اپوکسی

اپوکسی یا پولی‌پوکساید، یک بسپار ترموست است که از واکنش رزین اپوکساید با سخت‌کنندهٔ پولی‌آمین حاصل می‌شود. اپوکسی دامنهٔ کاربرد گسترده‌ای دارد، از جمله در مواد اف‌آرپی و چسبهای همه‌کاره.

شیمی

اپوکسی یک هم‌بسپار است؛ که از دو مادهٔ شیمیایی مختلف تشکیل شده. این دو ماده را با نام رزین یا ترکیب، و سخت‌کننده یا فعال‌ساز می‌شناسند. رزین از تکپارها یا بسپارهایی با زنجیر کوتاه که در انتهایشان یک گروه اپوکساید قرار دارد تشکیل می‌شود.

کاربردها

کاربردهای موادی که بر پایهٔ اپوکسی ساخته می‌شوند گسترده‌است و شامل مواردی چون چسبها، کامپوزیتها (مانند موادی که از فایبر گلاس یا فیبر کربن استفاده می‌کنند) و تقویت‌کننده‌ها می‌شود (اگرچه پلی‌استر، وینیل‌استر و دیگر صمغهای ترموست هم برای پلاستیک تقویت‌شده با شیشه به کار می‌روند). ساختار شیمیایی اپوکسی‌ها این اجازه را می‌دهد که بسپارهای گوناگونی با خواص بسیار متفاوت تولید شود. به طور کلی اپوکسی‌ها را به خاطر چسبندگی، مقاومت شیمیایی و گرمایی، خواص خوب یا حتی عالی مکانیکی، و مقاومت الکتریکی بسیار خوب می‌شناسند. بسیاری از خواص اپوکسی‌ها را می‌توان تغییر داد، برای مثال اپوکسی‌های پرشده از نقره که رسانایی الکتریکی خوبی دارند نیز وجود دارد و این در حالی است که اپوکسی‌ها معمولا عایق الکتریکی هستند. برخی از انواع که دارای خاصیت عایقی/رسانایی در برابر گرما هستند و مقاومت الکتریکی بالایی دارند در الکترونیک کاربرد دارند.

اپوکسی در موارد زیر کاربرد وسیعی دارد:

• رنگ‌ها و پوشش
• چسب‌ها
• قالب‌های صنعتی و کامپوزیت‌ها
• سامانه‌های الکتریکی و الکترونیک
• مصارف خانگی و دریایی
• هوافضا
• زیست‌شناسی
• هنر

خطرهای بهداشتی

مهمترین خطر مرتبط با استفاده از اپوکسی، حساس‌شدگی نسبت به سفت‌کننده‌است. که در طول زمان ممکن است منجر به واکنش‌های آلرژیک شود. این واکنش‌ها گاهی ممکن است پس از گذشت چندین روز از زمان تماس رخ دهد. استفاده از اپوکسی یکی از دلایل اصلی آسم شغلی در میان استفاده‌کنندگان پلاستیک است.

بیسفنول آ (به انگلیسی: Bisphenol A)‏ که در رزین اپوکسی به کار می‌رود، به خاطر ایجاد اختلال در کار غدد درون‌ریز شناخته می‌شود.

مزایای روکش صنعتی اپوکسی

• افزایش مقاومت بتن در برابر فرسایش، تخریب و اکثر مواد شیمیایی
• روکش اپوکسی مطلقاً جذب اب ندارد و از نفوذ آب، روغن و سایر مایعات به جسم بتن جلوگیری می کند.
• روکش اپوکسی، سبک و کم حجم بوده و از ایجاد هرگونه گرد و غبار جلوگیری می نماید.
• روکش اپوکسی به صورت یکپارچه و در رنگ های متنوع اجرا می گردد.
• روکش اپوکسی با ضخامت 4 میلیمتر، افزایش مقاومت فشاری بتون را تا 1100 kg/cm2 را در بر دارد.
• سهولت در شستشو، حداقل 20 سال عمر مفید و سرعت در ترمیم آن، از سایر امتیازات این پوشش می باشد.

جستارهای وابسته

• ترموست
• پلاستیک

منابع

اپوکسی آریا سطح. «اپوکسی چیست؟». 6 اسفند ۱۳۹1. بازبینی‌شده در 6 اسفند ۱۳۹1.