رتبهبندی دانشگاهها
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
رتبهبندی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی دنیا بر اساس پارامترهای مختلفی انجام میگیرد. رتبهبندیها میتواند براساس کیفیت برخی شاخصهای موجود انجام شود. از جملهٔ این شاخصها میتوان به آمارهای تجربی، برآوردهای مربوط به مدرسین و اساتید، بورسیهها، دانشجویان، داوطلبین ورود به دانشگاه و برخی دیگر اشاره کرد. برخی از رتبهبندیها هم هستند که بر اساس نحوهٔ پذیرش و ورود دانشجویان به دانشگاه صورت میگیرد.
علاوه بر رتبهبندی موسسات، برخی رتبهبندیهای دیگری هم وجود دارد که برای برنامههای آموزشی، دپارتمانها و مدارس صورت میگیرد. رتبهبندیها بر اساس جهتدهی برخی مجلات و روزنامهها و گاهی هم توسط دانشگاهیان و فرهنگیان انجام میگیرد.
رتبهبندی ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. یک تحقیق در دانشگاه کرنل نشان میدهد که رتبهبندی دانشگاههای در ایالات متحده بصورت معناداری تحت تاثیر سیستم پذیرش دانشجوست[۱] ولی در انگلستان تعدد نشریات و مقالات رتبهٔ دانشگاهها را تعیین میکند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] رتبهبندیهای بینالمللی توسط موسسات محلی
موسسات محلی متعددی رتبهبندی بینالمللی دانشگاهها را انجام میدهند که شامل موارد زیر است:
[ویرایش] رتبهبندی آموزشی دانشگاههای جهان SJTU
معروفترین رتبهبندی آموزشی دانشگاههای جهان، توسط دانشگاه شانگهای جیا تانگ صورت میگیرد. این رتبهبندی در قالب یک پروژهٔ بزرگ در کشور چین صورت گرفتهاست و هدف آن رتبهبندی دانشگاههای دنیا بصورت کاملاً مسقل بود و در واقع برای اندازهگیری فاصلهٔ دانشگاههای چینی و دانشگاههای روز دنیا صورت گرفت و نتایج آن در مجلهٔ اکونومیست به چاپ رسید[۲]. مهمترین انتقادی که به این نوع رتبهبندی وارد است بررسی دانشگاهها فقط در حوزهٔ علوم طبیعی است[۳] و این درحالی است که توجهی به حوزههای دیگر علوم نشدهاست. گواه این ادعا میزان پارامترهای موثر در این رتبهبندی است که بیشتر در حوزهٔ علوم طبیعی قرار دارند و عبارتند از تعداد مقالات منتشر شده در مجلات نیچر و ساینس (که هر دو در حوزهٔ علوم طبیعی فعالیت میکنند)، تعداد برندگان جایزه نوبل (که بیشتر به علوم فیزیک تعلق میگیرد) و جایزه فیلدز (در حوزهٔ ریاضیات).
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۸[۴] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه ییل | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه کمبریج | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۴ |
| کلتک | آمریکا | ۵ |
| امپریال کالج | انگلیس | ۶ |
| دانشگاه لندن | انگلیس | ۷ |
| دانشگاه شیکاگو | آمریکا | ۸ |
| ام آی تی | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] نشریهٔ آموزش عالی (تایمز) - موسسهٔ رتبهبندی دانشگاهها QS
نشریهٔ آموزش عالی تایمز لندن یک نشریهٔ واقع در انگلستان و مربوط به آموزش عالی با همکاری موسسهٔ کاکارلی سیمونز (به انگلیسی: Quacquarelli Symonds)، هر ساله لیستی از ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا را با عنوان (به انگلیسی: THES - QS World University Rankings) منتشر میکند[۵]. در مقایسه با رتبهبندیهای دیگر، در این رتبهبندی سالانه بسیاری از دانشگاههای غیرآمریکایی و خصوصاً انگلیسی در میان رتبههای بالای آن قرار دارند.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۸[۶] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۲ |
| دانشگاه کمبریج | انگلیس | ۲ |
| دانشگاه ییل | آمریکا | ۲ |
| امپریال کالج لندن | انگلیس | ۵ |
| دانشگاه پرینستون | آمریکا | ۶ |
| موسسه فناوری کالیفرنیا | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه شیکاگو | آمریکا | ۷ |
| کالج دانشگاهی لندن | انگلیس | ۹ |
| ام آی تی | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] نشریهٔ نیوزویک
در آگوست ۲۰۰۶ (مرداد ۱۳۸۵)، نشریهٔ نیوزویک آمریکا رتبهبندی ۱۰۰ دانشگاه اول دنیا را به کمک معیارهای دو رتبهبندی دیگر (یعنی رتبهبندی آموزشی دانشگاههای دنیا توسط دانشگاه شانگهای و نشریهٔ آموزش عالی تایمز) و یک معیار جدید که تعداد کتابها و مجلات کتابخانهها بود ارائه کرد.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۷] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه ییل | آمریکا | ۳ |
| کلتک | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه کمبریج | انگلیس | ۶ |
| ام آی تی | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۸ |
| دانشگاه کالیفرنیا در سان فرانسیسکو | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] وبومتریک
رتبهبندی وبومتریک دانشگاههای دنیا توسط آزمایشگاه سایبرمتریک (CINDOC) -واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا (CSIC)- تهیه شدهاست. این رتبهبندی بیش از ۴۰۰۰ دانشگاه دنیا را بر اساس اطلاعات مبتنی بر وب آنها تحلیل کردهاست.
