الکساندر فون هومبولت

برای دیگر کاربردها، هومبولت (ابهام‌زدایی) را ببینید.

الکساندر فون هومبولت
زادروز	۱۴ سپتامبر ۱۷۶۹ برلین
درگذشت	۶ مه ۱۸۵۹ برلین
ملیت	پروسی
نقش‌های برجسته	جغرافیای زیستی
تأثیرپذیرفتگان چارلز داروین
دین	کاتولیک مسیحی
گفتاورد	«دیدگاه کسانی که از دنیا هیچ ندیده‌اند و در موردش نظر می‌دهند، خطرناک است.»
جایزه‌ها	مدال کاپلی (۱۸۵۲)

الکساندر فون هومبولت (به انگلیسی: Alexander von Humboldt)‏ بنیان گذار جغرافیای نوین، یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان و ماجراجویان سده‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی بود.

او در جوانی دانشجویی پرجنب وجوش و بیقرار بود. با وجود یک سال مطالعه در دانشگاه گوتینگن در سال ۱۷۸۹ به گیاه‌شناسی علاقه‌مند شد و شروع به جمع آوری گیاهان کرد. در زمان حضور در مدرسه عالی استخراج معدن در فرایبرگ در سالهای ۱۷۹۰ تا ۱۷۹۲ صبحها در معدن کار میکرد و بعد از ظهرها در کلاس درس حضور می‌یافت و قبل از غروب آفتاب برای بررسی گیاهان به حومه شهر می‌رفت.

الکساندر فون هومبولت (۱۸۵۹-۱۷۶۹ میلادی) در خانواده‌ای از اشراف و زمین داران آلمان به دنیا آمد، ‏به تحصیلات کلاسیک پرداخت و با زبان‌های یونانی، لاتین و فرانسوی آشنایی یافت. سپس در مدرسه ‏عالی تجارت هامبورگ به تحصیل اقتصاد پرداخت و با کاربرد آمار و ریاضی آشنا شد. چندی نگذشت که ‏تاریخ طبیعی او را مجذوب کرده و از او یک گیاهشناس تراز اول ساخت؛ علاوه بر آن هومبولت توانست ‏دانش خود را در معدن شناسی و زمین شناسی گسترش بخشد و سر انجام به عنوان مهندس معدن ‏به خدمت حکومت پروس (آلمان) درآید. با مرگ پدر، الکساندر فون هومبولت صاحب چنان ثروتی شد ‏که به او امکان می‌داد از مشاغل اداری کناره جوید و وقت خود را یکسره وقف انجام رؤیاهای خود، ‏یعنی کشف همه نقاطی که در روی کره زمین که راز خود را همچنان ناگشوده نگاه داشته بودند، ‏نماید.‏

وی یکی از برجسته‌ترین دانشمندانی است که بر گستره صفحات تاریخ علم جغرافیا، نمودی چشمگیر ‏و در خور ستایش دارد. او از یک سو پایان دهنده دوره کلاسیک جغرافیا و از سوی دیگر آغازکننده و پایه ‏گذار جغرافیای نوین است.‏

هومبولت در علم زمین شناسی، گیاه شناسی، جانورشناسی، مردم شناسی، باستان شناسی، ‏اقیانوس شناسی، هواشناسی و سایر دانشها پیشتاز بود. اثر بزرگ او کتاب «کیهان» (کاسموس ‏Cosmos‏) شاید هدیه آخرین دانشمند بزرگ جامع‌العلوم به عصر جدید متخصصان بود.‏ الکساندر فون هومبولت بزرگترین مردی است که در طی قرن نوزدهم مورد تحسین قرار گرفته‌است و ‏بیشتر از هر دانشمند دیگری، مکانهای دنیا به نام اوست. ۱۴ شهر در ایالات متحده آمریکا، یک شهر ‏در کانادا، کوههایی در قاره قطب جنوب، کوههایی در شمال و جنوب آمریکا، استرالیا، نیوزیلند، ‏کالدونیای جدید و یک جریان اقیانوسی در نزدیکی کشور پرو، بزرگترین یخچال طبیعی در جزیره ‏گرینلند، یک خلیج، یک دانشگاه، یک جنگل چوب قرمز در کالیفرنیا، چاله‌ای در سطح ماه، خیابانها و ‏پارکهای متعدد به اسم هومبولت است.‏

منابع

۱- فرهنگ مکتشفین جغرافیایی و جغرافی نویسان مشهور جهان، نصرالله نیک بین، موسسه انتشارات نبوی، تهران، ۱۳۷۵.