توماس هنری هاکسلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
توماس هنری هاکسلی
پرتره وودبری‌تایپ هاکسلی (سال ۱۸۸۰ یا پیشتر)
متولد ۴ مهٔ ۱۸۲۵(1825-05-04)
ایلینگ، میدلسکس
مرگ ۲۹ ژوئن ۱۸۹۵ میلادی (۷۰ سال)
ایست‌بورن، ساسکس
ساکن لندن
ملیت انگلیسی
زمینه فعالیت جانورشناسی، کالبدشناسی تطبیقی
سازمان رویال نیوی، کالج سلطنتی جراحان انگلستان، دانشکده سلطنتی معادن، انجمن سلطنتی، دانشگاه لندن
محل تحصیل سیدنهم کالج لندن
بیمارستان چارینگ کراس
شناخته شده برای تکامل، آمورش علوم، ندانم‌گرایی
تاثیرات توماس وارتون جونز
ادوارد فوربس, چارلز داروین
تاثیرگرفته‌ها مایکل فاستر، پاتریک گدس
هنری فیرفیلد آزبورن
اچ. جی. ولز، ری لنکستر

توماس هنری هاکسلی (به انگلیسی: Thomas Henry Huxley) اف‌آراس (۴ مه ۱۸۲۵ –۲۹ ژوئن ۱۸۹۵) زیست‌شناس (آناتومیست) انگلیسی بود. وی به دلیل دفاعیه‌هایش از نظریه تکامل چارلز داروین به "بولداگ داروین" شهرت یافت.[۱]

مناظره مشهور هاکسلی با ساموئل ویلبرفورس در سال ۱۸۶۰، نقطه عطف پذیرش عمومی تکامل بود. هاکسلی روز قبلش تصمیم گرفته بود آکسفورد را ترک کند، ولی با ملاقاتی که با رابرت چیمبرز نویسنده کتاب وستیج‌ها داشت، نظرش عوض شد و تصمیم گرفت او هم به مناظره بپیوندد. هاکسلی با ویلبرفورس که توسط ریچارد اوون حمایت می‌شد، بحث مشهور نزدیکی انسان‌ها به کپی‌ها را انجام داد.[۲]

هاکسلی در پذیرش برخی ایده‌های داروین مثل تدریجی‌گرایی کند بود، و درباره انتخاب طبیعی مردد بود، ولی با این حال از داروین در حوزه عمومی با قدرت دفاع می‌کرد. او در آموزش و پرورش علمی در بریتانیا نقش کلیدی ایفا کرد، و با تندروی‌های سنتی دینی مبارزه می‌کرد.

توماس هاکسلی در سال ۱۸۹۶، واژه 'ندانم‌گرا' را برای توصیف دیدگاه خود نسبت به خداباوری ابداع کرد، که تا امروز هم کاربرد دارد.[۳]

هاکسلی تحصیل رسمی نداشت، و تقریباً هر چیزی می‌دانست خودش آموخته بود. برخی او را بهترین کالبدشناس تطبیقی قرن ۱۹ دانسته‌اند.[۴] او ابتدا روی بی‌مهرگان کار کرد، و بسیاری روابط ناشناخته میان این گروه را روشن کرد. سپس به مهره‌داران روی آورد، و به ویژه روی رابطه کپی‌ها و انسان کار کرد. بعد از مقایسه آرکئوپتریکس با کامپسوناتوس، نتیجه‌گیری کرد که پرندگان از دایناسورهای گوشتخوار تکامل یافته‌اند، نظریه‌ای که تا به امروز نیز پذیرفته‌شده‌است.

پانویس[ویرایش]

  1. Encyclopædia Britannica Online 2006
  2. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Thomas Henry Huxley»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲).
  3. Huxley T.H. 1889. Agnosticism: a rejoinder. In Collected Essays vol 5 Science and Christian tradition. Macmillan, London.
  4. Poulton E.B. 1909. Charles Darwin and the origin of species. London.

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ Thomas Huxley موجود است.
جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به توماس هنری هاکسلی در ویکی‌گفتاورد موجود است.