رتبهبندی وبومتریک متشکل از یک پایگاه داده شامل ۱۵،۰۰۰ دانشگاه و بیش از ۵،۰۰۰ مرکز تحقیقاتی است. ۴،۰۰۰ دانشگاه اول در رتبهبندی مشخص شدهاست، و دانشگاههای دیگر نیز در رنبهبندیهای محلی و جزئیتر آمدهاست. موسسات آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی کشورهای در حال توسعه در این روش رتبهبندی، با قرار دادن دستاوردهای علمی خود بر روی اینترنت میتوانند وضعیت بهتری پیدا کنند چرا که ممکن است نسبت به دانشگاههای تراز اول دنیا بسیار فاصله داشته باشند اما با این روش میتوانند وضعیت خود را بهتر نمایان کنند.
این رتبهبندی اولین بار در سال ۲۰۰۴ انجام شد و بر اساس شاخصی مرکب از چندین پارامتر تهیه شد. این پارامترها عبارتند از حجم اطلاعات موجود بر روی وب، قابلیت دسترسی و نسبت اطلاعات منتشر شده در وب به میزان لینکهای برگشتی خارجی آن است. این رتبهبندی هر ساله در دیماه و تیرماه بروز میشود و یک مقیاس وبی برای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی فراهم میآورد. این رتبهبندی میزان فعالیت علمی وبگاههای آموزشی را بصورت دورهای نشان میدهد.
شاخصهای وبومتریک به این دلیل بوجود آمدهاند که میزان توجه موسسات را به نشر اینترنتی نشان دهد. بنابراین دانشگاههای با کیفیت آموزشی بالا ممکن است به دلیل عدم تمایل به سیاستهای انتشار اینترنتی، در این نوع رتبهبندی رتبهٔ مورد انتظار خود را بدست نیاورند.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۹[۸] |
|---|---|---|
| ام آی تی | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه کرنل | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه میشیگان | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه کلتک | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه مینسوتا | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه تگزاس در آستین | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] فاکتور جِی
یکی از روشهای رتبهبندی دانشگاهها بر اساس وبومتریک، روش فاکتور جی (به انگلیسی: G-factor) است که تعداد پیوندهای وبسایت یک دانشگاه را در میان وبسایت دیگر دانشگاهها محاسبه میکند. فاکتور جی درواقع میزان محبوبیت و اهمیت وبسایت یک دانشگاه خاص را در میان وبسایتهای دانشگاههای دیگر نشان میدهد. بنابراین فاکتور جی حالتی از گستردگی و میزان نفوذ یک دانشگاه براساس وبسایت آن است.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۶[۹] |
|---|---|---|
| ام آی تی | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه پرینستون | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه پنسیلوانیا | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه واشنگتن | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه کارنگی ملون | آمریکا | ۹ |
| دانشگاه راتگرز | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] رتبهبندی حرفهای دانشگاههای دنیا
در مقایسه با رتبهبندی آموزشی دانشگاههای دنیا، رتبهبندی حرفهای دانشگاههای دنیا در سال ۲۰۰۷ توسط مدرسهٔ عالی ملی معدن پاریس بنیان گذاشته شد که به اندازهگیری کارایی هر دانشگاه در اصول حرفهای میپردازد. شاخص اصلی این رتبهبندی تعداد مدیران اجرایی ارشد در میان ۵۰۰ شرکت مطرح دنیاست (از لحظ سودآوری) که بر اساس دانشگاهی که آنان درس خواندهاند محاسبه میشود. رتبهبندی آموزشی دانشگاههای دنیا و رتبهبندی حرفهای دانشگاههای دنیا میتوانند مکمل یکدیگر در نظر گرفته شوند چرا که به ترتیب قابلیت دانشگاهها را در زمینهٔ آموزشی و در زمینهٔ سودآوری اقتصادی نشان میدهد.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۸[۱۰] |
