استوا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از خط استوا)
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ‏۳۱″ ۵۹′ ۷۷°غربی ‏۰″ ۰′ ۰°شمالی / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (highest point on the Equator)

خط استوا.
کشورهایی که خط استوا از آن‌ها می‌گذرد (رنگ قرمز) و کشورهایی که نصف‌النهار مبدأ از آن‌ها می‌گذرد (آبی).

اِستِوا (عامیانه: اُستُوا) یا نیمگان[۱] نام خطّی فرضی است که کره زمین را به دو بخش نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی بخش می‌کند. فاصلهٔ نقاط بر روی خط استوا از قطب‌های شمال و جنوب به یک اندازه‌است.

نام خط استوا در فارسی کاربردی دیرینه دارد و در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود: نمونه از خاقانی[۲]:

مرکب همت بتاز یک‌ره و بیرون جهان از سر طاق فلک تا به حد استوا

خط استوا مبدأ عرض جغرافیایی و درجهٔ آن صفر می‌باشد. ۹۰ درجه عرض جغرافیایی به سوی شمال خط استوا و ۹۰ درجه دیگر آن به سوی جنوب خط استوا کشیده شده‌است. در کره زمین، هر یک از این عرض‌ها به فاصله‌های برابر قرار گرفته و به طور میانگین هر درجهٔ آن معادل ۰۴۲/۱۱۱ کیلومتر و یا ۶۹ مایل محاسبه شده‌است.[۳]

خط استوای زمین هم‌چنین بزرگ‌ترین محیط را با درازای ۴۰۰۷۶ کیلومتر دارا می‌باشد. هر اندازه به سوی شمال و یا جنوب خط استوا برویم، محیط عرض جغرافیایی کوچک می‌شود تا این که در نقطهٔ قطب به درجهٔ صفر نزدیک می‌شود.[۳]

سطح کره زمین در خط استوا به مقدار ۴۰۰۰۰ کیلومتر در شبانه‌روز حرکت می‌کند. این به معنای سرعتی برابر ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت است. این سرعت از تقسیم محیط کره زمین در خط استوا (حدود ۴۰۰۷۰ کیلومتر) بر تعداد ساعات شبانه‌روز (۲۴) محاسبه می‌شود.[۴]

کشاورزی در مناطق استوایی [ویرایش]

در مناطق استوایی بیشتر کشت قهوه و کائوچو رواج دارد. چرا که این مناطق محیط بسیار مناسبی برای کشت این محصولات هستند و می توان گفت که مواد اولیه ی بیشتر شرکت های مشهور تولید قهوه ی جهان، در این مناطق وجود دارد و این کارخانه ها در مناطق استوایی دارای مزارع انحصاری هستند. در آغاز قرن نوزدهم میلادی هم کشور های استعمارگر از این مسئله و سود زیادی که در کشت قهوه و کائوچو در این مناطق وجود دارد، با خبر بودند. از همین رو در آن سال ها بخش زیادی از جنگل های استوایی را با آتش زدن یا قطع کردن درختان از بین بردند و به مزارع تبدیل کردند.

گذر از مناطق [ویرایش]

