آگوست ۲۰۰۶ (مرداد ۱۳۸۵)، نشریهی نیوزویک آمریکا رتبهبندی ۱۰۰ دانشگاه اول دنیا را به کمک معیارهای دو رتبهبندی دیگر (یعنی رتبهبندی آموزشی دانشگاههای دنیا توسط دانشگاه شانگهای و نشریهی آموزش عالی تایمز) و یک معیار جدید که تعداد کتابها و مجلات کتابخانهها بود ارائه کرد.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۷] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه ییل | آمریکا | ۳ |
| کلتک | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه کمبریج | انگلیس | ۶ |
| ام آی تی | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۸ |
| دانشگاه کالیفرنیا در سان فرانسیسکو | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] وبومتریک
رتبهبندی وبومتریک دانشگاههای دنیا توسط آزمایشگاه سایبرمتریک (CINDOC) -واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا (CSIC)- تهیه شده است. این رتبهبندی بیش از ۴۰۰۰ دانشگاه دنیا را بر اساس اطلاعات مبتنی بر وب آنها تحلیل کردهاست.
رتبهبندی وبومتریک متشکل از یک پایگاه داده شامل ۱۵،۰۰۰ دانشگاه و بیش از ۵،۰۰۰ مرکز تحقیقاتی است. ۴،۰۰۰ دانشگاه اول در رتبهبندی مشخص شده است، و دانشگاههای دیگر نیز در رنبهبندیهای محلی و جزئیتر آمده است. موسسات آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی کشورهای در حال توسعه در این روش رتبهبندی، با قرار دادن دستاوردهای علمی خود بر روی اینترنت میتوانند وضعیت بهتری پیدا کنند چرا که ممکن است نسبت به دانشگاههای تراز اول دنیا بسیار فاصله داشته باشند اما با این روش میتوانند وضعیت خود را بهتر نمایان کنند.
این رتبهبندی اولین بار در سال ۲۰۰۴ انجام شد و بر اساس شاخصی مرکب از چندین پارامتر تهیه شد. این پارامترها عبارتند از حجم اطلاعات موجود بر روی وب، قابلیت دسترسی و نسبت اطلاعات منتشر شده در وب به میزان لینکهای برگشتی خارجی آن است. این رتبهبندی هر ساله در دیماه و تیرماه بروز میشود و یک مقیاس وبی برای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی فراهم میآورد. این رتبهبندی میزان فعالیت علمی وب سایتهای آموزشی را بصورت دورهای نشان میدهد.
شاخصهای وبومتریک به این دلیل بوجود آمدهاند که میزان توجه موسسات را به نشر اینترنتی نشان دهد. بنابراین دانشگاههای با کیفیت آموزشی بالا ممکن است به دلیل عدم تمایل به سیاستهای انتشار اینترنتی، در این نوع رتبهبندی رتبهی مورد انتظار خود را بدست نیاورند.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۸[۸] |
|---|---|---|
| ام آی تی | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه میشیگان | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه ویسکانسین | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه مینسوتا | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] فاکتور جِی
یکی از روشهای رتبهبندی دانشگاهها بر اساس وبومتریک، روش فاکتور جی (به انگلیسی: G-factor) است که تعداد پیوندهای وبسایت یک دانشگاه را در میان وبسایت دیگر دانشگاهها محاسبه میکند. فاکتور جی درواقع میزان محبوبیت و اهمیت وبسایت یک دانشگاه خاص را در میان وبسایتهای دانشگاههای دیگر نشان میدهد. بنابراین فاکتور جی حالتی از گستردگی و میزان نفوذ یک دانشگاه براساس وبسایت آن است.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۶[۹] |
|---|---|---|
| ام آی تی | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه پرینستون | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه پنسیلوانیا | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه واشنگتن | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه کارنگی ملون | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه راتگرز | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] رتبهبندی حرفهای دانشگاههای دنیا