|---|---|---|
| دانشگاه توکیو | ژاپن | ۱ |
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه کییو | ژاپن | ۴ |
| دانشگاه پنسیلوانیا | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه واسدا | ژاپن | ۶ |
| دانشگاه آش آ سه (HEC) | فرانسه | ۷ |
| دانشگاه کیوتو | ژاپن | ۸ |
| دانشگاه آکسفورد | انگلیس | ۹ |
| دانشگاه انا | فرانسه | ۱۰ |
[ویرایش] رتبهبندی عملکرد مقالات علمی دانشگاهها
رتبهبندی عملکرد مقالات علمی دانشگاهها یک رتبهبندی بر اساس روش کتابسنجی است که توسط انجمن ارزیابی و ارتقادهی آموزش عالی تایوان[۱۱] صورت گرفتهاست. در این روش، ۹ شاخص در نظر گرفته شدهاست که عبارتند از: مقالات ۱۱ سال اخیر، مقالات کنونی، ارجاعات به کتب و مقالات در ۱۱ سال اخیر، ارجاعات به کتب و مقالات در حال حاضر، شاخص H، میزان مورد مرجع قرار گرفتن مقالات، مقالات چاپ شده در مجلات با ضریب تاثیر گذاری بالا و برتری حوزههای فعالیت. این نوع رتبهبندی با توجه به این ۹ شاخص نشاندهندهٔ سه معیار کارکرد مقالات علمی است: بهرهوری تحقیقات، میزان تاثیرگذاری تحقیقات و برتری تحقیقات. در این پروژه با کمک روش کتابسنجی کارکرد مقالات علمی ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا تحلیل و رتبهبندی شدهاست.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۱۲] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه جانز هاپکینز | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه واشنگتن | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه میشیگان | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه کالیفرنیا در سن دیگو | آمریکا | ۸ |
| دانشگاه کلمبیا | آمریکا | ۹ |
| ام آی تی | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] رتبهبندی دانشگاه ووهان
یک رتبهبندی دیگر توسط مرکز تحقیقات ارزیابی علم چین در دانشگاه ووهان است. این رتبهبندی بر اساس شاخصهای علوم پایه بدست آمدهاست که نشان میدهد دانشگاهها از نظر تعداد مقالات چاپ شده و ارجاعات بیش از ۱۱٬۰۰۰ مجلهٔ علمی در سراسر دنیا در ۲۲ حوزهٔ علمی مختلف به آن مقالات در چه جایگاهی قرار دارند. وبگاه این رتبهبندی به زبان انگلیسی نیز در دسترس است.
| دانشگاه | کشور | رتبه کلی جهانی در سال ۲۰۰۷[۱۳] |
|---|---|---|
| دانشگاه هاروارد | آمریکا | ۱ |
| دانشگاه تگزاس در آستین | آمریکا | ۲ |
| دانشگاه واشنگتن | آمریکا | ۳ |
| دانشگاه استنفورد | آمریکا | ۴ |
| دانشگاه جانز هاپکینز | آمریکا | ۵ |
| دانشگاه کالیفرنیا در برکلی | آمریکا | ۶ |
| دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس | آمریکا | ۷ |
| دانشگاه توکیو | ژاپن | ۸ |
| دانشگاه میشیگان | آمریکا | ۹ |
| ام آی تی | آمریکا | ۱۰ |
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ Study shows college rankings do matter
- ↑ The brains business | The Economist
- ↑ field
- ↑ http://www.topuniversities.com/worlduniversityrankings/results/2008/overall_rankings/
- ↑ the QS rankings
- ↑ http://www.arwu.org/rank2008/ARWU2008_A(EN).htm
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Top_100_Global_Universities
- ↑ World Universities' ranking on the Web: top 6000 World Ranking
- ↑ http://universitymetrics.com/gfactor2006top300
- ↑ Mines Paristech - Professional Ranking Of World Universities
- ↑ Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities. Retrieved on 2008-02-14.
- ↑ 2007 Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities
- ↑ 世界大学科研竞争力排行榜2007