مختصات‌ها کشور، قلمرو یا دریا توضیحات
شرقی‌°۰ شمالی‌°۰ / °۰شرقی °۰شمالی / ۰;۰ (Prime Meridian) اقیانوس اطلس خلیج گینه
شرقی′۳۱°۶ شمالی′۰°۰ / ۶٫۵۱۷غرب ۰شمالی / -۶٫۵۱۷;۰ (São Tomé and Príncipe) Flag of Sao Tome and Principe.svg سائوتومه و پرینسیپ Ilhéu das Rolas
شرقی′۳۱°۶ شمالی′۰°۰ / ۶٫۵۱۷غرب ۰شمالی / -۶٫۵۱۷;۰ (Atlantic Ocean) اقیانوس اطلس خلیج گینه
شرقی′۲۱°۹ شمالی′۰°۰ / ۹٫۳۵غرب ۰شمالی / -۹٫۳۵;۰ (Gabon) Flag of Gabon.svg گابون
شرقی′۵۶°۱۳ شمالی′۰°۰ / ۱۳٫۹۳۳غرب ۰شمالی / -۱۳٫۹۳۳;۰ (Republic of the Congo) Flag of the Republic of the Congo.svg جمهوری کنگو
شرقی′۴۶°۱۷ شمالی′۰°۰ / ۱۷٫۷۶۷غرب ۰شمالی / -۱۷٫۷۶۷;۰ (Democratic Republic of the Congo) Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg جمهوری دموکراتیک کنگو Passing 9 km south of central Butembo
شرقی′۴۳°۲۹ شمالی′۰°۰ / ۲۹٫۷۱۷غرب ۰شمالی / -۲۹٫۷۱۷;۰ (Uganda) Flag of Uganda.svg اوگاندا Passing 32 km south of central کامپالا
شرقی′۲۲°۳۲ شمالی′۰°۰ / ۳۲٫۳۶۷غرب ۰شمالی / -۳۲٫۳۶۷;۰ (Lake Victoria) دریاچه ویکتوریا Passing through some islands of Flag of Uganda.svg اوگاندا
شرقی′۰°۳۴ شمالی′۰°۰ / ۳۴غرب ۰شمالی / -۳۴;۰ (Kenya) Flag of Kenya.svg کنیا Passing 6 km north of central کیسومو
شرقی′۰°۴۱ شمالی′۰°۰ / ۴۱غرب ۰شمالی / -۴۱;۰ (Somalia) Flag of Somalia.svg سومالی
شرقی′۵۳°۴۲ شمالی′۰°۰ / ۴۲٫۸۸۳غرب ۰شمالی / -۴۲٫۸۸۳;۰ (Indian Ocean) اقیانوس هند Passing between Huvadhu Atoll and Fuvahmulah of the Flag of Maldives.svg مالدیو
شرقی′۱۲°۹۸ شمالی′۰°۰ / ۹۸٫۲غرب ۰شمالی / -۹۸٫۲;۰ (Indonesia) Flag of Indonesia.svg اندونزی The Batu Islands, سوماترا and the Lingga Islands
شرقی′۳۴°۱۰۴ شمالی′۰°۰ / ۱۰۴٫۵۶۷غرب ۰شمالی / -۱۰۴٫۵۶۷;۰ (Karimata Strait) Karimata Strait
شرقی′۹°۱۰۹ شمالی′۰°۰ / ۱۰۹٫۱۵غرب ۰شمالی / -۱۰۹٫۱۵;۰ (Indonesia) Flag of Indonesia.svg اندونزی بورنئو
شرقی′۳۰°۱۱۷ شمالی′۰°۰ / ۱۱۷٫۵غرب ۰شمالی / -۱۱۷٫۵;۰ (Makassar Strait) تنگه ماکاسار
شرقی′۴۰°۱۱۹ شمالی′۰°۰ / ۱۱۹٫۶۶۷غرب ۰شمالی / -۱۱۹٫۶۶۷;۰ (Indonesia) Flag of Indonesia.svg اندونزی سولاوسی
شرقی′۵°۱۲۰ شمالی′۰°۰ / ۱۲۰٫۰۸۳غرب ۰شمالی / -۱۲۰٫۰۸۳;۰ (Gulf of Tomini) Gulf of Tomini
شرقی′۰°۱۲۴ شمالی′۰°۰ / ۱۲۴غرب ۰شمالی / -۱۲۴;۰ (Molucca Sea) دریای ملوک
شرقی′۲۴°۱۲۷ شمالی′۰°۰ / ۱۲۷٫۴غرب ۰شمالی / -۱۲۷٫۴;۰ (Indonesia) Flag of Indonesia.svg اندونزی Kayoa and Halmahera islands
شرقی′۵۳°۱۲۷ شمالی′۰°۰ / ۱۲۷٫۸۸۳غرب ۰شمالی / -۱۲۷٫۸۸۳;۰ (Halmahera Sea) دریای هالماهرا
شرقی′۲۰°۱۲۹ شمالی′۰°۰ / ۱۲۹٫۳۳۳غرب ۰شمالی / -۱۲۹٫۳۳۳;۰ (Indonesia) Flag of Indonesia.svg اندونزی Gebe Island
شرقی′۲۱°۱۲۹ شمالی′۰°۰ / ۱۲۹٫۳۵غرب ۰شمالی / -۱۲۹٫۳۵;۰ (Pacific Ocean) اقیانوس آرام Passing 570 m north of Waigeo island, Flag of Indonesia.svg اندونزی
Passing 13 km south of Aranuka atoll, Flag of Kiribati.svg کیریباتی
Passing 21 km south of جزیره بیکر, پرچم ایالات متحده آمریکا جزایر کوچک حاشیه‌ای ایالات متحده
غربی′۳۵°۹۱ شمالی′۰°۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (Ecuador) Flag of Ecuador.svg اکوادور Isabela Island in the گالاپاگوس
غربی′۱۳°۹۱ شمالی′۰°۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (Pacific Ocean) اقیانوس آرام
غربی′۶°۸۰ شمالی′۰°۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (Ecuador) Flag of Ecuador.svg اکوادور Passing 24 km north of central کوئیتو, near Mitad del Mundo
غربی′۳۲°۷۵ شمالی′۰°۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (Colombia) Flag of Colombia.svg کلمبیا Passing 4.3 km north of the border with پرو
غربی′۳°۷۰ شمالی′۰°۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (Brazil) Flag of Brazil.svg برزیل آمازوناس
رورایما
Amazonas
پارا
آماپا
Pará - islands in the mouth of the آمازون (رود)
غربی′۲۰°۴۹ شمالی′۰°۰ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۰شمالی / خطای عبارت: کلمه ناشناخته «w» (Atlantic Ocean) اقیانوس اطلس

منابع [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ استوا موجود است.

ویکی‌پدیای انگلیسی.

  1. GEONAMES - Zones of the Earth
  2. دهخدا
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ آشیان، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.
  4. پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور: آشنایی با کره زمین، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.

الگو:مختصات جغرافیایی/موقت