در مقایسه با رتبهبندی آموزشی دانشگاههای دنیا، رتبهبندی حرفهای دانشگاههای دنیا در سال ۲۰۰۷ توسط مدرسهی عالی ملی معدن پاریس بنیان گذاشته شد که به اندازهگیری کارایی هر دانشگاه در اصول حرفهای میپردازد. شاخص اصلی این رتبهبندی تعداد مدیران اجرایی ارشد در میان ۵۰۰ شرکت مطرح دنیاست (از لحظ سودآوری) که بر اساس دانشگاهی که آنان درس خواندهاند محاسبه میشود. رتبهبندی آموزشی دانشگاههای دنیا و رتبهبندی حرفهای دانشگاههای دنیا میتوانند مکمل یکدیگر در نظر گرفته شوند چرا که به ترتیب قابلیت دانشگاهها را در زمینهی آموزشی و در زمینهی سودآوری اقتصادی نشان میدهد.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۱۰] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه توکیو | ژاپن | ۲ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۳ |
| اکول پلی تکنیک | فرانسه | ۴ |
| دانشگاه آش آ سه (HEC) | فرانسه | ۵ |
| دانشگاه پنسیلوانیا | آمریکا | ۶ |
| ام آی تی | آمریکا | ۷ |
| سیانس پو (به فرانسوی: Institut d'Études Politiques de Paris) |
فرانسه | ۸ |
| دانشگاه انا (به فرانسوی: École nationale d'administration) |
فرانسه | ۹ |
| دانشگاه اکول دو مین دو پاری (به فرانسوی: École nationale supérieure des mines de Paris) |
فرانسه | ۱۰ |
[ویرایش] رتبهبندی عملکرد مقالات علمی دانشگاهها
رتبهبندی عملکرد مقالات علمی دانشگاهها یک رتبهبندی بر اساس روش کتابسنجی است که توسط انجمن ارزیابی و ارتقادهی آموزش عالی تایوان[۱۱] صورت گرفته است. در این روش، ۹ شاخص در نظر گرفته شده است که عبارتند از: مقالات ۱۱ سال اخیر، مقالات کنونی، ارجاعات به کتب و مقالات در ۱۱ سال اخیر، ارجاعات به کتب و مقالات در حال حاضر، شاخص H، میزان مورد مرجع قرار گرفتن مقالات، مقالات چاپ شده در مجلات با ضریب تاثیر گذاری بالا و برتری حوزههای فعالیت. این نوع رتبهبندی با توجه به این ۹ شاخص نشاندهندهی سه معیار کارکرد مقالات علمی است: بهرهوری تحقیقات، میزان تاثیرگذاری تحقیقات و برتری تحقیقات. در این پروژه با کمک روش کتابسنجی کارکرد مقالات علمی ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا تحلیل و رتبهبندی شده است.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۱۲] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه جانز هاپکینز | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه واشنگتن | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه میشیگان | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه کالیفرنیا در سن دیگو | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۹ |
| ام آی تی | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] دانشگاه ووهان
یک رتبهبندی دیگر توسط مرکز تحقیقات ارزیابی علم چین در دانشگاه ووهان است. این رتبهبندی بر اساس شاخصهای علوم پایه بدست آمده است که نشان میدهد دانشگاهها از نظر تعداد مقالات چاپ شده و ارجاعات بیش از ۱۱٬۰۰۰ مجلهی علمی در سراسر دنیا در ۲۲ حوزهی علمی مختلف به آن مقالات در چه جایگاهی قرار دارند. وب سایت این رتبهبندی به زبان انگلیسی نیز در دسترس است.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۱۳] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه تگزاس در آستین | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه واشنگتن | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه جانز هاپکینز | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه توکیو | ژاپن | ۸ |
| دانشگاه میشیگان | آمریکا | ۹ |
| ام آی تی | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ Study shows college rankings do matter
- ↑ the QS rankings
- ↑ http://www.topuniversities.com/worlduniversityrankings/results/2007/overall_rankings/top_100_universities/
- ↑ http://www.economist.com/displaystory.cfm?story_id=4339960
- ↑ http://ed.sjtu.edu.cn/ARWU-FIELD2008.htm
- ↑ http://ed.sjtu.edu.cn/rank/2007/ARWU2007_Top100.htm
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Top_100_Global_Universities
- ↑ http://www.webometrics.info/top4000.asp
- ↑ http://www.universitymetrics.com/tiki-index.php?page=Top+20+Universities+2006&PHPSESSID=cdd97941d5a2daeb815ad1d8c60b39f5
- ↑ http://www.ensmp.fr/Actualites/PR/EMP-ranking.html#chapter5
- ↑ Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities. Retrieved on 2008-02-14.
- ↑ http://www.heeact.edu.tw/ranking/EngTop100.htm
- ↑ http://rccse.whu.edu.cn/college/sjdxkyjzl.htm
