الکساندر فون هومبولت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
الکساندر فون هومبولت
زادروز ۱۴ سپتامبر ۱۷۶۹
برلین
درگذشت ۶ مه ۱۸۵۹
برلین
ملیت پروسی
نقش‌های برجسته جغرافیای زیستی

دین کاتولیک مسیحی
جایزه‌ها مدال کاپلی (۱۸۵۲)

الکساندر فون هومبولت (به انگلیسی: Alexander von Humboldt) بنیان گذار جغرافیای نوین، یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان و ماجراجویان سده‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی بود.

او در جوانی دانشجویی پرجنب وجوش و بیقرار بود. با وجود یک سال مطالعه در دانشگاه گوتینگن در سال ۱۷۸۹ به گیاه‌شناسی علاقه‌مند شد و شروع به جمع آوری گیاهان کرد. در زمان حضور در مدرسه عالی استخراج معدن در فرایبرگ در سالهای ۱۷۹۰ تا ۱۷۹۲ صبحها در معدن کار میکرد و بعد از ظهرها در کلاس درس حضور می‌یافت و قبل از غروب آفتاب برای بررسی گیاهان به حومه شهر می‌رفت.

الکساندر فون هومبولت (۱۸۵۹-۱۷۶۹ میلادی) در خانواده‌ای از اشراف و زمین داران آلمان به دنیا آمد، به تحصیلات کلاسیک پرداخت و با زبان‌های یونانی، لاتین و فرانسوی آشنایی یافت. سپس در مدرسه عالی تجارت هامبورگ به تحصیل اقتصاد پرداخت و با کاربرد آمار و ریاضی آشنا شد. چندی نگذشت که تاریخ طبیعی او را مجذوب کرده و از او یک گیاهشناس تراز اول ساخت؛ علاوه بر آن هومبولت توانست دانش خود را در معدن شناسی و زمین شناسی گسترش بخشد و سر انجام به عنوان مهندس معدن به خدمت حکومت پروس (آلمان) درآید. با مرگ پدر، الکساندر فون هومبولت صاحب چنان ثروتی شد که به او امکان می‌داد از مشاغل اداری کناره جوید و وقت خود را یکسره وقف انجام رؤیاهای خود، یعنی کشف همه نقاطی که در روی کره زمین که راز خود را همچنان ناگشوده نگاه داشته بودند، نماید.

وی یکی از برجسته‌ترین دانشمندانی است که بر گستره صفحات تاریخ علم جغرافیا، نمودی چشمگیر و در خور ستایش دارد. او از یک سو پایان دهنده دوره کلاسیک جغرافیا و از سوی دیگر آغازکننده و پایه گذار جغرافیای نوین است.

هومبولت در علم زمین شناسی، گیاه شناسی، جانورشناسی، مردم شناسی، باستان شناسی، اقیانوس شناسی، هواشناسی و سایر دانشها پیشتاز بود. اثر بزرگ او کتاب «کیهان» (کاسموس Cosmos) شاید هدیه آخرین دانشمند بزرگ جامع‌العلوم به عصر جدید متخصصان بود. الکساندر فون هومبولت بزرگترین مردی است که در طی قرن نوزدهم مورد تحسین قرار گرفته‌است و بیشتر از هر دانشمند دیگری، مکانهای دنیا به نام اوست. ۱۴ شهر در ایالات متحده آمریکا، یک شهر در کانادا، کوههایی در قاره قطب جنوب، کوههایی در شمال و جنوب آمریکا، استرالیا، نیوزیلند، کالدونیای جدید و یک جریان اقیانوسی در نزدیکی کشور پرو، بزرگترین یخچال طبیعی در جزیره گرینلند، یک خلیج، یک دانشگاه، یک جنگل چوب قرمز در کالیفرنیا، چاله‌ای در سطح ماه، خیابانها و پارکهای متعدد به اسم هومبولت است.

منابع[ویرایش]

۱- فرهنگ مکتشفین جغرافیایی و جغرافی نویسان مشهور جهان، نصرالله نیک بین، موسسه انتشارات نبوی، تهران، ۱۳۷۵.